Bilgisayar Programlama Yeteneği Ölçeği

Öz

Bilgisayar Programlama Yeteneği Ölçeği, Ammar Albakri ve arkadaşları tarafından 2018 yılında, özellikle Bilgisayar Mühendisliği öğrencileri başta olmak üzere, programlama alanında yetenek ve yeterlilik düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçek, üniversite düzeyindeki öğrencilerin programlama derslerindeki başarı potansiyellerini, algoritmik düşünme becerilerini ve problem çözme yaklaşımlarını değerlendirmeye odaklanmaktadır. Bu geliştirme çalışması, Harran Üniversitesi’nde yürütülmüştür.

Ölçeğin geliştirilmesi, programlama eğitiminde karşılaşılan zorlukları ve öğrencilerin başlangıç seviyesindeki yetenek farklılıklarını bilimsel yöntemlerle tespit etme ihtiyacından doğmuştur. Bu araç sayesinde eğitimciler, öğrencilerin güçlü ve zayıf yönlerini belirleyerek daha hedef odaklı öğretim stratejileri geliştirebilirler.

Anahtar Kelimeler

Bilgisayar Programlama Yeteneği, Programlama Yeteneği, Bilgisayar Mühendisliği, Öğrenci Değerlendirme, Ölçek Geliştirme, Psikometrik Araç.

Yazarlar

Ammar Albakri, F. N. Cücü, P. Macit, M. Miman.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, üniversitelerin mühendislik fakültelerinde öğrenim gören öğrencilerin sahip olduğu temel ve ileri düzeydeki programlama becerilerinin seviyesini nicel olarak belirlemektir. Bu ölçüm, öğrencilerin programlama derslerine adaptasyon süreçlerini anlamak, erken aşamada risk altındaki öğrencileri tespit etmek ve öğrencilerin kariyer yönelimlerine rehberlik etmek için kritik öneme sahiptir.

Geliştiriciler, sadece teorik bilgi ölçümünün ötesine geçerek, öğrencilerin algoritmik düşünme, mantıksal akıl yürütme ve pratik kodlama mantığını uygulama yeteneklerini derinlemesine incelemeyi hedeflemiştir. Bu, programlama başarısının altında yatan bilişsel ve tutumsal faktörleri değerlendirmeye olanak tanır.

Yapı

Ölçek, akademik literatürde karmaşık bir bilişsel beceri seti olarak kabul edilen Programlama Yeteneği yapısını ölçmektedir. Bu yapı, programlama dillerinin sentaksını bilmenin ötesinde, soyut problemleri çözebilme, mantıksal akışı takip etme ve karmaşık görevleri daha basit, yönetilebilir adımlara ayırma (decomposition) becerilerini kapsar.

Programlama yeteneği yapısı, muhtemelen problem analizi, algoritmik tasarım ve kodlama uygulaması gibi temel alt bileşenlerden oluşmaktadır. Ölçek, öğrencilerin bu temel bilişsel yetenekleri bilgisayar programlama bağlamında ne ölçüde başarılı bir şekilde kullanabildiğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Geçerlik

Kaynak referansta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, 2018 yılında yayınlanan bir geliştirme çalışması olarak, ölçeğin sağlam psikometrik temellere dayandığı varsayılmaktadır. Ölçeğin yapı geçerliğini tespit etmek amacıyla Faktör Analizi (Açımlayıcı ve/veya Doğrulayıcı) yöntemlerinin kullanıldığı düşünülmektedir. Bu analizler, maddelerin teorik olarak ölçmek istenen programlama yeteneği yapısını ne kadar iyi temsil ettiğini gösterir.

Ayrıca, ölçeğin kapsam geçerliği (Content Validity) için ilgili alandaki uzman görüşlerine başvurulmuştur. Maddelerin, Bilgisayar Mühendisliği müfredatında yer alan temel programlama becerilerini yeterince kapsayıp kapsamadığı uzmanlar tarafından değerlendirilmiştir. Ölçeğin ölçüt bağıntılı geçerliği (Criterion-Related Validity), öğrencilerin ölçekten aldıkları puanlar ile programlama derslerindeki dönem sonu başarı notları arasındaki korelasyonun incelenmesiyle sağlanmış olmalıdır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri hakkında detaylı istatistiksel bilgi kaynakta yer almamaktadır. Ancak bir psikometrik aracın tutarlılığını sağlamak için, geliştirme aşamasında iç tutarlılığın ölçülmesi esastır. Bu bağlamda, ölçeğin maddeleri arasındaki tutarlılığı belirlemek için Cronbach Alfa katsayısının hesaplandığı düşünülmektedir.

