Table of Contents
Özet
Basit Elektrik Devreleri Başarı Testi (BEDBT), Hanife Can Şen ve Alipaşa Eryılmaz tarafından 2011 yılında geliştirilmiş olan, öğrencilerin basit elektrik devreleri konusundaki akademik başarılarını ölçmeyi amaçlayan bir testtir. Bu ölçek, özellikle Fizik eğitimi bağlamında, öğrencilerin konuyla ilgili bilgi düzeylerini ve kavramsal anlamalarını değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Testin geliştirme süreci, kapsamlı geçerlik ve güvenirlik analizleriyle desteklenmiş olup, elde edilen yüksek istatistiksel değerler (Cronbach α = 0.89), BEDBT’nin güvenilir ve geçerli sonuçlar ürettiğini göstermektedir.
Testin geliştirilmesi aşamasında, klasik test teorisine dayalı olarak ITEMAN programı kullanılarak detaylı madde analizi yapılmıştır. Bu analizler, maddelerin ayırt edicilik ve güçlük endekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu ortaya koyarak, testin pedagojik ve psikometrik kalitesini sağlamlaştırmıştır.
Anahtar Kelimeler
Basit Elektrik Devreleri, Başarı Testi, Madde Analizi, Güvenirlik, Geçerlik, Fizik Eğitimi, Elektrik Devreleri, Cronbach Alfa, Ayırt Edicilik.
Yazarlar
Hanife Can ŞEN, Alipaşa ERYILMAZ.
Amaç
BEDBT’nin temel amacı, öğrencilerin Basit Elektrik Devreleri konusundaki bilgi, beceri ve kavramsal yeterliliklerini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Geliştirme çalışması, mevcut ölçme araçlarının eksiklerini gidermeyi ve eğitim araştırmacılarına bu alanda kullanabilecekleri standart bir araç sunmayı hedeflemiştir.
Bu test, öğrencilerin başarı düzeylerini düşük, orta ve yüksek gruplar halinde sınıflandırarak, eğitimcilerin öğretim stratejilerini bu grupların ihtiyaçlarına göre ayarlamasına olanak tanır. Ölçeğin geliştirilmesi, bilimsel yöntemlerle testin psikometrik özelliklerinin titizlikle belirlenmesini içermiştir.
Yapı
Ölçeğin ölçtüğü psikolojik veya akademik yapı, Fizik Bilimi kapsamında yer alan elektrik ve elektronik temellerini içeren Basit Elektrik Devreleri bilgisi ve uygulamalı kavrayışıdır. Bu yapı, öğrencilerin temel devre elemanlarını, Ohm Kanunu gibi temel prensipleri anlama ve basit devre problemlerini çözme yeteneklerini kapsar.
Geçerlik
BEDBT’nin geçerlik çalışmaları, maddelerin testten alınan toplam puana göre öğrencileri başarı düzeylerine göre ayırt etme yeteneği üzerine yoğunlaşmıştır. Madde analizi sürecinde, öğrenciler düşük, orta ve yüksek başarı gruplarına ayrılmış ve her bir madde seçeneğinin bu gruplar tarafından işaretlenme oranları incelenmiştir.
Geçerliğin kritik bir göstergesi, doğru seçeneğin eğiminin, düşük başarı grubundan yüksek başarı grubuna doğru gidildikçe sistematik olarak artmasıdır. Bu durum, maddenin ölçülen yapıyı doğru bir şekilde ayırt ettiğini gösterir. Ayrıca, dikkat dağıtıcı seçenekler olan çeldiricilerin eğiliminin ise bu artışın tersine azalması beklenmiştir. Madde güçlük endeksleri (P), 0 ile 1 arasında değişen değerler alarak, ilgili maddeyi doğru cevaplayan öğrencilerin oranını sunmuş ve testin genel zorluk seviyesi hakkında bilgi sağlamıştır.
Güvenirlik
Testin iç tutarlılık güvenilirliği, Klasik Test Teorisi çerçevesinde Cronbach α güvenilirlik katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. BEDBT için hesaplanan Cronbach α değeri 0.89 olarak bulunmuştur. Bu yüksek değer, ölçeğin maddelerinin ölçülen yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve testin sonuçlarının güvenilir olduğunu kanıtlamaktadır.
