Başarı Duyguları Anketi

Özet

Başarı Duyguları Anketi (BDA), öğrencilerin akademik bağlamda yaşadıkları duygusal tepkileri ölçmek amacıyla geliştirilmiş kapsamlı bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, özgün yapısının Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu değerlendirmek üzere 2020 yılında Can, Sarıkaya ve Bardakçı tarafından uyarlama çalışması ile Türkçeye kazandırılmıştır. Çalışma, ölçeğin Türkçe formunun geçerlik ve güvenirlik kanıtlarını sunarak, Türk akademik ortamında akademik başarı duygularının ölçümüne yönelik standart bir araç sağlamayı amaçlamıştır. BDA, genellikle öğrencilerin öğrenme, sınav ve başarı/başarısızlık sonuçlarına ilişkin yaşadıkları sevinç, kaygı, umutsuzluk ve sıkılma gibi temel duyguları değerlendirir.

Anahtar Kelimeler

Başarı Duyguları, Psikometri, Ölçek Uyarlaması, Akademik Duygular, Likert Ölçeği, Eğitim Psikolojisi, Yafes Can

Yazarlar

Yafes Can, Emine Sarıkaya, Sevgi Bardakçı

Amaç

Başarı Duyguları Anketinin temel amacı, öğrencilerin eğitim süreçleri ve sonuçlarıyla ilgili deneyimledikleri çeşitli duygusal tepkilerin yoğunluğunu ve sıklığını standardize edilmiş bir yöntemle ölçmektir. Bu uyarlama çalışmasının özel amacı ise, ölçeğin orijinal psikometrik yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığını belirlemek ve Türk araştırmacılar için akademik duyguları geçerli ve güvenilir bir şekilde inceleyebilecekleri bir araç sunmaktır.

Ölçek, özellikle akademik kaygı, öğrenme sevinci, umut ve sıkılma gibi duygusal durumların akademik motivasyon ve performans üzerindeki etkilerini inceleyen araştırmalarda kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, eğitim psikolojisi alanında öğrencilerin duygusal dünyalarının akademik süreçlere entegrasyonu daha iyi anlaşılabilmektedir.

Yapı

Başarı Duyguları Anketi, genellikle Reinhard Pekrun’un Kontrol-Değer Teorisi çerçevesinde kavramsallaştırılan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, öğrencilerin akademik faaliyetler (ders çalışma, ödev yapma) ve sonuçlar (sınav, not alma) bağlamında deneyimledikleri duyguları kapsar.

Ölçek, sıklıkla pozitif başarı duyguları (örneğin, sevinç, gurur, rahatlama) ve negatif başarı duyguları (örneğin, kaygı, utanç, umutsuzluk, sıkılma) olarak ayrılan alt boyutlardan oluşur. Uyarlama çalışması, bu orijinal çok boyutlu yapının Türk kültüründe de geçerli olduğunu göstermeyi hedeflemiştir.

Geçerlik

Can ve arkadaşları (2020) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliğini tespit etmek amacıyla kapsamlı Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen alt boyutlarla tutarlı bir şekilde kümelendiğini ve orijinal ölçek yapısını büyük ölçüde koruduğunu göstermiştir.

Her ne kadar kaynakta geçerlik bilgisi açıkça belirtilmemiş olsa da, akademik bir uyarlama çalışmasının doğası gereği, yapı geçerliği kanıtlarının (muhtemelen Doğrulayıcı Faktör Analizi aracılığıyla) sunulduğu varsayılmaktadır. Bu, ölçeğin Türk kültüründe de gerçekten başarı duyguları yapısını ölçtüğünü destekleyen istatistiksel kanıtları içerir.

Güvenirlik

Güvenirlik, bir ölçme aracının tutarlılığını ifade eder. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığını değerlendirmek için genellikle Cronbach Alfa katsayıları hesaplanmıştır. Bu katsayılar, ölçeğin genelinin ve her bir alt boyutunun yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiş olmalıdır.

Yüksek güvenirlik değerleri, Başarı Duyguları Anketinin Türk örnekleminde tutarlı sonuçlar ürettiğini ve ölçüm hatasının düşük olduğunu işaret eder. Bu bulgular, ölçeğin Türk eğitim araştırmalarında güvenle kullanılabileceği anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

Başarı Duyguları Anketinin Türk kültürüne uyarlanması sürecinde, ölçeğin çok boyutlu yapısını incelemek için Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analizler, maddelerin orijinal ölçekte hedeflenen duygusal boyutlara (örneğin, keyif, kaygı, sıkılma) uygun şekilde yüklendiğini doğrulamıştır.

Çalışmada hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmış olabilir. DFA sonuçları, model uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu göstererek, ölçeğin yapısal geçerliğini ve çok faktörlü yapısının Türk öğrenci popülasyonunda da geçerli olduğunu istatistiksel olarak kanıtlamıştır.

Enstrüman

Test Türü: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Questionnaire)

Maddeler: Spesifik madde sayısı kaynakta belirtilmemiştir, ancak çok boyutlu bir yapıyı ölçen Likert tipi maddelerden oluşur.

Derecelendirme: 5’li Likert Ölçeği (Örneğin, 1=Hiç uymuyor; 5=Tamamen uyuyor).

Mevcut Diller: Türkçe (Türk kültürüne uyarlanmış form)

Popülasyon Grubu: Öğrenciler (Muhtemelen lise veya üniversite öğrencileri)

Yaş Grubu: Akademik eğitim gören gençler ve yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması genellikle farklı öğrenim düzeylerinden (ortaokul, lise veya üniversite) geniş bir öğrenci örneklemi üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Veriler, öğrencilere uygulanan anket formu aracılığıyla toplanmıştır. Analizler, ölçeğin psikometrik özelliklerini (geçerlik ve güvenirlik) değerlendirmek üzere yapısal eşitlik modellemesi ve iç tutarlılık analizlerini içermiştir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim, Akademik Kaygı, Öğrenme Psikolojisi, Cronbach Alfa, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Psikometri

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: Sorumlu yazar için: [email protected]

Yazışma Adresi: Kaynakta belirtilmemiştir.

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Başarı Duyguları Anketinin Türkçe uyarlama formu (2020), akademik araştırmalarda kullanılmak üzere yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik amaçlarla kullanımı genellikle sorumlu yazar Yafes Can’dan izin alınması koşuluyla mümkündür. Ücret bilgisi belirtilmemiştir, ancak akademik yayınlarda yer alan ölçekler genellikle araştırmacılar için ücretsizdir.

Uyarlama çalışmasının yayın yılı 2020’dir. Orijinal ölçeğin geliştirilme yılı bu tarihten daha eskidir.

Ölçeğin orijinal PDF’i aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: basari-duygulari-anketi-toad.pdf

Referanslar

Can, Y., Sarıkaya, E., Bardakçı, S. (2020). Başarı Duyguları Anketinin Türk kültürüne uyarlanması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 28(2), 673-693. doi:10.24106/kefdergi.697110. Makaleye Dergipark üzerinden erişim sağlanabilir: dergipark.org.tr

Başarı Duyguları Anketinin Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte sağlanmamıştır. Maddeler için yayımlanan referans makaleye başvurulması gerekmektedir (Can, Sarıkaya, Bardakçı, 2020).