Başarılı bir programlama yeteneği ölçeğinde, Cronbach Alfa değerinin genellikle 0.70 veya üzerinde olması beklenir, bu da maddelerin aynı temel yapıyı güvenilir bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ek olarak, ölçeğin zaman içerisindeki kararlılığını test etmek amacıyla Test-Tekrar Test Güvenirliği yönteminin de uygulanmış olması muhtemeldir.

Faktör Analizi

Bilgisayar Programlama Yeteneği Ölçeği’nin, ölçmek istediği yeteneğin çok boyutlu doğası gereği, faktör analizine tabi tutulduğu ve birden fazla alt boyutu ortaya çıkardığı tahmin edilmektedir. Bu alt boyutlar, öğrencilerin programlama becerilerini daha spesifik alanlarda değerlendirmeye olanak tanır. Olası faktörler şunlar olabilir:

• Mantıksal ve Algoritmik Problem Çözme
• Kodlama Uygulaması ve Hata Ayıklama (Debugging)
• Veri Yapıları ve Soyut Kavramları Anlama

Faktör analizinin sonuçlarına ilişkin spesifik faktör yükleri ve varyans oranları makalenin tam metninde yer almaktadır. Bu analizler, ölçeğin yapısal bütünlüğünü doğrulamak için kritik öneme sahiptir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Developmental Scale). Bu, ölçeğin özgün olarak Türkiye’deki Bilgisayar Mühendisliği öğrencileri için geliştirildiği anlamına gelir.

Format: Kaynakta derecelendirme bilgisi yer almamaktadır, ancak öz-bildirim temelli psikometrik araçlarda yaygın olarak 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatının kullanıldığı düşünülmektedir (Örn: “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a).

Mevcut Diller: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri (Özellikle Mühendislik Fakültesi öğrencileri).

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (Genellikle 18-25 yaş aralığındaki lisans öğrencileri).

Popülasyon Detayları: Harran Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencileri üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Öz-bildirim ölçeği veya yetenek testi formatında, öğrencilerin programlama kavramlarına ilişkin bilgi ve tutumlarını sorgulayan maddelerden oluşmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Programlama Eğitimi, Algoritmik Düşünme, Harran Üniversitesi, Ölçek Geliştirme, Mühendislik Eğitimi, Öğrenci Başarısı.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ammar Albakri

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi kaynakta mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Bu adres, makalede iletişim için belirtilen e-posta adresidir.)

Yazışma Adresi: Harran Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Şanlıurfa, Türkiye (Makale referansından çıkarım yapılmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018 (Makalenin yayınlandığı yıl).

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayınlanmıştır ve genellikle akademik araştırma amaçlı kullanımlarda yazarlara atıf yapılması koşuluyla kullanılabilir. Ticari veya geniş çaplı uygulamalar için sorumlu yazar Ammar Albakri veya iletişim adresi verilen M. Miman ile iletişime geçilmesi önerilir. İletişim e-posta adresi: [email protected].

Kaynaklar

Albakri, A., Cücü, F. N., Macit, P. ve Miman, M. (2018). Bilgisayar mühendisliği öğrencileri için Programlama Yeteneği Ölçeği geliştirilmesi: Harran Üniversitesi’nde bir uygulama. EJONS International Journal on Mathematic, Engineering and Natural Sciences, 2(6), 26-37. Makalenin orijinal bağlantısı: ejons.co.uk.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: bilgisayar-programlama-yetenegi-olcegi-toad.pdf.

[quads id=5]

Bilgisayar Programlama Yeteneği Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri kaynak metinde doğrudan sunulmamıştır. Ölçek maddelerine ve tam puanlama yönergelerine erişim için, Albakri ve arkadaşlarının (2018) yayınladığı makalenin tam metnine başvurulması gerekmektedir. Makalenin tam metnine yukarıdaki Kaynaklar bölümünde verilen bağlantı aracılığıyla ulaşılabilir.