Table of Contents
Özet
Basketbola İlişkin Başarı Testi, 2011 yılında Zeynep Çelik tarafından yürütülen doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu testin temel amacı, basketbol öğretiminde uygulanan farklı öğretim yöntemlerinin öğrencilerin öğrenme alanları (bilişsel, duyuşsal ve devinişsel) üzerindeki etkisini bilimsel olarak değerlendirmektir. Ölçek, öğrencilerin basketbola dair bilgi, beceri ve tutumlarındaki başarı düzeyini nicel olarak belirlemeye odaklanmıştır.
Ölçeğin geliştirilmesi süreci, spor eğitimi ve psikometrik ölçüm prensiplerine uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu başarı testi, özellikle Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi alanında, dersin hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını saptamak için önemli bir araç olarak tasarlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Basketbol, Başarı Testi, Öğretim Yöntemleri, Spor Psikolojisi, Öğrenme Alanları, Doktora Tezi, Eğitimsel Ölçme.
Yazarlar
Zeynep Çelik
[quads id=5]
Amaç
Basketbola İlişkin Başarı Testi’nin birincil amacı, öğrencilerin basketbol sporuna yönelik kazanımlarını ve başarı düzeylerini objektif bir şekilde ölçmektir. Ölçek, özellikle farklı öğretim yöntemlerinin (örneğin, geleneksel, keşfetmeye dayalı, problem çözme vb.) öğrencilerin performansına ve bilgi düzeyine etkisini karşılaştırmalı olarak incelemek amacıyla geliştirilmiştir.
Bu araç, eğitimcilere ve araştırmacılara, uygulanan müfredatın ve pedagojik yaklaşımların etkinliğini değerlendirmede somut veriler sunarak, öğretim süreçlerinin optimize edilmesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Test, yalnızca motor becerileri değil, aynı zamanda bilişsel (kural bilgisi, strateji) ve duyuşsal (tutum, motivasyon) öğrenme alanlarındaki başarıyı da kapsamayı amaçlamaktadır.
Yapı
Basketbola İlişkin Başarı Testi, spor eğitimi bağlamında başarı kavramını ölçmektedir. Bu başarı yapısı, genellikle üç ana öğrenme alanını kapsar:
- Bilişsel Alan: Basketbolun kuralları, stratejileri ve tarihçesi hakkındaki bilgi düzeyini ölçer.
- Duyuşsal Alan: Spora karşı tutum, motivasyon, işbirliği ve fair play gibi sosyal ve duygusal kazanımları değerlendirir.
- Devinişsel (Psikomotor) Alan: Şut atma, pas verme, top sürme gibi temel basketbol becerilerinin uygulama düzeyini ölçer (Başarı testinin yazılı veya uygulama kısımları bu alanı farklı şekillerde ele alabilir).
Ölçek, bu çok boyutlu yapıyı temsil edecek şekilde, tezin amaçlarına uygun olarak geliştirilmiş maddelerden oluşmaktadır.
Geçerlik
Kaynak verilerde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiştir. Ancak ölçek, bir doktora tezi çalışması kapsamında geliştirildiği için, yüksek akademik standartlarda geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak bu tür geliştirme çalışmalarında aşağıdaki geçerlik türleri incelenir:
- Kapsam Geçerliği: Test maddelerinin, basketbol öğretiminin hedeflenen tüm öğrenme alanlarını ve konularını temsil edip etmediği uzman görüşleri (jüri değerlendirmesi) alınarak sağlanmıştır.
- Yapı Geçerliği: Faktör analizi gibi istatistiksel yöntemlerle, testin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı iç yapıyı (faktörleri) doğru bir şekilde ölçüp ölçmediği incelenmiştir.
