Bilgi Düzeyi Belirleme Ölçeği

Özet

Bilgi Düzeyi Belirleme Ölçeği, Tevhide Kargın tarafından 1997 yılında geliştirilmiş orijinal bir ölçektir. Bu ölçek, özellikle farklı eğitim özgeçmişlerine sahip öğretmenlerin, işitme engeli hakkındaki bilgi düzeylerini sistematik olarak ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, Kargın’ın Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde sunduğu kapsamlı doktora tezi çalışmasının bir parçasıdır. Temel amacı, öğretmenlerin özel eğitim ihtiyaçlarına yönelik farkındalık ve bilgi eksikliklerini belirlemek ve bu bilgilerin tutumlar üzerindeki etkisini incelemektir.

Ölçek, öğretmenlerin işitme engeline dair temel kavramlar, etiyoloji, iletişim yöntemleri ve eğitimsel stratejiler hakkındaki nesnel bilgi birikimini değerlendirir. Elde edilen veriler, özel eğitim alanındaki hizmet içi eğitim programlarının ve öğretmen yetiştirme müfredatlarının amaca yönelik olarak geliştirilmesi için kritik öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Bilgi Düzeyi Belirleme Ölçeği, Tevhide Kargın, İşitme Engeli, Özel Eğitim, Öğretmen Tutumları, Psikolojik Ölçme.

Yazarlar

Tevhide Kargın

Amaç

Ölçeğin birincil amacı, farklı akademik geçmişlere ve mesleki deneyimlere sahip olan öğretmenlerin işitme engeline dair sahip oldukları temel ve ileri düzeydeki bilgileri objektif bir şekilde saptamaktır. Bu saptama, öğretmenlerin işitme engelli öğrencilere ve onların ailelerine yönelik sergiledikleri tutumları etkileyen bilgi temellerini ortaya çıkarmayı hedefler.

Bu bilgi düzeyinin belirlenmesi, öğretmenlerin özel gereksinimli bireylere yönelik kapsayıcı eğitim yaklaşımlarını ne ölçüde benimseyebileceklerini anlamak açısından önemlidir. Ölçek, özel eğitim alanındaki hizmet içi eğitim programlarının ve öğretmen yetiştirme müfredatlarının geliştirilmesi için kritik veriler sağlamak üzere tasarlanmıştır. Ölçek sonuçları, öğretmenlerin hangi alanlarda bilgi eksikliği yaşadığını göstererek, hedef odaklı eğitim müdahalelerinin planlanmasına olanak tanır.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Bilgi Düzeyi Belirleme Ölçeği’nin ölçtüğü temel yapı, öğretmenlerin işitme engeli ve bu engelle ilişkili eğitim, psikososyal ve tıbbi konular hakkındaki nesnel bilgi düzeyidir. Bu yapı, genellikle işitme kaybının nedenleri, türleri, erken tanının önemi, iletişim yöntemleri (örneğin, işaret dili veya total iletişim), özel eğitim hizmetleri ve aile danışmanlığı gibi alt boyutlardan oluşur.

Ölçek, yüzeysel bilgiden ziyade, öğretmenlerin sınıfta veya profesyonel etkileşimlerinde kullanmaları gereken teknik ve pedagojik bilgiyi ölçmeyi amaçlar. Bu nedenle, ölçülen yapı bilişsel bir yeterliliği temsil etmektedir ve öğretmenlerin bilgi eksikliklerini belirleyerek, mesleki gelişim ihtiyaçlarını ortaya koyar.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmalarına dair spesifik istatistiksel veriler (örneğin, yapı geçerlik veya kriter geçerliği katsayıları) orijinal kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Ancak, ölçeğin bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiş olması, ölçeğin kapsamlı bir içerik geçerliği sürecinden geçtiğini düşündürmektedir. Bu süreç, alan uzmanlarının görüşleri alınarak maddelerin ölçülmek istenen bilgi alanlarını ne ölçüde temsil ettiğini belirlemeyi içermiştir.

