Özdüzenleyici Öğrenmeyi Destekleyen Davranışlar Ölçeği (ÖÖDDÖ)

Özet

Özdüzenleyici Öğrenmeyi Destekleyen Davranışlar Ölçeği (ÖÖDDÖ), bireylerin özdüzenleyici öğrenme becerilerini destekleyen davranışlarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özellikle çevrimiçi öğrenme ortamlarında öğretmen ve öğrencilerin özdüzenleme süreçlerine katkıda bulunan davranışları ölçmeyi hedeflemektedir. Ölçek, Tülin Haşlaman tarafından 2011 yılında tamamlanan bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir.

ÖÖDDÖ, öğrenenlerin hedefler belirleme, öğrenme stratejileri kullanma, öğrenme süreçlerini izleme ve değerlendirme gibi kritik özdüzenleyici davranışlarını niceliksel olarak değerlendirmeye olanak tanır. Ölçeğin geliştirilmesi, çevrimiçi eğitimde özdüzenlemenin önemini vurgulamakta ve bu alandaki araştırmalara katkıda bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Özdüzenleyici öğrenme, öğrenme davranışları, çevrimiçi öğrenme, psikometrik özellikler, ölçek geliştirme.

Yazarlar

Tülin Haşlaman

[quads id=5]

Amaç

Özdüzenleyici Öğrenmeyi Destekleyen Davranışlar Ölçeği’nin (ÖÖDDÖ) temel amacı, bireylerin kendi öğrenme süreçlerini düzenlemelerine yardımcı olan davranışları belirlemek ve değerlendirmektir. Bu ölçek, özellikle çevrimiçi öğrenme ortamlarının dinamik yapısı göz önüne alınarak, öğrencilerin ve öğretmenlerin bu ortamlardaki özdüzenleyici davranışlarını destekleyici eylemleri ölçmeyi amaçlamaktadır.

Ölçek, öğrenenlerin bilgi edinme, anlama ve uygulama süreçlerinde sergiledikleri aktif katılım, planlama, izleme ve değerlendirme gibi davranışsal göstergeleri tanımlayarak, özdüzenleyici öğrenme becerilerinin gelişimine yönelik müdahalelerin tasarlanmasına ve etkililiğinin ölçülmesine zemin hazırlamaktadır.

Yapı

ÖÖDDÖ, özdüzenleyici öğrenme (ÖDÖ) teorisine dayanmaktadır. ÖDÖ, öğrencilerin öğrenme süreçlerini bilişsel, motivasyonel ve davranışsal olarak aktif bir şekilde katılıp düzenlemelerini ifade eder. Ölçek, bu geniş yapının altında yatan ve öğrenmeyi destekleyen spesifik davranışsal boyutları ölçmeyi hedefler. Bu boyutlar genellikle hedef belirleme, planlama, strateji kullanımı, öz-izleme, öz-yansıtma, zaman yönetimi, çevre düzenlemesi ve yardım arama gibi bileşenleri içerebilir.

Ölçeğin yapısı, bireylerin öğrenme ortamlarında ne tür eylemlerle özdüzenleme kapasitelerini artırdıklarını ve bu davranışların çevrimiçi öğrenmedeki rollerini anlamak için kritik bir çerçeve sunar. Ölçeğin alt boyutları veya faktörleri, özdüzenleyici öğrenmenin farklı yönlerini temsil ederek, bu karmaşık yapının daha detaylı analizine olanak tanır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik bilgileri kaynak içerikte doğrudan sağlanmamıştır. Ancak, bir ölçek geliştirme çalışması olarak, ÖÖDDÖ’nün çeşitli geçerlik türlerinin incelenmiş olması beklenir. İçerik geçerliği, uzman görüşleri alınarak ölçek maddelerinin ilgili yapıyı ne derece temsil ettiğinin değerlendirilmesini içerir. Yapı geçerliği ise, ölçeğin teorik olarak ölçtüğü yapıyı ne derece doğru ölçtüğünü gösterir ve genellikle faktör analizi gibi istatistiksel yöntemlerle belirlenir.

Bu tür ölçeklerde ayrıca, benzer yapıyı ölçen diğer ölçeklerle korelasyonlara bakılarak ölçüt geçerliği (eş zamanlı veya yordayıcı geçerlik) de araştırılabilir. Geliştirme sürecinde bu geçerlik çalışmalarının titizlikle yapıldığı varsayılmaktadır, ancak spesifik veriler için orijinal tezin incelenmesi gerekmektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik bilgileri de kaynak içerikte detaylı olarak belirtilmemiştir. Psikometrik açıdan sağlam bir ölçek için güvenirlik çalışmaları esastır. Güvenirlik, ölçeğin ölçtüğü özelliği ne derece tutarlı ve kararlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. İç tutarlılık güvenirliği, ölçek maddelerinin birbiriyle ne derece uyumlu olduğunu değerlendirir ve genellikle Cronbach’s alpha katsayısı ile rapor edilir.

