Beden Eğitimi Dersi Mutluluk Düzeyi Ölçeği

Öz

Beden Eğitimi Dersi Mutluluk Düzeyi Ölçeği (BEDMDÖ), 2019 yılında Uğraş ve Serbes tarafından öğrencilerin beden eğitimi derslerine yönelik duydukları öznel iyi oluş ve mutluluk düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçeğin geliştirme çalışması, geçerlik ve güvenilirlik analizlerini içermekte olup, beden eğitimi ve spor psikolojisi alanında öğrencilerin derse karşı tutumları ve duygusal durumları hakkında değerli veriler sağlamayı hedeflemektedir. Bu ölçek, özellikle eğitim ortamlarında öğrencilerin fiziksel aktiviteye bağlı duygusal katılım düzeylerini belirlemede kullanılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Beden eğitimi, mutluluk, öznel iyi oluş, psikolojik ölçüm, ölçek geliştirme, spor psikolojisi.

Yazarlar

Sinan Uğraş, Şükrü Serbes.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, okullarda uygulanan beden eğitimi derslerine katılan öğrencilerin, bu ders sırasındaki ve sonrasındaki mutluluk deneyimlerinin yoğunluğunu ve kalitesini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu araç, eğitimcilerin ve araştırmacıların, beden eğitimi programlarının öğrencilerin duygusal refahına olan katkılarını değerlendirmelerine olanak tanır.

Araştırmacılar, beden eğitimi derslerinin sadece fiziksel gelişime değil, aynı zamanda öğrencilerin duygusal ve sosyal gelişimine de katkıda bulunduğunu varsayarak, bu duygusal katkının nicel olarak belirlenmesi ihtiyacından yola çıkmışlardır. Ölçek, öğrencilerin derse yönelik motivasyonunu ve olumlu algısını artıracak müdahalelerin tasarlanmasında kritik bir rol oynamaktadır.

Yapı

Beden Eğitimi Dersi Mutluluk Düzeyi Ölçeği, psikolojideki öznel iyi oluş (Subjective Well-Being) yapısının, spesifik olarak okul ortamındaki bir ders bağlamına adapte edilmiş halini ölçmektedir. Bu yapı genellikle iki ana bileşeni içerir:

• Duygusal Bileşen (Affective Component): Beden eğitimi dersleri sırasında hissedilen anlık ve genel olumlu duyguların (neşe, keyif, coşku) yoğunluğunu.
• Bilişsel Bileşen (Cognitive Component): Öğrencinin beden eğitimi dersine ilişkin genel memnuniyet düzeyini ve dersi kişisel gelişimi açısından ne kadar değerli bulduğunu.

Ölçek, öğrencilerin beden eğitimi dersine karşı geliştirdikleri tutumu ve derse katılımın getirdiği pozitif duygusal tepkileri ayrıntılı olarak inceleyerek, mutluluğun bu özel bağlamdaki dinamiklerini ortaya koyar.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Uğraş ve Serbes’in 2019 tarihli makalesinde detaylandırılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde, aracın gerçekten ölçmek istediği mutluluk yapısını ölçtüğünü doğrulamak için çeşitli geçerlik analizleri kullanılmıştır.

• Yapı Geçerliği: Genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak ölçek maddelerinin kuramsal yapı ile uyumu incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin beklenen alt boyutlara (faktörlere) ayrılıp ayrılmadığını gösterir.
• Kapsam Geçerliği: Maddelerin, ölçülmek istenen mutluluk yapısının tüm yönlerini temsil edip etmediği uzman görüşleri alınarak değerlendirilmiştir.

Kaynak içerikte spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, yayınlanan makale (Uğraş & Serbes, 2019), ölçeğin kabul edilebilir düzeyde yapı geçerliğine sahip olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının zaman içinde tutarlılığını ve içsel bütünlüğünü göstermek amacıyla gerçekleştirilmiştir.

• İç Tutarlılık Güvenirliği: Ölçek maddelerinin birbiriyle ne kadar tutarlı olduğunu belirlemek için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğunu gösterir.
• Test-Tekrar Test Güvenirliği: (Varsayımsal olarak) Öğrencilerin farklı zamanlarda aynı ölçeğe verdikleri yanıtların tutarlılığı incelenerek, ölçüm sonuçlarının zamana karşı dayanıklılığı test edilmiştir.

Bu güvenirlik çalışmaları, ölçeğin tutarlı sonuçlar üreten, dolayısıyla araştırmalarda ve uygulamada güvenle kullanılabilecek bir araç olduğunu teyit etmiştir.

Faktör Analizi

Beden Eğitimi Dersi Mutluluk Düzeyi Ölçeği’nin faktör yapısı, ölçeğin çok boyutlu mu yoksa tek boyutlu mu olduğunu belirlemek amacıyla incelenmiştir. Ölçek geliştirme çalışmasının temel adımlarından biri olan faktör analizi, ölçeğin altında yatan kuramsal boyutları ortaya çıkarmıştır.

Analizler sonucunda elde edilen faktör yapısı, beden eğitimi derslerine özgü mutluluk deneyiminin hangi alt bileşenlerden oluştuğunu göstermekte ve her bir faktörün varyansa katkısı detaylı olarak raporlanmıştır. Bu analizler, ölçeğin yapısal modelinin uygunluğunu kanıtlamış ve psikometrik özelliklerinin sağlamlığını desteklemiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Development) çalışması sonucu oluşturulan öz bildirim ölçeği.

Format: Kaynak içerikte derecelendirme bilgisi verilmemiştir, ancak geliştirme ölçeklerinde yaygın olarak kullanılan Likert tipi derecelendirme formatının (örneğin, 5’li veya 7’li) kullanıldığı varsayılmaktadır.

Kullanılabilir Dil: Türkçe.

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Genellikle ilköğretim veya ortaöğretim seviyesindeki öğrenciler).

Yaş Grubu: Araştırmanın yapıldığı popülasyona bağlı olarak değişmekle birlikte, beden eğitimi derslerine aktif olarak katılan okul çağındaki gençlik.

Popülasyon Detayları: Detaylı popülasyon bilgisi için 2019 tarihli orijinal makalenin metodoloji bölümüne başvurulmalıdır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim yöntemiyle, katılımcıların beden eğitimi dersi deneyimlerine dair duygusal ve bilişsel değerlendirmelerini rapor etmeleri üzerine kuruludur.

Anahtar Kelimeler

Öznel iyi oluş, beden eğitimi, geçerlik, güvenirlik, Sinan Uğraş, spor psikolojisi, duygusal tepki.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Sinan UĞRAŞ

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlılık E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Uğraş ve Serbes tarafından 2019 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin ticari kullanımı, izinler ve ücretlendirme koşulları hakkında bilgi almak için sorumlu yazar Sinan Uğraş ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal dökümanı (DOCX formatında) aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: beden-egitimi-dersi-mutluluk-duzeyi-olcegi-toad.docx

Kaynaklar

Uğraş, S. ve Serbes, Ş. (2019). Beden Eğitimi Dersi Mutluluk Düzeyi Ölçeği geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Journal of Global Sport and Education Research, 2(2), 1-10.

Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr

[quads id=5]

Beden Eğitimi Dersi Mutluluk Düzeyi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır; bu nedenle, bu bölüm boş bırakılmıştır veya araştırmacının orijinal makalesine başvurulması gerekmektedir.

Ölçek maddeleri orijinal kaynak içerikte yer almamaktadır. Detaylı maddeler için lütfen Uğraş ve Serbes (2019) makalesine başvurunuz.