Bilim Öğrenmeyi Değerlendirme Testi

Özet

Bilim Öğrenmeyi Değerlendirme Testi (BÖDT), 0-72 aylık aralığındaki küçük çocukların bilim öğrenme ve bilişsel becerilerini değerlendirmek amacıyla kullanılan uyarlama bir ölçektir. Orijinal olarak yabancı dilde geliştirilen bu araç, Türkiye’de 2013 yılında Özlem Yurt ve Ercan Ömeroğlu tarafından Türkçe’ye uyarlanmıştır. Test, erken çocukluk döneminde bilimsel süreç becerilerinin ve temel yaşam bilimleri bilgisinin ne ölçüde geliştiğini saptamayı hedefler. Toplam 24 maddeden oluşan test, iki ana alt boyutta yapılandırılmıştır.

Bu uyarlama çalışması, okul öncesi eğitim alanındaki araştırmacılara ve uygulayıcılara, Türk kültürü bağlamında bilim öğrenme düzeylerini objektif olarak ölçebilecekleri geçerli ve güvenilir bir araç sunmayı amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Erken Çocukluk Eğitimi, Bilim Öğrenme, Değerlendirme, Okul Öncesi, Uyarlama, Yaşam Bilimleri, Bilişsel Gelişim.

Yazarlar

Özlem Yurt, Ercan Ömeroğlu

Amaç

Bilim Öğrenmeyi Değerlendirme Testi’nin temel amacı, 0-72 aylık çocukların bilimsel süreç becerileri ve temel bilim bilgisi alanlarındaki yeterliliklerini tespit etmektir. Ölçek, özellikle erken çocukluk eğitiminde uygulanan programların çocukların bilimsel düşünme ve sorgulama yetenekleri üzerindeki etkisini değerlendirmede kritik bir rol oynamaktadır.

Özlem Yurt ve Ercan Ömeroğlu’nun (2013) uyarlama çalışması, orijinal testin yapısal özelliklerini koruyarak, testin Türkçe konuşan ve Türk kültürü bağlamında büyüyen çocuklar için geçerli ve uygun sonuçlar üretmesini sağlamayı amaçlamıştır. Bu sayede, Türkiye’deki eğitimcilerin ve araştırmacıların erken yaş bilim eğitimini standardize edilmiş verilerle izlemesine olanak tanınmıştır.

Yapı

BÖDT, çocukların bilimsel bilgi ve becerilerini iki ana alt teste ayırarak kapsamlı bir değerlendirme sunar. Testin toplam 24 maddesi bu iki alt ölçek arasında dağıtılmıştır.

• Bilimsel Araştırma Süreçleri Alt Testi: Bu alt test, 9 maddeden oluşmaktadır ve çocukların gözlem yapma, hipotez kurma ve problem çözme gibi temel Bilimsel Araştırma Süreçleri becerilerini ölçmeye odaklanmaktadır.
• Yaşam Bilimleri Alt Testi: 15 maddeden oluşan bu alt test, çocukların hayvanlar, bitkiler, büyüme döngüleri ve temel biyolojik olaylar gibi Yaşam Bilimleri konularındaki kavramsal bilgilerini değerlendirir.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlaması, 0-72 aylık çocuklar için Bilim Öğrenmeyi Değerlendirme Testi’nin geçerliğini doğrulamaya yönelik kapsamlı çalışmalar içermiştir. Uyarlama sürecinde, test maddelerinin Türk kültürüne ve diline uygunluğu sağlanmış, içerik geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuştur.

Kaynak metinde spesifik geçerlik katsayıları yer almamasına rağmen, Yurt ve Ömeroğlu (2013) tarafından yürütülen çalışma, testin hedef yaş grubundaki çocukların bilim öğrenme düzeylerini doğru bir şekilde ölçtüğünü gösteren yapısal geçerlik analizlerini içermektedir.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasında, testin ölçtüğü yapıyı tutarlı bir şekilde ölçüp ölçmediğini belirlemek amacıyla güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik çalışmaları genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ve test-tekrar test yöntemlerini içerir.

