Öğrenme Stratejileri Farkındalık Düzeyi Envanteri

Özet

Öğrenme Stratejileri Farkındalık Düzeyi Envanteri (ÖSFDE), öğretmenlerin öğrenme stratejileri hakkındaki tutumlarını ve bu stratejilerin öğrencilere öğretilmesinin önemine dair görüşlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Envanter, öğretmenlerin pedagojik yaklaşımlarını ve öğrencilerin öğrenme süreçlerine rehberlik etme konusundaki inanç düzeylerini belirlemeyi hedeflemektedir. Yapılan analizler, envanterin yüksek düzeyde geçerlik ve güvenirlik değerlerine sahip olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Öğrenme Stratejileri, Öğretmen Tutumları, Farkındalık Düzeyi, Faktör Analizi, Güvenirlik, Eğitim Psikolojisi, Pedagoji.

Yazarlar

Nida BAYINDIR

Amaç

Öğrenme Stratejileri Farkındalık Düzeyi Envanteri’nin temel amacı, eğitimcilerin ve öğretmenlerin, öğrencilerin akademik başarısı için kritik öneme sahip olan öğrenme stratejilerinin öğretimine ilişkin mevcut tutumlarını ve bu öğretimin gerekliliğine dair farkındalık düzeylerini belirlemektir. Bu envanter, öğretmenlerin strateji öğretimini ders içeriklerine ne ölçüde dahil etme eğiliminde olduklarını ortaya koyarak, öğretmen eğitimi programlarına girdi sağlamayı amaçlamaktadır.

Yapı

Öğrenme Stratejileri Farkındalık Düzeyi Envanteri, toplam 24 maddeden ve iki ana alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, öğretmenlerin öğrenme stratejilerine yönelik farklı pedagojik yaklaşımlarını temsil etmektedir:

• Öğretmenlerin Öğrenme Stratejilerinin Öğretimi Hakkındaki Tutumları (14 madde): Bu faktör, stratejilerin öğrencilere açık ve doğrudan bir şekilde öğretilmesi gerektiği yönündeki inançları ölçmektedir.
• Öğretmenlerin Öğrenme Stratejilerinin Öğretiminin Önemine Dair Görüşleri (10 madde): Bu faktör, strateji öğretiminin normal ders içeriği ve öğretim süreçleri içine entegre edilerek yapılması gerektiği yönündeki görüşleri kapsamaktadır.

Geçerlik

Envanterin yapı geçerliğini incelemek amacıyla faktör analizi öncesinde veri setinin uygunluğunu değerlendirmek için Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) ve Bartlett Testleri uygulanmıştır. Temel bileşenler analizi sonucunda KMO değeri 0,83 olarak bulunmuştur. 0,80 üzerindeki bu değer, örneklem büyüklüğünün ve verilerin faktör analizi için oldukça uygun olduğunu göstermektedir. Bartlett Testi sonucu ise 2850,14 (p < 0,01) olarak anlamlı çıkmıştır, bu da verilerin çok değişkenli normal dağılıma uygun olduğunu doğrulamaktadır.

Madde analizlerinde, ölçekteki maddelerin ortalamaları 3,63 ile 4,51 arasında, standart sapmaları ise 0,51 ile 1,01 arasında değişmektedir. Madde-toplam korelasyon katsayıları 0,23 ile 0,72 arasında olup, genel kabul gören 0,20 eşiğinin üzerindedir. Bu bulgular, her bir maddenin envanterin bütünüyle güçlü bir ilişki içinde olduğunu ve ölçülen yapıyı temsil etme yeterliliğine sahip olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik

Öğrenme Stratejileri Farkındalık Düzeyi Envanteri’nin iç tutarlık güvenirliği, çeşitli yöntemlerle yüksek düzeyde kanıtlanmıştır. Envanterin bütünü için hesaplanan Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı 0,8943 olarak belirlenmiştir. Bu değer, sosyal bilimler araştırmalarında kabul edilebilir olan 0,70 eşiğinin çok üzerinde olup, envanterin güvenirliğinin yüksek olduğunu göstermektedir.

