Table of Contents
Özet
Öğrencilerin Fizik Laboratuvarına Olan İlgilerini Tespit Etme Anketi, 2005 yılında Bekir Bayrak tarafından yürütülen bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu anketin temel amacı, üniversite veya lise düzeyindeki öğrencilerin Fizik Laboratuvarı çalışmalarına yönelik motivasyon ve tutum düzeylerini, özellikle laboratuvar ortamına duydukları ilgi seviyesini belirlemektir. Ölçek, Bayrak’ın laboratuvar destekli öğretim ile bilgisayar destekli öğretimin öğrenci başarısına etkisini karşılaştırdığı kapsamlı çalışmanın bir parçası olarak kullanılmıştır. Ölçek türü kaynakta “Geliştirme” olarak belirtilmiştir, bu da yazarın bu ölçme aracını spesifik araştırma hedeflerine uygun olarak sıfırdan oluşturduğu anlamına gelmektedir.
Anahtar Kelimeler
Fizik Laboratuvarı, Öğrenci İlgisi, Laboratuvar Eğitimi, Tutum Ölçeği, Eğitim Psikolojisi, Yüksek Lisans Tezi.
Yazarlar
Bekir Bayrak
[quads id=5]
Amaç
Bu anket, öğrencilerin fizik derslerindeki laboratuvar uygulamalarına karşı geliştirdikleri duygusal ve bilişsel eğilimleri, yani ilgi düzeylerini sistematik bir şekilde ölçmek amacıyla geliştirilmiştir. Ölçek, öğrencilerin laboratuvar ortamına yönelik algılarını, deney yapmaya istekli olup olmadıklarını ve laboratuvar çalışmalarının genel öğrenme sürecine katkısı hakkındaki düşüncelerini değerlendirmeyi hedefler.
Ölçeğin geliştirildiği ana çalışma, laboratuvar destekli öğretimin (geleneksel veya modern) öğrenci başarısı üzerindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Dolayısıyla anket, başarıdaki farklılıkların temelinde yatan motivasyonel ve tutumsal faktörleri tespit etmek için kritik bir araç görevi görmüştür. Elde edilen veriler, eğitimcilerin fizik laboratuvarı derslerinin etkililiğini artırmak üzere öğretim yöntemlerini optimize etmelerine yardımcı olmayı amaçlamıştır.
Yapı (Ölçülen Yapı)
Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, “Fizik Laboratuvarına Yönelik Öğrenci İlgisi”dir. Bu yapı, öğrencilerin laboratuvar ortamına ve deney yapma eylemine karşı gösterdikleri pozitif veya negatif yönelimleri kapsar. İlgi, sadece akademik istekliliği değil, aynı zamanda öğrencinin konuya duygusal yatırımını da içerir. Bu yapı, genellikle aşağıdaki gibi alt bileşenler etrafında şekillenir:
- Duygusal Tepki: Laboratuvar çalışmalarından alınan keyif, heyecan veya laboratuvar kaygısı.
- Bilişsel Değerlendirme: Laboratuvar deneylerinin teorik bilgiyi pekiştirmedeki faydasına olan inanç.
- Davranışsal Eğilim: Laboratuvar etkinliklerine gönüllü olarak katılma ve aktif sorumluluk alma istekliliği.
Geçerlik
Ölçeğin orijinal kaynak içeriğinde doğrudan nicel geçerlik (Validity) katsayıları veya yöntemleri hakkında bilgi verilmemiştir. Ancak, Bayrak (2005) tarafından Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde sunulan yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen bir araç olduğu göz önüne alındığında, geçerlik çalışmalarının tezin metodoloji bölümünde detaylı olarak yer alması beklenmektedir. Tipik olarak, bu tür geliştirme çalışmalarında kapsam geçerliği (uzman görüşleri ile) ve yapı geçerliği (faktör analizi ile) incelenir.
Kullanıcıların, ölçeğin yapısal ve içeriksel geçerliği hakkında kesin bilgi edinmek için tezin orijinal metnine başvurması gerekmektedir. Teze YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim mümkündür.
Güvenirlik
Kaynak referansta doğrudan bir güvenirlik (Reliability) katsayısı (örneğin Cronbach Alfa) veya güvenirlik türü belirtilmemiştir. Bir tutum veya ilgi ölçeği geliştirilirken, maddelerin iç tutarlılığını gösteren katsayıların hesaplanması psikometrik standart bir gerekliliktir.
