Beliren Yetişkinler için Bireyleşme Testi – Kısa Form

Özet

Beliren Yetişkinler için Bireyleşme Testi – Kısa Form (BYBT-KF), beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin ebeveynleri ile olan ilişkilerinde yaşadıkları bireyleşme düzeylerini ölçmek amacıyla uyarlanmış psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, bireyleşme sürecinin, özellikle bağlanma kaçınması ve kaygısı gibi temel bağlanma boyutlarını nasıl yordadığını inceleyen araştırmaların temelini oluşturmaktadır. Ölçeğin Türkçe adaptasyonu, Savaş Karataş ve arkadaşları tarafından yapılmış olup, Türk kültürü bağlamında psikolojik ayrılma ve bağımsızlaşma süreçlerini değerlendirmeye olanak tanır.

Ölçeğin geliştirilmesi, genç yetişkinlerin kimlik oluşturma ve özerklik kazanma evrelerinde ebeveynleriyle sağlıklı bir psikolojik mesafe kurma yeteneklerini nicel olarak belirlemeyi hedefler. Bu kısa form, özellikle geniş çaplı araştırmalarda veya klinik taramalarda zaman verimliliği sağlamak üzere tasarlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Bireyleşme, Beliren Yetişkinlik, Bağlanma, Ebeveyn İlişkileri, Psikolojik Ayrılma, Ölçek Uyarlaması, Kısa Form, Bağlanma Kaygısı, Özerklik.

Yazarlar

Savaş Karataş, M. P. Levpušček, L. Komidar.

Amaç

BYBT-KF’nin temel amacı, üniversite çağındaki gençlerin veya beliren yetişkin grubunun ebeveynlerinden duygusal ve işlevsel olarak ayrışma (bireyleşme) derecelerini tespit etmektir. Ölçek, özellikle bu bireyleşme düzeyinin, onların romantik ve sosyal ilişkilerindeki bağlanma stillerini (kaçınma ve kaygı) ne ölçüde etkilediğini araştırmayı hedefleyen çalışmalar için kritik bir araçtır.

Uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin psikometrik özelliklerinin Türk örnekleminde geçerli ve güvenilir olup olmadığını belirlemek ve böylece Türkiye’deki gelişim psikolojisi araştırmalarına standart bir ölçme aracı kazandırmaktır.

Yapı

Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, bireyleşme (Individuation) sürecidir. Bireyleşme, gelişimsel bir görev olarak, bireyin kendi kimliğini ebeveynlerinin beklentilerinden ve kimliğinden bağımsız olarak tanımlamasını içerir. Bu, sağlıklı bir özerklik kazanımını ve benlik saygısının gelişimini desteklerken, aynı zamanda ebeveynlerle olumlu bir ilişki sürdürmeyi de gerektirir.

Karataş ve arkadaşlarının çalışmasında, bireyleşme yapısı, ergenlikten yetişkinliğe geçişte karşılaşılan zorlukları, özellikle de bağlanma dinamikleri üzerindeki etkileri açısından ele alınmıştır. Ölçek, muhtemelen bireyleşmenin farklı alt boyutlarını (örneğin, duygusal bağımsızlık, çatışmasızlık, işlevsel bağımsızlık) ölçmektedir.

Geçerlik

Kaynak verilerde spesifik bir geçerlik katsayısı belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışması (Karataş et al., 2017) kapsamında geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Bu çalışmalar genellikle yapı geçerliğini (Confirmatory Factor Analysis – CFA) ve ölçüt bağımlı geçerliği içerir.

Karataş ve arkadaşları, bireyleşmenin bağlanma kaçınması ve kaygısı boyutlarını yordama gücünü inceleyerek, ölçeğin kavramsal olarak beklenen ilişkileri gösterdiğini (yakınsak ve ıraksak geçerlik) dolaylı olarak kanıtlamışlardır.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta sayısal bir güvenirlik değeri sunulmamıştır. Ancak, bir uyarlama çalışmasının parçası olarak, ölçeğin iç tutarlılığının (Cronbach Alfa katsayısı) ve muhtemelen test-tekrar test güvenirliğinin incelenmiş olması beklenmektedir.

Yayınlanan makale, ölçeğin Türk örnekleminde tutarlı sonuçlar ürettiğini ve psikometrik standartlara uygun olduğunu göstermek amacıyla bu güvenirlik analizlerini içermelidir.

Faktör Analizi

Beliren Yetişkinler için Bireyleşme Testi – Kısa Form’un (BYBT-KF) uyarlanması sürecinde, ölçeğin orijinal çok faktörlü yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığını belirlemek amacıyla faktör analizi yürütülmüştür. Kısa form olması nedeniyle, orijinal ölçeğin faktör yüklerinin ve boyutlarının (eğer varsa) bu kısa versiyonda da temsil edildiği, genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile gösterilmiştir. Bu analiz, ölçeğin yapısal bütünlüğünü sağlamıştır.

Ölçek Bilgileri

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kısa Form. 5’li Likert derecelendirme sistemi kullanılmaktadır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Beliren yetişkinler (Emerging Adults)

Age Group: Genellikle 18-29 yaş aralığı (Üniversite öğrencileri popülasyonu).

Population Details: Türkiye’deki üniversite öğrencilerinden oluşan örneklem grubu.

Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Katılımcılar, kendilerini en iyi tanımlayan seçenekleri 5’li Likert skalasında işaretlerler.

Anahtar Kelimeler

Bireyleşme, Bağlanma, Ebeveyn-Çocuk İlişkisi, Psikometri, Likert Ölçeği, Uyarlama Çalışması, Current Psychology.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.

Correspondence Address: Savaş Karataş ([email protected])

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2017 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari kullanımı ve izin şartları hakkında kesin bilgi mevcut olmamakla birlikte, bilimsel araştırma amaçlı kullanım için sorumlu yazar Savaş Karataş ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Sorumlu yazar iletişim adresi: [email protected]

Kaynaklar

Karataş, S., Levpušček, M. P., & Komidar, L. (2017). Demographic factors and Individuation in relation to parents predicting attachment avoidance and anxiety in Turkish emerging adult. Current Psychology, 1-13. DOI 10.1007/s12144-017-9691-8

Makalenin orijinal bağlantısı: link.springer.com

Beliren Yetişkinler için Bireyleşme Testi – Kısa Form Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Beliren Yetişkinler için Bireyleşme Testi – Kısa Form’a ait maddeler kaynak içerikte sağlanmamıştır.