Güvenirliği desteklemek amacıyla ek olarak Split-half ve Guttman teknikleri de kullanılmıştır. Split-half (Yarıya Bölme) güvenirlik katsayısı 0,8760, Guttman güvenirlik katsayısı ise 0,8569 olarak bulunmuştur. Tüm bu teknikler ışığında elde edilen tutarlı değerler, envanterin ölçmek istediği yapıyı istikrarlı bir şekilde ölçebilme yeterliliğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Envantere uygulanan temel bileşenler analizi, Kaiser ölçütüne göre özdeğeri (eigenvalue) 1’den büyük olan iki alt faktörün belirlenmesini sağlamıştır. Bu iki faktör, ölçeğe ilişkin toplam varyansın %41,4’ünü açıklamaktadır. Sosyal bilimlerde %40 civarındaki bir açıklanan varyans oranı yeterli kabul edilmektedir.

• 1. Faktör: Özdeğer (eigenvalue) 7,77 olup, toplam varyansın %32,4’ünü açıklamaktadır. Bu faktör, 14 maddeyi içermektedir.
• 2. Faktör: Özdeğer (eigenvalue) 2,16 olup, toplam varyansın %9,0’ını açıklamaktadır. Bu faktör, 10 maddeyi içermektedir.

Faktör yapısını daha da ayrıştırmak ve yorumlanabilirliği artırmak amacıyla Varimax Rotasyon yöntemi uygulanmıştır. Rotasyon sonucunda faktör yükü 0,30’dan büyük olan maddeler ilgili faktörlere yüklenmiştir. Madde faktör yükleri 0,214 ile 0,765 arasında değişmektedir; bu da maddelerin ait oldukları faktörü temsil etme yeterliliklerinin tatmin edici düzeyde olduğunu göstermektedir.

Enstrüman

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Öz Bildirim Envanteri

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler ve Eğitimciler

Yaş Grubu: Yetişkin (Öğretmenlik mesleğini icra edenler)

Popülasyon Detayları: Öğrenme stratejilerinin öğretimine dair tutum ve görüşleri değerlendirilen eğitim profesyonelleri.

Test Metodolojisi: 5’li Likert ölçeği kullanılarak yanıtlanan maddelerden oluşur. Puanlama, katılımcının farkındalık ve tutum düzeyini yansıtır.

Anahtar Kelimeler

Ölçek Geliştirme, Eğitim Bilimleri, İç Tutarlılık, KMO Testi, Öğretmen Yeterliliği, Varimax Rotasyonu, Özdeğer (Eigenvalue).

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek 2007 yılında geliştirilmiş ve yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı ve izinleri için sorumlu yazar Nida BAYINDIR ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected].

Ölçeğin orijinal makalesi ve detaylı bulguları Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi’nde yayımlanmıştır. Makaleye ait link: e-dergi.marmara.edu.tr.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ogrenme-stratejileri-farkindalik-duzeyi-envanteri-toad.pdf

Kaynaklar

Bayındır, N. (2007). Öğrenme Stratejileri Farkındalık Düzeyi Envanteri. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 25, 25-49.

Öğrenme Stratejileri Farkındalık Düzeyi Envanteri Maddeleri

Ölçek Derecelendirmesi: 5’li Likert (1=hiç katılmıyorum – 5= tamamen katılıyorum)

Ölçek Yapısı: 2 alt boyut ve 24 madde

• Öğretmenlerin öğrenme stratejilerinin öğretimi hakkındaki tutumları (14m): Stratejileri, öğrencilere açık bir şekilde öğretilmelidir.
• Öğretmenlerin öğrenme stratejilerinin öğretiminin önemine dair görüşleri (10m): Strateji öğretimi normal öğretim içinde yapılmalıdır.