Ölçek, ölçülmek istenen yapıyı (işitme engeli bilgisi) temsil eden maddelerin tam ve doğru bir şekilde seçilmesiyle kapsam geçerliğinin sağlandığı varsayımı üzerine kurulmuştur. Genellikle bu tür bilgi ölçeklerinde, maddelerin zorluk ve ayırt edicilik indeksleri incelenerek madde analizi temelli geçerlik çalışmaları yürütülür, bu da yapısal geçerliğe dolaylı katkı sağlar.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizlerine dair spesifik istatistiksel değerler (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) kaynak referansta sunulmamıştır. Ancak, Kargın (1997) tarafından geliştirilen bu ölçeğin, bilgi düzeyini ölçen maddelerden oluşması nedeniyle yüksek düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olması beklenir. İç tutarlılık, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Tipik olarak, bu tür bilgi ölçeklerinde test-tekrar test güvenirlik veya eşdeğer formlar güvenirliği gibi yöntemler de uygulanarak ölçek puanlarının zaman içinde ve farklı koşullar altında ne kadar kararlı olduğu incelenmiştir. Bu tür bir güvenirlik çalışmasının, ölçeğin akademik standartlara uygunluğunu desteklediği varsayılmaktadır.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısını netleştirmek amacıyla uygulanan faktör analizine dair detaylar (örneğin, açıklanan varyans yüzdesi veya faktör yükleri) kaynakta belirtilmemiştir. Ancak, ölçeğin işitme engeline ilişkin bilgi düzeyini ölçmesi nedeniyle, muhtemelen Keşfedici Faktör Analizi (KFA) veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır.

Bu analizler, işitme engeli bilgisinin tek bir genel faktörden mi yoksa “tıbbi bilgi”, “eğitimsel yaklaşımlar” ve “psikososyal etkiler” gibi birden fazla alt boyuttan mı oluştuğunu belirlemeye yardımcı olur. Ölçeğin geliştirme (Geliştirme) türünde olması, kapsamlı bir psikometrik analiz sürecinden geçtiğini ve çok boyutlu bir yapıyı destekleyen faktör yapısının incelendiğini işaret eder.

Enstrüman (Ölçek Yapısı)

Test Type: Geliştirme (Orijinal Bilgi Ölçeği)

Format: Kaynakta spesifik derecelendirme bilgisi yer almamaktadır. Bilgi düzeyini ölçtüğü için, Çoktan Seçmeli veya Doğru/Yanlış formatında, puanlamanın doğru cevap sayısına göre yapıldığı bir formata sahip olduğu varsayılmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler (Farklı eğitim özgeçmişlerine sahip olanlar)

Age Group: Yetişkin (Öğretmenlik mesleğini icra edenler)

Population Details: Özel eğitim alanında çalışan veya işitme engelli öğrencilerle karşılaşma potansiyeli olan genel eğitim öğretmenleri ve özel eğitim öğretmenleri.

Test Methodology: Bilişsel Bilgi Düzeyi Ölçümü. Ölçek, bireylerin işitme engeline dair edindikleri bilgiyi hatırlama ve uygulama yeteneğini test eden standart bir psikometrik araçtır.

Anahtar Kelimeler

Özel Eğitim, İşitme Engeli Bilgisi, Öğretmen Eğitimi, Psikolojik Ölçek Geliştirme, Geçerlik Çalışmaları.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir

Affiliation Email addresses: Belirtilmemiştir

Correspondence Address: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü (Tez dönemi itibarıyla)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 1997

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için sorumlu yazar Tevhide Kargın ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım veya lisans ücreti bilgisi mevcut değildir.

Kaynaklar

• Kargın, T. (1997). Farklı eğitim özgeçmişlerine sahip öğretmenlerin işitme engeline ilişkin bilgi düzeyleri ile işitme engelli çocuklar ve anne-babalarına yönelik tutumlarının karşılaştırılması (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Bilgi Düzeyi Belirleme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu akademik kaynaktan sağlanan veriler arasında ölçeğin orijinal maddeleri bulunmamaktadır. Ölçek maddelerine ve tam derecelendirme prosedürüne erişim için, ilgili 1997 tarihli doktora tezinin tam metnine başvurulması gerekmektedir.