Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları Konusunda Başarı Testi

Özet

Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları Konusunda Başarı Testi, ortaöğretim veya yükseköğretim düzeyindeki öğrencilerin biyolojik ve ekolojik süreçler hakkındaki bilgi düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu başarı testi, özellikle su, karbon, azot ve fosfor gibi temel madde döngüleri ile küresel ısınma, kirlilik ve biyoçeşitlilik kaybı gibi kritik çevre sorunları hakkındaki kavramsal anlayışı değerlendirmeyi hedefler.

2020 yılında Nacaroğlu, Bektaş ve Kızkapan tarafından geliştirilen bu testin temel amacı, fen eğitimi alanında kullanılan mevcut araçlara geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmış, güncel bir alternatif sunmaktır. Geliştirme süreci, kapsamlı bir madde havuzu oluşturulmasını ve ardından istatistiksel analizlerle nihai formun belirlenmesini içermiştir.

Anahtar Kelimeler

Madde Döngüleri, Biyokimyasal Döngüler, Çevre Eğitimi, Başarı Testi, Fen Bilgisi, Ekoloji, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Oğuzhan NACAROĞLU, Oğuz BEKTAŞ, O. KIZKAPAN

Amaç

Testin temel amacı, öğrencilerin Madde Döngüleri (su, karbon, azot, fosfor) ve Çevre Sorunları konularındaki bilişsel bilgi düzeylerini ve kavram yanılgılarını objektif bir şekilde tespit etmektir. Bu test, eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin bu kritik ekolojik konulardaki öğrenme çıktılarını değerlendirmelerine ve öğretim stratejilerini buna göre ayarlamalarına olanak tanır.

Bu başarı testinin geliştirilmesi, ilgili fen konularının öğretiminde karşılaşılan zorlukları gidermeye yardımcı olacak standardize edilmiş bir araç sağlamayı amaçlamıştır. Elde edilen veriler, öğrencilerin hangi alt konularda daha başarılı veya başarısız olduğunu göstererek müfredat iyileştirmelerine ışık tutabilir.

Yapı

Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları Konusunda Başarı Testi, ekolojik sistemlerin işleyişi ve insan etkileşimlerinin sonuçları olmak üzere iki ana bileşeni ölçen tek boyutlu veya çok boyutlu bir başarı yapısına sahiptir. Yapı, fen bilgisi dersleri müfredatındaki ilgili kazanımlara dayanarak oluşturulmuştur. Test maddeleri genellikle çoktan seçmeli formatta olup, öğrencilerin bilgi, kavrama ve uygulama düzeyindeki becerilerini ölçmeye yöneliktir.

Yapısal olarak, madde döngülerine ilişkin sorular, döngülerin mekanizmalarını ve bu döngülerdeki bozulmaların çevresel etkilerini kapsar. Çevre sorunları kısmı ise genellikle küresel etkileri olan insan kaynaklı problemleri (sera gazları, asit yağmurları, çevre kirliliği) değerlendirir.

Geçerlik

Testin geliştirme çalışması, geçerlik çalışmalarının yapıldığını belirtmektedir. Başarı testlerinde geçerlik, testin gerçekten ölçmeyi amaçladığı bilgi veya beceriyi ne kadar doğru ölçtüğünü ifade eder. Bu çalışmada, genellikle kapsam geçerliği ve yapı geçerliği incelenmiştir.

Kapsam geçerliğini sağlamak amacıyla, test maddeleri ilgili müfredat ve kazanımlar doğrultusunda uzman görüşleri alınarak hazırlanmıştır. Yapı geçerliği ise istatistiksel yöntemlerle (muhtemelen faktör analizi kullanılarak) testin teorik yapıyı destekleyip desteklemediğini kontrol etmek için kullanılmıştır. Detaylı geçerlik katsayıları orijinal makalede sunulmaktadır.

Güvenirlik

Geliştirme makalesi, testin güvenirlik analizlerinin yapıldığını göstermektedir. Güvenirlik, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Başarı testlerinde güvenirlik genellikle iç tutarlılık katsayısı (Kuder-Richardson 20/21 veya Cronbach Alfa) ile rapor edilir.

Çoktan seçmeli formatta olduğu varsayılan bu test için, muhtemelen Kuder-Richardson (KR-20 veya KR-21) güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Yüksek güvenirlik katsayısı, öğrencilerin aynı düzeydeki bilgiye sahip olmaları durumunda, testi farklı zamanlarda veya farklı madde gruplarıyla çözdüklerinde benzer sonuçlar elde edeceklerini gösterir. Orijinal çalışmada bu katsayılar detaylı olarak sunulmuştur.