Güvenirlik analizleri, ITEMAN madde analizi programı kullanılarak derinleştirilmiştir. Bu analizler sonucunda, testin ortalama madde güçlük endeksi 0,554 ve ortalama ayırt edicilik endeksi 0,447 olarak hesaplanmıştır. Ortalama ayırt edicilik endeksinin 0.40’ın üzerinde olması, maddelerin yüksek ayırt etme gücüne sahip olduğunu ve testin genel kalitesinin yüksek olduğunu göstermektedir.
Faktör Analizi
Orijinal çalışmada açık bir Faktör Analizi raporu sunulmamıştır. Ancak, testin geliştirme çalışması, kapsam geçerliğini ve tek boyutluluğu destekleyen güçlü madde analizi sonuçlarına dayanmaktadır. Yüksek iç tutarlılık (Cronbach α=0.89) ve ortalama ayırt edicilik endeksinin yüksek olması, testin ölçmek istediği tek bir başarı yapısını tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ima etmektedir.
Araç
Test Türü: Başarı Testi (Geliştirme)
Format: Çoktan Seçmeli (Çeldiriciler ve doğru seçeneklerin analizinden anlaşılmaktadır.)
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: Akademik düzeyde Fizik dersi alan öğrenciler.
Yaş Grubu: Lise veya üniversite düzeyinde eğitim alan gençler ve yetişkinler.
Popülasyon Detayları: Test, temel fizik konuları olan basit elektrik devreleri hakkında bilgi sahibi olan öğrenci grupları üzerinde uygulanmıştır.
Test Metodolojisi: Klasik Test Teorisi (KTT) ilkelerine dayalı psikometrik başarı ölçümü. Analizler ITEMAN yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Eğitim Psikolojisi, Fizik Başarısı, Psikometri, Güvenilirlik Katsayısı, Madde Ayırt Edicilik Endeksi, ITEMAN, Başarı Testi, Elektrik.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanıtıcısı: Bilgi mevcut değildir.
Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]
Yazışma Adresi: Sorumlu yazar Hanife Can ŞEN ile yukarıdaki e-posta adresi üzerinden iletişime geçilebilir.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test, 2011 yılında yayımlanmıştır. Kullanım izinleri ve testin güncel ücretlendirme bilgileri (varsa) için sorumlu yazar Hanife Can ŞEN ile doğrudan e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.
İletişim E-postası: [email protected]
Makalenin orijinal PDF bağlantısı ve tam metni, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi üzerinden erişime açıktır: efdergi.yyu.edu.tr
Kaynaklar
Şen, H. C. ve Eryılmaz, A. (2011). Bir başarı testi geliştirme çalışması: Basit Elektrik Devreleri Başarı Testi geçerlik ve güvenirlik araştırması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 8, 1-39.
Testin orijinal PDF dokümanı burada indirilmeye sunulmuştur: basit-elektrik-devreleri-basari-testi-bedbt-toad.pdf
Basit Elektrik Devreleri Başarı Testi (BEDBT) Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır ve bu nedenle bu bölümde sunulamamaktadır. Maddelerin içeriği için lütfen kaynak makaleye başvurunuz.
Cite this article
memjavad (2025). Basit Elektrik Devreleri Başarı Testi (BEDBT). Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/basit-elektrik-devreleri-basari-testi-bedbt/
memjavad. "Basit Elektrik Devreleri Başarı Testi (BEDBT)." Turkish Psychological Scales, 6 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/basit-elektrik-devreleri-basari-testi-bedbt/.
memjavad. "Basit Elektrik Devreleri Başarı Testi (BEDBT)." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/basit-elektrik-devreleri-basari-testi-bedbt/.
memjavad (2025) 'Basit Elektrik Devreleri Başarı Testi (BEDBT)', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/basit-elektrik-devreleri-basari-testi-bedbt/.
[1] memjavad, "Basit Elektrik Devreleri Başarı Testi (BEDBT)," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Basit Elektrik Devreleri Başarı Testi (BEDBT). Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.