Ölçeğin geliştirme sürecinde, farklı zamanlarda veya farklı madde gruplarıyla yapılan ölçümlerin tutarlılığını gösteren çalışmaların (İç tutarlılık veya test-tekrar test güvenirliği) yapıldığı varsayılmaktadır. Güvenirlik sonuçlarına ve bu sonuçların yorumlanmasına ulaşmak için, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde sunulan orijinal yüksek lisans tezinin incelenmesi büyük önem taşımaktadır.
Faktör Analizi
Ölçeğin geliştirme aşaması, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu boyutların ölçülen yapıyı ne ölçüde açıkladığını belirlemek için faktör analizi gerektirir. Bu analiz, laboratuvar ilgisinin tek bir genel faktörden mi yoksa birden fazla ilişkili alt faktörden mi oluştuğunu ortaya koymaktadır.
Faktör yükleri, özdeğerler ve açıklanan varyans oranları gibi kritik psikometrik veriler, ölçeğin çok boyutlu olup olmadığını kanıtlamak için tezin metodoloji kısmında yer almalıdır. Bu veriler, ölçeğin teorik yapısının ampirik olarak doğrulanıp doğrulanmadığını gösterir.
Ölçme Aracı
Test Türü: Geliştirme (Tutum ve İlgi Anketi)
Format: Kaynakta kesin derecelendirme türü belirtilmemiştir. Ancak, ilgi ve tutum anketleri genellikle 5 veya 7 seçenekli Likert Ölçeği formatında hazırlanır (Örneğin: Kesinlikle Katılıyorum – Kesinlikle Katılmıyorum).
Mevcut Dil: Türkçe
Hedef Kitle: Fizik laboratuvarı dersleri alan öğrenciler.
Yaş Grubu: Lise veya üniversite düzeyindeki öğrenciler.
Popülasyon Detayları: Orijinal yüksek lisans tezi, laboratuvar destekli öğretim yöntemlerini karşılaştırdığı için, çoğunlukla fen bilimleri eğitimi alan üniversite öğrencileri (öğretmen adayları) veya lise öğrencileri örneklem olarak kullanılmıştır.
Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-Report) anketi olup, öğrencilerin laboratuvar ilgileri hakkındaki kişisel algılarını toplamaya dayanır.
Anahtar Kelimeler
Fizik Eğitimi, Öğrenme Ortamı, Laboratuvar Destekli Öğretim, Tutum, Ölçek Geliştirme, Bekir Bayrak.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri mevcut değil.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Veri mevcut değil.
Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara (2005 yılı itibarıyla).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2005
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir çalışma (yüksek lisans tezi) kapsamında geliştirildiğinden, araştırma ve eğitim amaçlı kullanımlar için yazar Bekir Bayrak’tan izin alınması gerekebilir. Ticari kullanımı kısıtlıdır. Orijinal teze Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi aracılığıyla erişim sağlanmaktadır.
Kaynaklar
- Bayrak, B. (2005). Fizik eğitiminde laboratuvar destekli öğretim ile bilgisayar destekli öğretimin öğrenci başarısına etkisinin karşılaştırılması (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Bu ölçeğin orijinal PDF dokümanı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ogrencilerin-fizik-laboratuvarina-olan-ilgilerini-tespit-etme-anketi-toad.pdf
- Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi bağlantısı: tez.yok.gov.tr
[quads id=5]
Öğrencilerin Fizik Laboratuvarına Olan İlgilerini Tespit Etme Anketi Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelere ulaşmak için, Bayrak (2005) tarafından hazırlanan orijinal yüksek lisans tezinin ekler bölümüne başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2026). Öğrencilerin Fizik Laboratuvarına Olan İlgilerini Tespit Etme Anketi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilerin-fizik-laboratuvarina-olan-ilgilerini-tespit-etme-anketi/
memjavad. "Öğrencilerin Fizik Laboratuvarına Olan İlgilerini Tespit Etme Anketi." Turkish Psychological Scales, 2 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilerin-fizik-laboratuvarina-olan-ilgilerini-tespit-etme-anketi/.
memjavad. "Öğrencilerin Fizik Laboratuvarına Olan İlgilerini Tespit Etme Anketi." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilerin-fizik-laboratuvarina-olan-ilgilerini-tespit-etme-anketi/.
memjavad (2026) 'Öğrencilerin Fizik Laboratuvarına Olan İlgilerini Tespit Etme Anketi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ogrencilerin-fizik-laboratuvarina-olan-ilgilerini-tespit-etme-anketi/.
[1] memjavad, "Öğrencilerin Fizik Laboratuvarına Olan İlgilerini Tespit Etme Anketi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.
memjavad. Öğrencilerin Fizik Laboratuvarına Olan İlgilerini Tespit Etme Anketi. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.