Faktör Analizi

Başarı testlerinin geliştirilmesi sürecinde, testin yapı geçerliğini doğrulamak amacıyla faktör analizi kullanılır. Bu testin geliştirme çalışması bağlamında, muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile testin kaç boyuttan oluştuğu incelenmiş ve ardından Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile bu boyutların teorik yapıya uygunluğu test edilmiştir.

Faktör analizi sonuçları, testin Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları konularını tek bir genel başarı puanı olarak mı yoksa ayrı alt faktörler olarak mı ölçtüğünü belirlemede kritik rol oynamıştır. Bu analizler, test maddelerinin yapıya ne kadar iyi hizmet ettiğini gösteren madde ayırt edicilik ve madde güçlük indekslerinin hesaplanmasını da destekler.

Araç

Test Türü: Geliştirme Çalışması sonucu ortaya çıkan Başarı Testi

Format: Çoktan Seçmeli (Orijinal makale formatına göre çıkarım yapılmıştır)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim Bilimleri Alanında Çalışanlar, Ortaöğretim veya Yükseköğretim Öğrencileri (Fen Bilgisi, Biyoloji, Çevre Bilimleri derslerini alanlar)

Yaş Grubu: 14 yaş ve üzeri (Genellikle lise ve üniversite öğrencileri)

Popülasyon Detayları: Testin geçerlik ve güvenirlik çalışması Türkiye’deki ilgili öğrenci örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Psikometrik yöntemlerle geliştirilmiş, kapsam geçerliği için uzman görüşüne başvurulmuş ve yapı geçerliği için istatistiksel analizler (Faktör Analizi) kullanılarak standardize edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Eğitimde Ölçme, Madde Döngüleri, Çevre Bilinci, İç Tutarlılık, Öğrenci Başarısı, Ekolojik Kavramlar, Fen Eğitimi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlantı E-posta Adresleri: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Yazışma Adresi: Sorumlu Yazar: Oğuzhan NACAROĞLU (Orijinal makale referansında belirtilen kurum adresi geçerlidir).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test, 2020 yılında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri için sorumlu yazar Oğuzhan NACAROĞLU ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlarda, kaynak makaleye atıfta bulunulması beklenmektedir. Testin ticari bir ücretinin olup olmadığı bilgisi orijinal kaynakta açıkça belirtilmemiştir.

Testin orijinal makalesi ve detaylı geliştirme süreci bilgilerine Dergipark üzerinden ulaşılabilir: dergipark.org.tr. Ayrıca, testin orijinal PDF formatı aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: madde-donguleri-ve-cevre-sorunlari-konusunda-basari-testi-toad.pdf.

Kaynaklar

  • Nacaroğlu, O., Bektaş, O., ve Kızkapan, 0. (2020). Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları Konusunda Başarı Testi Geliştirme: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Kastamonu Education Journal, 28(1), 36-51. doi: 10.24106/kefdergi.3374

Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları Konusunda Başarı Testinin Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Test maddeleri orijinal kaynakta açıkça listelenmemiştir; bu nedenle, kullanıcıların testin tam maddelerine erişmek için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurmaları gerekmektedir.

Test maddeleri, telif hakkı koruması nedeniyle burada listelenmemiştir. Maddelerin tam listesi için lütfen Nacaroğlu, Bektaş ve Kızkapan (2020) tarafından yayımlanan orijinal makaleyi inceleyiniz.

Cite this article

memjavad (2026). Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları Konusunda Başarı Testi. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/madde-donguleri-ve-cevre-sorunlari-konusunda-basari-testi/

memjavad. "Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları Konusunda Başarı Testi." Turkish Psychological Scales, 25 Feb. 2026, https://tr-scales.arabpsychology.com/madde-donguleri-ve-cevre-sorunlari-konusunda-basari-testi/.

memjavad. "Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları Konusunda Başarı Testi." Turkish Psychological Scales, 2026. https://tr-scales.arabpsychology.com/madde-donguleri-ve-cevre-sorunlari-konusunda-basari-testi/.

memjavad (2026) 'Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları Konusunda Başarı Testi', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/madde-donguleri-ve-cevre-sorunlari-konusunda-basari-testi/.

[1] memjavad, "Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları Konusunda Başarı Testi," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, February, 2026.

memjavad. Madde Döngüleri ve Çevre Sorunları Konusunda Başarı Testi. Turkish Psychological Scales. 2026;vol(issue):pages.

Download Post (.PDF)
PDF