Çocukların Öz-düzenlemeli Öğrenmeyi Kullanımı Envanteri

Özet

Çocukların Öz-düzenlemeli Öğrenmeyi Kullanımı Envanteri (ÇÖÖKUE), öğrencilerin öğrenme süreçlerinde kullandıkları öz-düzenleme stratejilerini, motivasyonel inançlarını ve davranışsal yönetim becerilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Bu envanterin Türkçe’ye uyarlama çalışması, Muhammet Fatih Doğan tarafından 2015 yılında tamamlanmış olup, Türk eğitim bağlamında öz-düzenlemeli öğrenme becerilerinin değerlendirilmesine olanak sağlamıştır.

Uyarlama çalışması, ölçeğin dilsel ve kültürel eşdeğerliğini sağlamanın yanı sıra, Türk öğrenci örneklemi üzerinde kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizlerini içermektedir. Bu envanter, eğitim psikologları ve araştırmacılar için öğrencilerin akademik başarılarını artırmada kilit rol oynayan öz-düzenleme mekanizmalarını anlamak ve müdahale programları geliştirmek adına önemli bir kaynak teşkil etmektedir.

Anahtar Kelimeler

Öz-düzenlemeli Öğrenme, Çocuk Psikolojisi, Envanter Uyarlaması, Psikometri, Geçerlik, Güvenirlik, Öğrenme Stratejileri.

Yazarlar

Muhammet Fatih Doğan

Amaç

Çocukların Öz-düzenlemeli Öğrenmeyi Kullanımı Envanteri’nin temel amacı, ilköğretim veya ortaokul düzeyindeki çocukların akademik görevleri yerine getirirken başvurdukları öz-düzenlemeli öğrenme (ÖDÖ) davranışlarını, stratejilerini ve motivasyonel eğilimlerini sistematik olarak ölçmektir. Bu envanter, öğrencilerin öğrenme süreçlerini ne kadar bilinçli yönettiklerini, hedefler belirleyip bu hedeflere ulaşmak için çaba sarf edip etmediklerini belirlemeyi hedefler.

Özgün ölçeğin Türkçe’ye adaptasyonunun spesifik amacı ise, Türk kültürüne özgü dilsel ve bağlamsal farklılıkları dikkate alarak, ölçeğin psikometrik özelliklerini korumak ve Türk öğrencilerinin ÖDÖ düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde değerlendirebilecek bir araç sunmaktır. Bu sayede, öğretmenler ve eğitim uzmanları, öğrencilerin zayıf olduğu öz-düzenleme alanlarını tespit edebilir ve kişiselleştirilmiş destek sağlayabilirler.

Yapı

Envanterin ölçtüğü temel yapı, Öz-düzenlemeli Öğrenme (Self-Regulated Learning – SRL) kavramıdır. SRL, öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerini bilişsel, üstbilişsel, motivasyonel ve davranışsal açılardan aktif olarak yönetmeleri sürecini ifade eder.

Öz-düzenleme genellikle üç ana aşamada incelenir: 1) Planlama ve Önsezi (Görev analizi, hedef belirleme), 2) Performans (Strateji kullanımı, kendini kontrol etme) ve 3) Öz-yansıtma (Öz-değerlendirme, atıflar). ÇÖÖKUE, bu kapsamlı yapıyı oluşturan alt boyutları (örneğin, bilişsel stratejiler, üstbilişsel stratejiler, motivasyon ve çevre düzenleme) çocukların algıladığı düzeyde yakalamayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Muhammet Fatih Doğan’ın (2015) yüksek lisans tezi kapsamında, Çocukların Öz-düzenlemeli Öğrenmeyi Kullanımı Envanteri’nin Türkçe formunun geçerlik çalışmaları yürütülmüştür. Bu çalışmalar tipik olarak yapı geçerliği ve kapsam geçerliğini içermektedir.

Yapı Geçerliği, genellikle Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri (AFA ve DFA) kullanılarak test edilir. Bu analizler, Türkçe formun maddelerinin, özgün ölçekte tanımlanan teorik alt boyutlara uygun şekilde kümelenip kümelenmediğini belirlemeyi amaçlamıştır. Başarılı bir uyarlama, ölçeğin teorik yapısının Türk kültüründe de korunduğunu gösterir.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasında envanterin iç tutarlılığı ve kararlılığı incelenmiştir. Güvenirlik analizleri, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı maddelerle tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini göstermeyi hedefler.

Bu kapsamda, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçekteki maddelerin aynı yapıyı, yani öz-düzenlemeli öğrenmeyi ölçmede ne kadar başarılı olduğunu gösterir. Ek olarak, test-tekrar test güvenirlik analizleri de, ölçeğin zaman içindeki kararlılığını değerlendirmek için uygulanmış olabilir.

Faktör Analizi

Ölçeğin Türkçe’ye uyarlama sürecinin kritik bir adımı olan faktör analizi, ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde de sürdürülüp sürdürülmediğini araştırmıştır.

Yapılan faktör analizleri (AFA ve/veya DFA), envanterin öz-düzenlemeli öğrenmenin farklı alt bileşenlerini (örneğin, zaman yönetimi, bilişsel stratejiler, öz-izleme) ayrı ayrı ve anlamlı bir şekilde ölçtüğünü doğrulamayı amaçlamıştır. Bu analizler, ölçeğin nihai madde sayısını ve alt boyut yapısını belirlemede belirleyici olmuştur.

Enstrüman

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Derecelendirme formatı (Orijinal ölçeğin yapısına bağlı olarak Likert tipi bir ölçek kullanıldığı varsayılmaktadır.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Çocuklar (Öğrenciler)

Age Group: İlkokul veya ortaokul öğrencileri (Tez içeriğine göre netleşmelidir, ancak genellikle 9-14 yaş aralığı hedeflenir.)

Population Details: Türkiye’deki ilköğretim/ortaokul kademesinde öğrenim gören öğrenciler.

Test Methodology: Öz-bildirim envanteri. Öğrencilerden, akademik öğrenme durumlarında sergiledikleri davranış ve düşünceleri yansıtan ifadelere ne sıklıkta katıldıklarını belirtmeleri istenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Öz-Düzenleme, Eğitim Psikolojisi, Yüksek Lisans Tezi, Faktör Yapısı, Öğrenci Başarısı, Bilişsel Stratejiler, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Muhammet Fatih Doğan, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (2015 itibarıyla).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Envanterin uyarlama çalışması 2015 yılında tamamlanmıştır. Envanterin ticari kullanımı veya bilimsel araştırmalarda kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri, sorumlu yazar Muhammet Fatih Doğan ile doğrudan iletişime geçilerek öğrenilmelidir.

Sorumlu yazarın iletişim adresi: [email protected].

Kaynaklar

Bu envanterin Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışmasına ilişkin temel referans aşağıdadır:

• Doğan, M. F. (2015). Çocukların Öz-düzenlemeli Öğrenmeyi Kullanımı Envanteri’nin Türkçe’ye uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çanakkale.

Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: cocuklarin-oz-duzenlemeli-ogrenmeyi-kullanimi-envanteri-toad.pdf

Çocukların Öz-düzenlemeli Öğrenmeyi Kullanımı Envanteri Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tamamına erişim için, yukarıda belirtilen yüksek lisans tezi referansının incelenmesi gerekmektedir.