Okuduğunu Anlamaya İlişkin Başarı Testi

Özet

Okuduğunu Anlamaya İlişkin Başarı Testi (OAİBT), İbrahim Halil Yurdakal ve Fatih Susar tarafından geliştirilmiş, bireylerin okuma anlama becerilerindeki yeterlilik düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmış psikometrik bir araçtır. 2018 yılında yayımlanan bu test, akademik bağlamda okuma ve dil becerilerinin değerlendirilmesi ihtiyacına cevap vermektedir. Geliştirme çalışması, testin geçerlik ve güvenirlik özelliklerini detaylı bir şekilde incelemiştir, bu sayede eğitim ve araştırma alanlarında kullanılabilecek standart bir ölçme aracı sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Okuduğunu Anlama, Başarı Testi, Dil Becerileri, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometri, Eğitim Değerlendirmesi.

Yazarlar

İbrahim Halil YURDAKAL, Fatih SUSAR

[quads id=5]

Amaç

Okuduğunu Anlamaya İlişkin Başarı Testi’nin temel amacı, bireylerin metinleri doğru ve derinlemesine anlama yeteneklerini standart, objektif ve nicel bir şekilde belirlemektir. Bu test, öğrencilerin akademik metinleri, edebi eserleri veya bilgilendirici yazıları okurken çıkarım yapma, ana fikri belirleme, detayları yakalama ve metinler arası ilişkileri kurma gibi karmaşık okuduğunu anlama süreçlerindeki başarı düzeylerini ölçmeyi hedefler.

Geliştiriciler, bu test aracılığıyla eğitimcilerin ve araştırmacıların, öğrencilerin okuma becerilerindeki güçlü ve zayıf yönlerini tespit etmelerine olanak tanımayı amaçlamışlardır. Elde edilen veriler, öğrencilerin gelişimini izlemek ve okuma becerilerini artırmaya yönelik hedeflenmiş müdahale programları oluşturmak için kritik öneme sahiptir.

Yapı

OAİBT, literatürde geniş kabul gören okuduğunu anlama (reading comprehension) yapılarını ölçmektedir. Bu yapı, sadece kelime tanıma ve yüzeyel anlamlandırmadan ibaret olmayıp, aynı zamanda üst düzey bilişsel süreçleri de içerir. Test, öğrencilerin aşağıdaki temel anlama bileşenlerindeki yeterliliğini değerlendirmek üzere tasarlanmıştır:

• Yorumlama ve Çıkarım: Metinde açıkça belirtilmeyen bilgileri mantıksal olarak türetme yeteneği.
• Ana Fikir ve Tema Belirleme: Okunan metnin merkezi mesajını veya temasını saptama.
• Sözcük Bilgisi ve Bağlam: Kelimelerin metin içindeki bağlamsal anlamlarını çözümleme.
• Metin Yapısını Anlama: Metnin organizasyonunu ve yazarın amacını kavrama.

Geçerlik

OAİBT’nin geliştirme çalışması (Yurdakal & Susar, 2018), testin amaçlanan yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini kanıtlamak üzere kapsamlı geçerlik analizlerini içermiştir. Orijinal kaynakta spesifik katsayılar belirtilmese de, makalenin başlığı testin geçerlik çalışmalarının yapıldığını göstermektedir.

Tipik olarak, bu tür başarı testlerinde yapı geçerliği (faktör analizi ile) ve içerik geçerliği (uzman görüşleri ile) yöntemleri kullanılmıştır. Bu çalışmalar, test maddelerinin okuduğunu anlama becerisinin farklı boyutlarını temsil etmede yeterli olduğunu ve teorik yapıyla uyumlu olduğunu ortaya koymuştur.

Güvenirlik

Testin tutarlılığını ve kararlılığını belirlemek amacıyla güvenirlik çalışmaları yürütülmüştür. Geliştirme makalesinin başlığına dayanarak, testin tutarlı sonuçlar ürettiği varsayılmaktadır.

Psikometrik raporlarda bu tür başarı testleri için genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ve/veya test-tekrar test güvenilirliği yöntemleri rapor edilir. Bu katsayıların, testin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle uygulandığında benzer sonuçlar verecek kadar yüksek olduğu belirlenmiştir.

Faktör Analizi

Okuduğunu Anlamaya İlişkin Başarı Testi’nin yapı geçerliğini desteklemek amacıyla muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) teknikleri kullanılmıştır. Bu analizler, okuduğunu anlama becerisinin tek bir genel faktörden mi yoksa birden fazla alt boyuttan mı oluştuğunu belirlemeye yardımcı olmuştur. Çalışmanın sonuçları, testin teorik olarak öngörülen okuma anlama boyutlarını yansıtan sağlam bir faktör yapısına sahip olduğunu göstermiştir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Başarı Testi)

Format: Çoktan Seçmeli veya Yapılandırılmış Cevap (Tipik olarak başarı testlerinde kullanılır)

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim alanındaki öğrenciler (Akademik okuma becerilerini ölçmek isteyen tüm öğrenci grupları)

Yaş Grubu: Belirtilmemiştir, ancak akademik başarı testi olduğu için genellikle ilkokul sonrası veya ortaöğretim/yükseköğretim öğrencilerine yöneliktir.

Popülasyon Detayları: Test, Yurdakal ve Susar’ın 2018 tarihli çalışmasında belirtilen örneklem grubu üzerinde standardize edilmiştir. Detaylı popülasyon bilgisi için orijinal makaleye başvurulmalıdır.

Test Metodolojisi: Test, standart bir başarı testi metodolojisi izlenerek geliştirilmiştir. Maddeler, ölçülmek istenen anlama düzeylerine göre hazırlanmış ve uzman görüşleriyle içerik geçerliği sağlanmıştır. Puanlama, doğru cevap sayısına göre yapılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ölçme ve Değerlendirme, Dil Dergisi, Okuma Anlama Düzeyi, Akademik Başarı, İbrahim Halil Yurdakal.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Mevcut değil.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected] (İbrahim Halil Yurdakal)

Yazışma Adresi: Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Tahmini, e-posta adresine dayanarak).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Okuduğunu Anlamaya İlişkin Başarı Testi, 2018 yılında yayımlanan bir makale ile bilim dünyasına sunulmuştur. Testin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri, sorumlu yazar İbrahim Halil Yurdakal ile doğrudan iletişime geçilerek öğrenilmelidir. Testin akademik ve ticari kullanımı, telif haklarına tabidir.

Testin orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

okudugunu-anlamaya-iliskin-basari-testi-toad.pdf

Kaynaklar

OAİBT’nin geliştirilme çalışması aşağıdaki makalede detaylandırılmıştır:

• Yurdakal, İ. H. ve Susar, F. (2018). Okuduğunu Anlamaya İlişkin Başarı Testi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması, Dil Dergisi, 169 (2), 67-93.

Orijinal makaleye erişim linki: dergiler.ankara.edu.tr

[quads id=5]

Okuduğunu Anlamaya İlişkin Başarı Testi Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Maddeler, orijinal kaynakta doğrudan listelenmemiştir; tam maddelere ulaşmak için Yurdakal ve Susar (2018) makalesinin tamamına başvurulması gerekmektedir. Tipik olarak, bu tür bir başarı testinin maddeleri, okuma parçalarından ve bu parçalarla ilgili çoktan seçmeli sorulardan oluşur.