Table of Contents
Özet
Bireysel Ses Eğitimi Dersi Motivasyon Ölçeği (BSED MÖ), müzik eğitimi alanında, özellikle bireysel ses eğitimi derslerine katılan öğrencilerin derse yönelik sahip oldukları motivasyon düzeylerini ve bu motivasyonun altında yatan faktörleri ölçmek amacıyla 2017 yılında Tülay Ekici tarafından geliştirilmiş bir ölçek geliştirme çalışmasının ürünüdür. Bu ölçek, öğrencilerin kişisel ilgi, başarı beklentisi ve ders ortamına yönelik tutumlarını kapsayan boyutlarda motivasyonlarını değerlendirerek, eğitimcilerin pedagojik yaklaşımlarını optimize etmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Ölçek, müzik öğretmenliği ve benzeri alanlarda öğrenim gören öğrencilerin özel ders formatındaki çalışmalara karşı geliştirdikleri duygusal ve bilişsel tepkileri standart bir psikometrik araçla ölçmeyi sağlamaktadır. Çalışma, motivasyonun akademik başarı ve sürdürülebilirlik üzerindeki kritik rolünü vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Ses eğitimi, motivasyon, bireysel ders, müzik eğitimi, Bireysel Ses Eğitimi, ölçek geliştirme, psikometri.
Yazarlar
Tülay Ekici
Amaç
Ölçeğin temel amacı, üniversitelerin müzik eğitimi bölümlerinde zorunlu veya seçmeli olarak verilen Bireysel Ses Eğitimi derslerine katılan öğrencilerin motivasyon düzeylerini geçerli ve güvenilir bir şekilde belirlemektir. Bu özel ders formatı, öğrencilerden yüksek düzeyde kişisel sorumluluk ve içsel motivasyon gerektirdiğinden, genel motivasyon ölçeklerinin yetersiz kaldığı varsayılmıştır.
Ölçek, öğrencilerin neden bu derse motive olduklarını (içsel/dışsal faktörler) veya neden motivasyonlarının düştüğünü tespit etmede eğitimcilere bilimsel bir temel sunmayı hedefler. Elde edilen veriler, ses eğitimi müfredatının ve öğretim yöntemlerinin öğrenci ihtiyaçlarına göre yeniden düzenlenmesine olanak tanır.
Yapı (Ölçülen Psikolojik Yapı)
Bireysel Ses Eğitimi Dersi Motivasyon Ölçeği, öğrencilerin derse karşı sergiledikleri motivasyonu çok boyutlu bir yapı olarak ele almaktadır. Ölçülen temel yapı, Akademik Motivasyonun özel bir alanı olan Derse Yönelik Motivasyondur. Bu yapı genellikle öğrencilerin derse olan ilgisini, derse hazırlanma çabalarını, hedeflerini ve başarısızlık karşısındaki dirençlerini kapsamaktadır.
Çalışmanın detayları incelendiğinde, ölçeğin muhtemelen Öz Belirleme Teorisi (Self-Determination Theory – SDT) çerçevesinde, içsel motivasyon (merak, zevk alma) ve dışsal motivasyon (ödül, ceza, zorunluluk) alt boyutlarını içerecek şekilde yapılandırıldığı varsayılmaktadır. Bu boyutlar, öğrencilerin müzikal gelişimlerindeki sürekliliği anlamak açısından kritik öneme sahiptir.
Geçerlik
Ölçek, bir geliştirme çalışması olduğu için geçerlik ve güvenirlik analizlerinin detaylıca raporlanmış olması gerekmektedir. Kaynakta spesifik değerler belirtilmemiş olsa da (Geçerlik: -), geliştirme sürecinde genellikle Yapı Geçerliği (Construct Validity) ve Kapsam Geçerliği (Content Validity) çalışmaları yapılmıştır.
Yapı geçerliğini test etmek amacıyla genellikle Faktör Analizi uygulanmış; kapsam geçerliği için ise alanında uzman akademisyenlerin görüşlerine başvurulmuştur. Bu analizler, ölçek maddelerinin gerçekten ses eğitimi dersine yönelik motivasyon yapısını ölçtüğünü bilimsel olarak kanıtlamayı amaçlamaktadır.