Güvenirlik
Kaynak verilerde spesifik güvenirlik katsayıları belirtilmemiştir. Ölçek geliştirme sürecinde, ölçüm tutarlılığını sağlamak amacıyla standart psikometrik analizler uygulanmış olmalıdır. Olası güvenirlik yöntemleri şunlardır:
- İç Tutarlılık: Cronbach Alfa katsayısı kullanılarak, test maddelerinin birbiriyle ne kadar uyumlu olduğu ve aynı yapıyı ölçtüğü belirlenmiştir.
- Test-Tekrar Test Güvenirliği: Farklı zamanlarda uygulanan test sonuçlarının tutarlılığı incelenerek ölçeğin zamana karşı dayanıklılığı değerlendirilmiştir.
Faktör Analizi
Basketbola İlişkin Başarı Testi, “Geliştirme” türünde bir ölçek olduğu için, yapı geçerliğini desteklemek ve ölçeğin alt boyutlarını belirlemek amacıyla Faktör Analizi yönteminin kullanıldığı büyük olasılıktır. Bu analiz, basketbol başarısının tek bir genel faktörden mi yoksa bilişsel, duyuşsal ve devinişsel becerilere karşılık gelen birden fazla alt faktörden mi oluştuğunu ortaya koymak için kritik öneme sahiptir. Spesifik faktör yükleri ve varyans açıklama oranları, tezin tam metninde yer almaktadır.
Araç
Test Türü: Başarı Testi (Geliştirme)
Format: Kaynakta belirtilmemekle birlikte, bir başarı testi formatında (muhtemelen çoktan seçmeli veya Likert tipi maddelerle desteklenmiş) olduğu tahmin edilmektedir.
Dil Durumu: Türkçe
Popülasyon Grubu: Eğitim kurumlarındaki öğrenciler ve sporcular.
Yaş Grubu: Basketbol eğitimi alan öğrencilerin yaş grubuna uygun.
Popülasyon Detayları: Z. Çelik (2011) tezinde belirlenen örneklem grubu. Genellikle lise veya üniversite öğrencileri olabilir.
Test Metodolojisi: Uygulanan öğretim yöntemlerinin etkilerini ölçmek amacıyla deneysel veya yarı-deneysel desenlerde kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
Bilişsel Alan, Duyuşsal Alan, Psikomotor Beceri, Test Geliştirme, Gazi Üniversitesi, Basketbol.
[quads id=5]
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.
Kurum E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değil.
Yazışma Adresi: Zeynep Çelik, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (2011 itibarıyla).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Basketbola İlişkin Başarı Testi, 2011 yılında bir akademik çalışma (doktora tezi) ürünü olarak geliştirilmiştir. Akademik çalışmalarda kullanılan ölçeklerin kullanımı için genellikle yazar veya ilgili üniversiteden izin alınması gerekmektedir. Ticari kullanım ücreti bilgisi mevcut değildir. Ölçeğin orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:
Orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: basketbola-iliskin-basari-testi-toad.pdf
Kaynaklar
Bu ölçeğin geliştirildiği temel akademik kaynak aşağıdadır:
- Çelik, Z. (2011). Basketbol öğretiminde farklı öğretim yöntemlerinin öğrencilerin öğrenme alanları üzerine etkisi (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Tezin tam metnine YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilmektedir: tez.yok.gov.tr
[quads id=5]
Basketbola İlişkin Başarı Testi Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Basketbola İlişkin Başarı Testi maddeleri kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler, Çelik (2011) tarafından hazırlanan doktora tezinin ekler bölümünde yer almaktadır.
Cite this article
memjavad (2025). Basketbola İlişkin Başarı Testi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/basketbola-iliskin-basari-testi/
memjavad. "Basketbola İlişkin Başarı Testi." Turkish Psychological Scales, 6 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/basketbola-iliskin-basari-testi/.
memjavad. "Basketbola İlişkin Başarı Testi." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/basketbola-iliskin-basari-testi/.
memjavad (2025) 'Basketbola İlişkin Başarı Testi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/basketbola-iliskin-basari-testi/.
[1] memjavad, "Basketbola İlişkin Başarı Testi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Basketbola İlişkin Başarı Testi. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.