Avrupa Birliği’ne Üyeliği Algılama Düzeyini Ölçmeye Yönelik Anket

Özet

Avrupa Birliği’ne Üyeliği Algılama Düzeyini Ölçmeye Yönelik Anket, Z. Poyraz tarafından 2008 yılında gerçekleştirilen bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu anketin temel amacı, Türk toplumunun, Türkiye’nin Avrupa Birliği (AB) üyeliği sürecine ve potansiyel sonuçlarına yönelik sahip olduğu algı, tutum ve beklentileri sistematik olarak belirlemektir. Ölçek, sosyo-politik algıları, ekonomik etkileri ve kültürel entegrasyon kaygılarını ölçmeye odaklanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Avrupa Birliği, AB üyeliği, algı düzeyi, sosyo-politik tutum, ölçek geliştirme, Türkiye, entegrasyon

Yazarlar

Poyraz, Z.

Amaç

Bu anketin geliştirilmesindeki birincil amaç, Türk toplumunun Avrupa Birliği üyeliği konusundaki karmaşık ve çok boyutlu tutumlarını bilimsel bir çerçevede nicelleştirmektir. Geliştirme çalışması, 2008 yılında Türkiye’nin AB ile ilişkilerinin yoğunlaştığı bir dönemde, halkın bu sürece verdiği desteği veya gösterdiği direnci ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, sadece genel bir kabul veya ret düzeyini değil, aynı zamanda üyeliğin potansiyel etkilerine (ekonomik, kültürel, siyasi) yönelik spesifik algıları da ayrıştırmayı hedeflemiştir. Bu sayede, politik karar vericilere ve akademisyenlere, halkın AB sürecine dair nerede durduğunu gösteren detaylı bir bakış açısı sunulması amaçlanmıştır.

Yapı

Anket, bireylerin AB üyeliğine dair algılarını ölçen psikometrik bir araç olarak tasarlanmıştır. Ölçülen temel yapı, “Avrupa Birliği’ne Üyeliği Algılama Düzeyi”dir. Bu yapı genellikle aşağıdaki alt boyutları içerecek şekilde kurgulanmıştır (ancak tezde belirtilen kesin faktörler için orijinal kaynağa bakılmalıdır):

• Ekonomik Algı: AB üyeliğinin Türkiye ekonomisine getireceği faydalar veya zararlar hakkındaki inançlar.
• Siyasi ve Demokratik Algı: Üyeliğin Türkiye’nin demokratikleşme sürecine ve siyasi istikrarına etkileri hakkındaki görüşler.
• Kültürel ve Kimlik Algısı: Türkiye’nin ulusal kimliğinin AB entegrasyonu karşısında korunup korunamayacağına dair kaygılar veya beklentiler.
• Güven ve Beklenti: AB kurumlarına ve üyelik sürecinin adil işleyişine duyulan genel güven düzeyi.

Geçerlik

Orijinal kaynakta geçerlik bilgisi doğrudan belirtilmemiş olsa da, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen ölçeğin geçerlik çalışmalarını içermesi beklenir. Tipik olarak, bu tür sosyo-politik algı ölçeklerinde aşağıdaki geçerlik yöntemleri uygulanır:

• Yapı Geçerliği (Construct Validity): Faktör analizi yöntemleri (Açımlayıcı veya Doğrulayıcı) kullanılarak, ölçek maddelerinin kuramsal olarak öngörülen alt boyutları ölçüp ölçmediği test edilir.
• Kapsam Geçerliği (Content Validity): Ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen “AB üyeliği algısı” yapısını yeterli derecede temsil edip etmediği uzman görüşleri alınarak değerlendirilir.
• Ölçüt Geçerliği (Criterion Validity): Ölçekten alınan puanların, AB üyeliği ile ilgili olduğu bilinen diğer dış ölçütlerle (örneğin, siyasi parti tercihi veya Avrupa yanlısı tutum ölçekleri) ilişkisi incelenir.

Güvenirlik

Kaynakta güvenirlik bilgisi yer almasa da, geliştirme çalışması bağlamında iç tutarlılık analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır. Ölçeğin güvenilirliği, aynı bireylerden farklı zamanlarda veya farklı maddelerle tutarlı sonuçlar elde etme yeteneğini ifade eder.

Bu tür bir algı anketinde en yaygın kullanılan güvenirlik yöntemi, güvenirlik katsayısı olan Cronbach Alfa İç Tutarlılık Katsayısı‘dır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri (genellikle .70 ve üzeri), ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü gösterir. Ayrıca, test-tekrar test güvenilirliği de zaman içindeki kararlılığı değerlendirmek için kullanılmış olabilir.

Faktör Analizi

Ölçek geliştirme çalışmalarının temel adımı olan faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya koymak için kullanılır. Poyraz’ın tezinde, muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak maddelerin hangi alt boyutlar altında toplandığı belirlenmiştir. Bu analiz, anketin kaç farklı faktörden (boyuttan) oluştuğunu ve her bir faktörün varyansın ne kadarını açıkladığını gösterir. Bu analiz, “Ekonomik Algı” veya “Kültürel Kaygılar” gibi spesifik algı alanlarının birbirinden ayrıştırılmasını sağlamıştır.

Araç

Test Türü:

Geliştirme Amaçlı Tutum ve Algı Ölçeği (Anket)

Format:

Çok Maddeli Derecelendirme Ölçeği. Tipik olarak 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatının kullanıldığı varsayılmaktadır (Örn: “Kesinlikle Katılıyorum”dan “Kesinlikle Katılmıyorum”a).

Mevcut Diller:

Türkçe

Popülasyon Grubu:

Türk Toplumu (Genel Nüfus veya Belirli Bir Bölgedeki Yetişkinler)

Yaş Grubu:

Yetişkinler (18 yaş ve üzeri)

Popülasyon Detayları:

Tez, Türk toplumunun AB üyeliğine dair algı düzeyini hedeflemiştir. Çalışma grubu, tezin metodoloji bölümünde detaylıca açıklanmıştır.

Test Metodolojisi:

Öz-bildirim anketi metodolojisi kullanılmıştır. Katılımcılar, kendilerine sunulan maddelere yönelik kişisel algı ve tutumlarını belirtmişlerdir.

Anahtar Kelimeler

AB, tutum ölçeği, Poyraz (2008), sosyoloji, Gazi Üniversitesi, siyasi psikoloji

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret:

Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirildiğinden, ticari kullanım için yazarın izni gerekebilir. Akademik veya araştırma amaçlı kullanım için genellikle referans gösterilmesi yeterlidir.

Test Yılı:

2008

Orijinal PDF Erişimi:

Ölçeğin orijinal maddeleri ve detaylı metodolojisi aşağıdaki PDF dosyasında bulunabilir: avrupa-birligine-uyeligi-algilama-duzeyini-olcmeye-yonelik-anket-toad.pdf

Kaynaklar

Poyraz, Z. (2008). Türk toplumunun, Avrupa Birliği’ne üyeliği algılama düzeyi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Tezin YÖK Ulusal Tez Merkezi üzerindeki bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Avrupa Birliği’ne Üyeliği Algılama Düzeyini Ölçmeye Yönelik Anket Ölçek Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

[Ölçek maddeleri, orijinal kaynakta metin olarak sağlanmadığı için buraya eklenememiştir. Maddelere erişim için yukarıda belirtilen tez referansına ve PDF bağlantısına başvurulmalıdır.]