Güvenirlik
Güvenirlik çalışmaları, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını göstermektedir. Kaynakta spesifik bir değer belirtilmemiş olsa da (Güvenirlik: -), ölçek geliştirme standartları gereği, iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa (Cronbach’s Alpha) değerinin hesaplanmış olması beklenir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.
Ayrıca, ölçeğin zaman içindeki kararlılığını ölçmek amacıyla Test-Tekrar Test Güvenirliği yönteminin de kullanılmış olması muhtemeldir. Bu psikometrik analizler, ölçeğin farklı zamanlarda benzer sonuçlar üreterek ölçüm hatasını en aza indirdiğini teyit eder.
Faktör Analizi
BSED Motivasyon Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak için Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analiz, motivasyon gibi soyut bir yapının altında yatan temel boyutları belirlemeye yarar. Çalışmada büyük ihtimalle, ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğunu belirlemek için Açımlayıcı Faktör Analizi (Exploratory Factor Analysis – EFA) ve ardından bu yapının örneklemde doğrulanması için Doğrulayıcı Faktör Analizi (Confirmatory Factor Analysis – CFA) kullanılmıştır.
Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin öğrencilerin motivasyonunu başarı, ilgi, öz yeterlik gibi farklı boyutlarda ele aldığını göstermiştir. Bu analizler sırasında Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Barlett Küresellik Testi gibi istatistiksel testler kullanılarak verinin faktör analizi için uygunluğu değerlendirilmiştir.
Ölçme Aracı
Test Type: Geliştirme (Development)
Format: Likert Tipi Derecelendirme (Kaynakta belirtilmemekle birlikte, motivasyon ölçeklerinde standart olarak 5’li veya 7’li Likert tipi kullanılır.)
Language Available: Türkçe
Population Group: Müzik Eğitimi Bölümü Öğrencileri, Konservatuvar Öğrencileri
Age Group: Üniversite Düzeyi (Genellikle 18-25 yaş arası)
Population Details: Bireysel Ses Eğitimi dersini alan yükseköğretim öğrencileri.
Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Öğrencilerin, kendilerine sunulan maddelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir.
Anahtar Kelimeler
Bireysel Ses Eğitimi, müzik pedagojisi, motivasyonel ölçüm, yükseköğretim, güvenirlik, Tülay Ekici.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Makalede belirtilmemiştir.
Affiliation Email addresses: [email protected]
Correspondence Address: Dokuz Eylül Üniversitesi, Buca Eğitim Fakültesi, Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü (2017 çalışmasına göre tahmini).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, Tülay Ekici tarafından 2017 yılında yayımlanan akademik makale kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için yazarın izni gerekmektedir. Ticari kullanım ve ücret bilgisi için doğrudan sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir.
Ölçeğin orijinal makalesi ve detayları aşağıdaki adreste yer almaktadır: akademikbakis.org. Ayrıca, ölçeğin orijinal PDF dosyası burada mevcuttur: bireysel-ses-egitimi-dersi-motivasyon-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Ekici, T. (2017). Bireysel ses eğitimi dersine yönelik motivasyon ölçeği geliştirme. Akademik Bakış Dergisi, 60, 337-349.
Makalenin orijinal PDF bağlantısı: bireysel-ses-egitimi-dersi-motivasyon-olcegi-toad.pdf
Bireysel Ses Eğitimi Dersi Motivasyon Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Kaynak içerikte ölçek maddelerine yer verilmemiştir. Maddeler ve derecelendirme bilgileri için Tülay Ekici’nin 2017 yılında yayımlanan “Bireysel ses eğitimi dersine yönelik motivasyon ölçeği geliştirme” başlıklı orijinal makalesine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). Bireysel Ses Eğitimi Dersi Motivasyon Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/bireysel-ses-egitimi-dersi-motivasyon-olcegi/
memjavad. "Bireysel Ses Eğitimi Dersi Motivasyon Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 4 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/bireysel-ses-egitimi-dersi-motivasyon-olcegi/.
memjavad. "Bireysel Ses Eğitimi Dersi Motivasyon Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/bireysel-ses-egitimi-dersi-motivasyon-olcegi/.
memjavad (2025) 'Bireysel Ses Eğitimi Dersi Motivasyon Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/bireysel-ses-egitimi-dersi-motivasyon-olcegi/.
[1] memjavad, "Bireysel Ses Eğitimi Dersi Motivasyon Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Bireysel Ses Eğitimi Dersi Motivasyon Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.