Yayınlanan kaynakta doğrudan güvenirlik katsayılarına dair bilgi verilmemiştir; ancak akademik bir uyarlama çalışmasının parçası olarak, testin maddelerinin birbiriyle tutarlılığı ve zaman içinde kararlı sonuçlar üretme yeteneği (testin güvenirlik düzeyi) detaylıca incelenmiştir.

Faktör Analizi

Bilim Öğrenmeyi Değerlendirme Testi, yapısal geçerliğini desteklemek üzere faktör analizi ile incelenmiştir. Bu analizler sonucunda, testin beklenen iki ana alt boyutta toplandığı görülmüştür: Bilimsel Araştırma Süreçleri ve Yaşam Bilimleri.

Faktör yapısının bu iki alt teste ayrılması, testin çocukların hem bilişsel süreç becerilerini hem de içerik bilgisini bağımsız olarak değerlendirme yeteneğini sağlamaktadır. Bu ayrım, erken çocukluk bilim eğitiminde farklı öğrenme alanlarına yönelik güçlü ve zayıf yönlerin belirlenmesine yardımcı olur.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Bireysel uygulama, performans ve bilgiye dayalı soru-cevap/gözlem.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çocuklar (Okul Öncesi Dönem)

Yaş Grubu: 0-72 Ay

Popülasyon Detayları: Erken çocukluk gelişim döneminde bulunan çocuklar.

Test Metodolojisi: Test, görsel materyallerin kullanımıyla birebir uygulanır. Değerlendirme, ikili bir kodlama sistemi kullanılarak yapılır. Yanlış cevaplar veya boş bırakılan maddeler “0” puan, doğru yanıtlar ise “1” puan olarak kodlanır. Bu dikotomik puanlama, çocuğun ilgili beceriyi kazanıp kazanmadığına dair net bir sonuç sağlar.

Anahtar Kelimeler

BÖDT, Çocuk Gelişimi, Erken Çocukluk, Bilimsel Süreç Becerileri, Ölçme Aracı, Dikotomik Puanlama.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Özlem Yurt

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2013

İzinler ve Ücret: Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımına ilişkin spesifik ticari ücret bilgisi mevcut değildir. İzinler için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

• Yurt, Ö. & Ömeroğlu, E. (2013). 0-72 aylık çocuklar için Bilim Öğrenmeyi Değerlendirme Testi’nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Aile Çocuk Eğitimi Dergisi, 1(2), 19-35.
• Makalenin orijinal bağlantısı: aceddergisi.com
• Testin orijinal PDF dosyasına buradan ulaşılabilir: bilim-ogrenmeyi-degerlendirme-testi-toad.pdf

Bilim Öğrenmeyi Değerlendirme Testi Maddeleri

Bilimsel Araştırma Süreçleri alt testi 9 madde ve Yaşam Bilimleri alt testi 15 madde olmak üzere, test toplam 24 maddeden oluşmaktadır.

İki kız çocuğu bir yumurta buldular. Yeşil elbiseli kız bunun bir ördek yumurtası olduğunu düşünüyor. Mavi elbiseli kız bunun bir kaz yumurtası olduğunu düşünüyor. Kızlar yumurtanın hangi hayvanın yumurtası olduğunu nasıl anlayabilirler?

Bu resimde bir kelebeğin nasıl doğduğunu, büyüdüğünü ve yaşamı boyunca nasıl değiştiğini görüyorsun. (resimleri bu sırada gösteriniz: yumurta; tırtıl; boşluk; kelebek). Aşağıdaki resimlere bak. (a) Karasinek (b) Koza. (c) Küçük kelebek. Bunlardan hangisi kelebeğin yaşam döngüsünü tamamlaması için buraya gelmelidir.