Ayrıca, test-tekrar test güvenirliği, ölçeğin farklı zamanlarda uygulandığında benzer sonuçlar verip vermediğini gösterir ve ölçek puanlarının zamana karşı kararlılığını değerlendirir. Ölçeğin bu tür güvenirlik analizlerinden geçirilerek kabul edilebilir düzeyde güvenilir olduğu varsayılmaktadır.

Faktör Analizi

ÖÖDDÖ’nün “geliştirme” ölçeği olması nedeniyle, ölçeğin yapı geçerliğini ortaya koymak amacıyla faktör analizi yapıldığı güçlü bir olasılıktır. Faktör analizi, bir dizi gözlemlenebilir değişken arasındaki ilişkileri inceleyerek altta yatan gizli yapıları veya faktörleri belirlemek için kullanılan bir istatistiksel yöntemdir. Keşfedici Faktör Analizi (KFA), ölçeğin başlangıçtaki faktör yapısını ortaya çıkarmak için kullanılırken, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ise belirlenen faktör yapısının farklı örneklemlerde teyit edilmesini sağlar.

Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen boyutları ne derece doğru yansıttığını ve maddelerin hangi faktörler altında toplandığını göstererek ölçeğin yapısal geçerliğine önemli katkılar sunar. Orijinal tezde bu analizlerin sonuçları detaylı olarak yer almalıdır.

Araç

Test Türü: Geliştirme Ölçeği

Format: Bu ölçek, özdüzenleyici öğrenmeyi destekleyen davranışları ölçmek için tasarlanmış, muhtemelen çok seçenekli bir Likert ölçeği formatında bir öz bildirim aracıdır. Katılımcılardan, belirtilen davranışları ne sıklıkta veya ne ölçüde sergilediklerini değerlendirmeleri istenir.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler ve öğrenciler. Özellikle çevrimiçi öğrenme ortamlarında öğrenim gören veya öğreten bireyler.

Yaş Grubu: Ölçeğin geliştirildiği doktora tezinin içeriği ve bağlamı göz önüne alındığında, genellikle yükseköğretim öğrencileri ve yetişkin öğretmenler için uygundur.

Popülasyon Detayları: Ölçek, Hacettepe Üniversitesi‘nde yapılan bir doktora tezi kapsamında, çevrimiçi öğrenme ortamlarındaki bireylerin özdüzenleyici öğrenme becerilerini destekleyen davranışlarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiştir. Bu nedenle hedef kitle, çevrimiçi öğrenmeye katılan veya bu süreçte rehberlik eden bireylerdir.

Test Metodolojisi: Nicel bir öz bildirim ölçme aracıdır. Katılımcılardan, kendilerine sunulan maddelerdeki ifadeleri belirli bir derecelendirme ölçeği üzerinde değerlendirmeleri istenir. Ölçek, bireylerin kendi öğrenme süreçlerine ilişkin algılarını ve davranışlarını yansıtır.

Anahtar Kelimeler

Özdüzenleyici öğrenme, öğrenme becerileri, çevrimiçi eğitim, psikometrik analiz, ölçek geliştirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi sağlanmamıştır.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi sağlanmamıştır. Yukarıdaki e-posta adresi iletişim için kullanılabilir.

İzinler, Ücretler ve Test Yılı

İzinler: Ölçeğin kullanımı için yazar Tülin Haşlaman ile iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle izin gereklidir ve yazarın onayı alınmalıdır.

Ücretler: Ölçeğin kullanımı için herhangi bir ücret belirtilmemiştir. Genellikle akademik araştırmalarda ücretsiz olarak kullanılabilir, ancak bu durumun yazarla teyit edilmesi önemlidir.

Test Yılı: 2011 (Doktora tezinin tamamlandığı yıl).

Referanslar

• Haşlaman, T. (2011). Çevrimiçi öğrenme ortamının öğretmen ve öğrencilerin özdüzenleyici öğrenme becerileri üzerindeki etkisi (Doktora tezi). Hacettepe Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ozduzenleyici-ogrenmeyi-destekleyen-davranislar-olcegi-ooddo-toad.pdf

[quads id=5]

Özdüzenleyici Öğrenmeyi Destekleyen Davranışlar Ölçeği (ÖÖDDÖ) Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Bu nedenle burada listelenememektedir. Ölçek maddelerine erişmek için referans olarak belirtilen doktora tezi incelenmelidir.