Beden Bağlantı Ölçeği

Özet

Beden Bağlantı Ölçeği (BBÖ), bireylerin kendi bedensel deneyimlerine yönelik farkındalık, kabul ve genel bağlantı düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikolojik ölçektir. Bu ölçeğin Türkçe uyarlaması, Neslihan Arıcı Özcan ve Zeynep Ayşe Sünbül tarafından 2020 yılında gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk popülasyonunda yüksek düzeyde yapı geçerliği ve güvenirliğe sahip olduğunu göstermeyi amaçlamıştır.

Uyarlama çalışmasının kapsamı, yalnızca ölçeğin psikometrik özelliklerini incelemekle kalmamış, aynı zamanda beden bağlantısının kişilerarası duygu düzenleme, mindfulness ve psikolojik iyi oluş (flourishing) arasındaki olası aracılık rolünü de araştırmıştır. Bu bağlamda BBÖ, somatik deneyim ve genel zihinsel sağlık arasındaki ilişkiyi inceleyen araştırmacılar için değerli bir araç haline gelmiştir.

Anahtar Kelimeler

Beden Bağlantısı, Beden Algısı, Duygusal Farkındalık, Duygu Düzenleme, İyi Oluş, Mindfulness, Uyarlama, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Neslihan Arıcı Özcan, Zeynep Ayşe Sünbül

[quads id=5]

Amaç

Beden Bağlantı Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin bedensel hislerine, sinyallerine ve içsel deneyimlerine ne ölçüde dikkat ettiklerini ve bu deneyimleri ne kadar kabul edici bir yaklaşımla değerlendirdiklerini belirlemektir. Ölçek, bedensel deneyimle kurulan sağlıklı veya sağlıksız ilişkiyi nicel olarak ölçmeye olanak tanır.

Türkçe uyarlama çalışmasının özel amacı ise, orijinal İngilizce formunun (Body Connection Scale) kültürel ve dilsel eşdeğerliğini sağlayarak, Türk popülasyonunda geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılmasını sağlamaktır. Bu sayede, beden odaklı terapi yaklaşımlarının ve beden-zihin ilişkisini inceleyen akademik çalışmaların önü açılmıştır.

Yapı

Ölçek, psikolojik araştırmalarda giderek önem kazanan Beden Bağlantısı (Body Connection) yapısını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle iki temel boyut etrafında şekillenir: Bedensel Farkındalık (Body Awareness) ve Bedensel Kabul/Saygı (Body Acceptance/Respect). Beden bağlantısı, bireyin bedensel sinyalleri algılama, bu sinyalleri yargılamadan kabul etme ve bedeniyle bütünleşmiş hissetme derecesini ifade eder.

Yüksek beden bağlantısı skorları, bireyin içsel beden sinyallerini daha iyi tanıdığını, bu sinyallere uygun tepkiler verdiğini ve bedeniyle olumlu bir ilişki kurduğunu gösterir. Düşük skorlar ise, bedenden kopukluk, bedensel sinyalleri göz ardı etme veya bedene karşı olumsuz/yargılayıcı bir tutum sergileme eğilimini yansıtır.

Geçerlik

Özcan ve Sünbül (2020) tarafından yürütülen Türkçe uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliği titizlikle incelenmiştir. Yapı geçerliğini test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmış ve bu analizler, ölçeğin orijinal yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu ve iyi uyum indeksleri verdiğini göstermiştir.

Ölçeğin ölçüt bağımlı geçerliği (Convergent Validity) ise, Beden Bağlantı Ölçeği puanlarının, teorik olarak ilişkili olduğu düşünülen diğer yapılarla (örneğin, mindfulness, duygusal düzenleme ve iyi oluş ölçekleri) anlamlı pozitif korelasyonlar göstermesiyle desteklenmiştir. Bu bulgular, BBÖ’nün ölçmeyi amaçladığı yapıyı başarılı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Beden Bağlantı Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık yöntemi (Cronbach Alfa katsayısı) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Uyarlama çalışmasında elde edilen Cronbach Alfa değerleri, ölçeğin genelinde ve alt boyutlarında yüksek düzeyde iç tutarlılık olduğunu ortaya koymuştur. Bu yüksek katsayılar, ölçek maddelerinin tutarlı bir biçimde aynı psikolojik yapıyı ölçtüğünü ve dolayısıyla BBÖ’nün güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik sonuçları, ölçeğin tekrarlı ölçümlerde benzer sonuçlar verme yeteneğine sahip olduğunu ve araştırma amaçları için istikrarlı veriler sağladığını işaret etmektedir. Bu, ölçeğin hem klinik uygulamalarda hem de akademik araştırmalarda kullanılması için sağlam bir zemin oluşturmaktadır.

Faktör Analizi

Türkçe Beden Bağlantı Ölçeği’nin faktör yapısının incelenmesi amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. Bu analiz, orijinal ölçeğin teorik olarak öngörülen faktör modelinin Türk kültürüne uygunluğunu test etmiştir. DFA sonuçları, model uyum indekslerinin (CFI, TLI, RMSEA) kabul edilebilir sınırların içinde veya üzerinde olduğunu göstermiştir.

Faktör yapısı, beden bağlantısı kavramının çok boyutlu doğasını yansıtmaktadır. Analizler, ölçeğin maddelerinin, bedensel deneyimle kurulan ilişkiyi temsil eden alt faktörlere net bir şekilde yüklendiğini teyit etmiş ve böylece ölçeğin yapısal geçerliği kanıtlanmıştır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Orijinal çalışmada belirtilen derecelendirme türü esas alınarak, genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi olduğu varsayılmaktadır.)

Mevcut Diller: Türkçe, İngilizce (Orijinal Form)

Popülasyon Grubu: Yetişkin Popülasyonu

Yaş Grubu: Üniversite öğrencileri ve genel yetişkin örneklemi (Uyarlama çalışması örneklemine dayanarak)

Popülasyon Detayları: Türkiye’de çeşitli üniversitelerde öğrenim gören öğrenciler ve genel yetişkinler üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği

Anahtar Kelimeler

Beden Bağlantısı, Öz Bildirim, Psikolojik İyi Oluş, Zihinsel Sağlık, Faktör Analizi, Geçerlik Çalışması, Ölçek Geliştirme.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Neslihan Arıcı Özcan

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Uyarlama makalesinde belirtilmemiştir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: İstanbul Medeniyet Üniversitesi (Uyarlama makalesine göre sorumlu yazarın bağlı olduğu kurum).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari kullanımı veya bilimsel araştırmalarda kullanımı için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı (Uyarlama): 2020

Derecelendirme: Uyarlama çalışmasında kullanılan kesin derecelendirme formatı belirtilmemiştir. (Örnek: 1’den 5’e kadar Likert tipi).

PDF Kaynağı: Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: beden-baglanti-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Özcan, N. A., & Sünbül, Z. A. (2020). Psychometric properties of a Turkish version of The Body Connection Scale and exploring the mediating role of body connection in interpersonal emotion regulation, mindfulness and flourishing. Current Psychology. https://doi.org/10.1007/s12144-020-00912-z
• Makaleye erişim linki: 0210nr39i-y-https-link-springer-com.proxy2.marmara-elibrary.com

[quads id=5]

Beden Bağlantı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurulması gerekmektedir.