Otizm Bilgi Düzeyi Belirleme Testi

Özet

Otizm Bilgi Düzeyi Belirleme Testi, 2002 yılında Selin Atasoy tarafından bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş olan özgün bir ölçme aracıdır. Bu testin temel amacı, bireylerin otizm spektrum bozukluğu (OSB) hakkındaki bilgi seviyelerini ve doğru bilinen yanlışları tespit etmektir. Ölçek, tek bir alt boyuttan oluşmakta ve otizmin temel özellikleri, eğitimi ve sosyal etkileşimleri hakkındaki doğrusal ifadelerden meydana gelmektedir. Kullanılan derecelendirme sistemi, katılımcının ifadeleri “Doğru” veya “Yanlış” olarak değerlendirmesine dayanmaktadır.

Ölçek, özellikle otistik bireylerle yakın ilişkide bulunan (örneğin, kardeşler gibi) kişilerin bilgi düzeyini incelemek amacıyla oluşturulmuştur. Bu araç, alanda yapılan bilgi düzeyi araştırmalarına katkı sağlamak üzere geliştirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Otizm Bilgi Düzeyi, Otizm Spektrum Bozukluğu, Psikometrik Geliştirme, Doğru-Yanlış Testi, Gelişimsel Bozukluk, Kardeş İlişkileri.

Yazarlar

Selin Atasoy

Amaç

Otizm Bilgi Düzeyi Belirleme Testi’nin (OBDBT) birincil amacı, hedef gruptaki katılımcıların otizm hakkındaki temel tanımlayıcı ve işlevsel bilgilere ne ölçüde sahip olduğunu ölçmektir. Bu test, genellikle otistik bireylerin yakın çevresindeki kişilerin (özellikle kardeşler ve aile üyeleri) otizmle ilgili farkındalık ve bilgi eksikliklerini belirlemek için tasarlanmıştır.

Ölçek, bilgi düzeyini nicel olarak ölçerek, gelecekteki eğitim ve bilgilendirme programlarının içeriğini ve hedeflerini belirlemeye yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Testin geliştirilmesi, Atasoy’un 2002 yılındaki yüksek lisans tezi kapsamında, engelli (otistik) kardeşe sahip olan bireylerin kardeş ilişkilerinin incelenmesi bağlamında gerçekleştirilmiştir.

Yapı

Testin ölçtüğü psikolojik yapı, bireylerin Otizm Spektrum Bozukluğu hakkındaki bilişsel ve olgusal bilgi düzeyidir. Bu yapı, genel olarak otizmin tanımı, nedenleri, belirtileri, eğitimle ilişkisi ve sosyal sonuçları hakkındaki doğru varsayımları içerir.

Ölçek, 20 maddeden oluşmakta olup, bu maddelerin tamamı tek bir alt boyutu temsil etmektedir. Bu tek alt boyut, katılımcının otizm hakkındaki genel ve bütüncül bilgi seviyesini yansıtmaktadır. Maddeler, otizmin doğasına dair yaygın inanışları veya bilimsel gerçekleri sorgulamaktadır.

Geçerlik

Kaynak verilerde Otizm Bilgi Düzeyi Belirleme Testi’nin geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel raporlar yer almamaktadır. Bir ölçeğin geçerliği, ölçmek istediği yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini gösteren önemli bir psikometrik özelliktir.

Ancak, ölçek bir yüksek lisans tezi çerçevesinde geliştirildiği için, içerik geçerliğinin tez danışmanı veya alan uzmanları tarafından incelenmiş olması muhtemeldir. Daha geniş kapsamlı yapı veya ölçüt geçerliği verilerinin ek akademik yayınlar veya tezin tam metninde bulunması gerekmektedir.

Güvenirlik

Kaynak verilerde, Otizm Bilgi Düzeyi Belirleme Testi’nin güvenirliğine ilişkin istatistiksel bir değer (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı veya test-tekrar test korelasyonu) belirtilmemiştir. Güvenirlik, bir ölçme aracının ölçtüğü özelliği tutarlı bir şekilde ölçme derecesini ifade eder.

Psikometrik açıdan, bu tür bir bilgi testinde iç tutarlılık (madde tutarlılığı) veya testin zamana yayılmış kararlılığı (tekrar test güvenirliği) gibi göstergelerin raporlanması beklenir. Bu verilerin eksikliği, ölçeğin akademik kullanımı sırasında dikkat edilmesi gereken bir noktadır.

Faktör Analizi

Otizm Bilgi Düzeyi Belirleme Testi, yapısal olarak “tek alt boyut” olarak tanımlanmıştır. Bu durum, ölçeğin maddelerinin tek ve bütüncül bir psikolojik yapıyı (Otizm Bilgi Düzeyi) ölçtüğünü varsaydığını göstermektedir.

Eğer bir faktör analizi yapılmışsa, bu analiz sonucunda maddelerin tek bir dominant faktör altında toplandığı anlaşılmaktadır. Bu, katılımcının otizm hakkındaki bilgi birikiminin ayrışan alt bileşenlere (örneğin, tıbbi bilgi, sosyal bilgi) ayrılmadığını, tek bir genel skorla temsil edildiğini işaret eder.

Araç

Test Type: Geliştirme (Özgün bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir.)

Format: Yazılı, Doğru-Yanlış tipi yanıt formatı.

Language Available: Türkçe

Population Group: Otistik bireylerin yakın çevresindeki bireyler (özellikle kardeşler).

Age Group: Yüksek lisans tezi örneklemine uygun yaş grupları (Genellikle ergenlik veya yetişkinlik dönemindeki kardeşler).

Population Details: Engelli (otistik) kardeşe sahip olan bireyler. Test, bu bireylerin gelişimsel bozukluk hakkındaki bilgi seviyelerini değerlendirmek için kullanılmıştır.

Test Methodology: Katılımcılara 20 maddelik ifade sunulur ve her bir ifade için “Doğru” veya “Yanlış” yanıtlarından birini seçmeleri istenir. Doğru yanıtlar puanlanır ve genel bilgi düzeyi skoru elde edilir. Bu, klasik bir Doğru-Yanlış Testi formatıdır.

Anahtar Kelimeler

Ölçek Geliştirme, Otizm Farkındalığı, Bilgi Testi, Selin Atasoy, Ege Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, Psikolojik Ölçme.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2002 (Yüksek lisans tezinin tamamlanma yılıdır.)

İletişim/Sorumlu Yazar: Ölçeğin kullanımı veya izinler konusunda başvurulması gereken sorumlu yazar Selin Atasoy’dur. İletişim e-posta adresi: [email protected].

Ücret: Testin ticari kullanımı hakkında bilgi bulunmamaktadır. Akademik tez çalışması olduğu için genellikle akademik amaçlı kullanımlarda izin alınması beklenir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: otizm-bilgi-duzeyi-belirleme-testi-toad.pdf

Kaynaklar

• Atasoy, S. (2002). Engelli (otistik) kardeşe sahip olan bireylerin kardeş ilişkilerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.

• Tezin dijital kopyasına YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Otizm Bilgi Düzeyi Belirleme Testi Maddeleri

Bu test, toplam 20 maddeden oluşmaktadır ve tek bir alt boyutu ölçmektedir. Aşağıda, testten örnek iki madde orijinal haliyle sunulmuştur:

1. Otistik çocuklar, engeli nedeniyle çevresiyle ilişki kuramayan, gelişimsel bozukluğa sahip kişilerdir.

2. Otistik çocuklar; eğitimle insanlarla, nesnelerle, olaylarla uygun iletişim kurmayı öğrenemezler.