Atmosfer ile İlgili Çevre Problemleri Tanı Testi

Özet

Atmosfer ile İlgili Çevre Problemleri Tanı Testi, ilk olarak yabancı dilde geliştirilmiş olan bir ölçme aracının Türk kültürüne ve eğitim sistemine uyarlanması çalışmasıdır. Bu test, özellikle öğrencilerin Atmosfer ve atmosferle ilişkili güncel çevre problemleri (örneğin, küresel ısınma, ozon tabakasının incelmesi ve asit yağmurları) hakkındaki bilimsel bilgileri ile sahip oldukları kavram yanılgılarını sistematik bir şekilde tespit etmek amacıyla tasarlanmıştır. Uyarlama çalışması, Çiğdemoğlu ve Arslan (2017) tarafından gerçekleştirilmiştir ve testin Türkçe geçerlik ve güvenirlik analizleri sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Atmosfer, çevre eğitimi, kavram yanılgıları, tanı testi, üç aşamalı test, uyarlama, çevre problemleri, ozon.

Yazarlar

Ceren Çiğdemoğlu, Harika Özge Arslan

Amaç

Bu testin temel amacı, ortaokul ve lise düzeyindeki öğrencilerin, atmosfer ve onunla ilişkili küresel çevre sorunlarına dair bilimsel olarak kabul görmüş bilgilerden sapma gösteren yaygın kavram yanılgılarını derinlemesine ve kesin bir şekilde belirlemektir. Test, geleneksel çoktan seçmeli testlerin aksine, öğrencilerin hem bilgi düzeylerini hem de bu bilgiden emin olma derecelerini ölçerek yanılgıların kaynağını daha net ortaya koymayı hedefler.

Yapı

Atmosfer ile İlgili Çevre Problemleri Tanı Testi, öğrencilerin üç temel alandaki bilgi ve anlayış düzeylerini ölçen maddelerden oluşur:

• Küresel Isınma ve Sera Etkisi: Nedenleri, sonuçları ve bu süreçlere dair yanlış inanışlar.
• Ozon Tabakasının İncelmesi: Oluşumu, incelme mekanizmaları ve incelmenin çevresel etkileri.
• Asit Yağmurları: Oluşum mekanizmaları, kaynakları ve ekolojik sistemler üzerindeki etkileri.

Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, öğrencilerin bilimsel okuryazarlık düzeyi ve özellikle karmaşık bilimsel konulara dair edindikleri hatalı şemalar veya kavram yanılgılarının varlığıdır. Testin üç aşamalı tanı testi yapısı, rastgele tahminleri veya basit bilgi eksikliğini, kökleşmiş yanılgılardan ayırmada kritik rol oynar.

Geçerlik

Kaynak makalede (Çiğdemoğlu & Arslan, 2017) detaylı geçerlik çalışmaları sunulmuştur.

• Kapsam Geçerliği: Test maddelerinin çeviri ve uyarlama sürecinde alan uzmanlarının görüşlerine başvurulmuş, böylece testin ilgili atmosfer problemlerini yeterince temsil ettiğinden emin olunmuştur.
• Yapı Geçerliği: Üç aşamalı tanı testlerinin yapı geçerliği genellikle, doğru cevap ve doğru gerekçelendirme kombinasyonlarının yanılgıları ne kadar iyi ayırt ettiği üzerinden değerlendirilir. Çalışmada, testin kavram yanılgılarını başarılı bir şekilde teşhis etme yeteneği doğrulanmıştır.

Güvenirlik

Uyarlama çalışmasında testin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Üç aşamalı tanı testlerinin doğası gereği, güvenirlik analizleri genellikle farklı aşamaların kombinasyonları üzerinden yapılır.

• İç Tutarlılık: Testin genel olarak öğrencilerin bilgi düzeylerini tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösteren istatistiksel veriler sunulmuştur. Özellikle, testin tanı koyma gücünü artıran birinci ve üçüncü aşamaların tutarlılığı incelenmiştir.

Faktör Analizi

Tanı testleri, genellikle belirli bir psikolojik boyutu veya kişilik yapısını ölçmek yerine, spesifik bilgi alanlarındaki yeterliliği veya eksikliği belirlemeyi amaçladığı için, keşfedici veya doğrulayıcı faktör analizleri (DFA/KFA) bu tür araçlarda birincil geçerlik kanıtı olarak nadiren kullanılır. Bu test, üç ana çevre problemi alanındaki kavram yanılgılarını ayrı ayrı teşhis etmeye odaklanmıştır. Bu nedenle, uyarlama çalışmasında testin faktör yapısını inceleyen standart bir analiz rapor edilmemiştir; odak noktası tanısal doğruluktur.

Araç

Test Türü: Uyarlanmış Üç Aşamalı Tanı Testi (Adapted Three-Tier Diagnostic Test)

Format: Çoktan Seçmeli ve Gerekçelendirme Tabanlı. Testin yapısı şöyledir:

1. 1. Aşama: Geleneksel çoktan seçmeli içerik sorusu.
2. 2. Aşama: Cevap seçeneğine duyulan güven derecesi (Genellikle Likert tipi).
3. 3. Aşama: Verilen cevabın gerekçesini açıklayan çoktan seçmeli seçenek.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama)

Popülasyon Grubu: Eğitim bilimleri alanında öğrenim gören öğrenciler veya ortaöğretim (lise) öğrencileri. Uyarlama çalışması genellikle öğretmen adayları veya lise öğrencileri üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Yaş Grubu: 15-25 yaş aralığı (Lise ve Üniversite seviyesi)

Popülasyon Detayları: Testin hedef kitlesi, atmosfer bilimi ve çevre konuları hakkında ders alan veya alması beklenen öğrencileri kapsamaktadır.

Test Metodolojisi: Test, öğrencilerin bir konuyu doğru bilip bilmediğini (Aşama 1) ve neden doğru bildiğini veya yanlış bildiğini (Aşama 3) aynı anda analiz ederek, sadece bilgi eksikliğini değil, aynı zamanda kökleşmiş kavramsal hataları da tespit etmeye olanak tanır. Yüksek güven ve yanlış cevap/gerekçelendirme kombinasyonu, güçlü bir kavram yanılgısının göstergesidir.

Anahtar Kelimeler

Tanısal ölçme, çevre bilimi, üç aşamalı test, küresel ısınma, sera etkisi, asit yağmurları, ozon tabakası, Geçerlik, güvenirlik.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Belirtilmemiştir.

Yazışma Adresi: Sorumlu yazarın e-posta adresi üzerinden iletişim kurulabilir.

İzinler & Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Kullanım Ücreti: Akademik araştırmalarda kullanım için genellikle makalenin yayımlandığı dergi politikalarına tabidir. Ticari olmayan eğitim araştırmalarında yazarların rızası alınmalıdır.

Testin Uyarlama Yılı: 2017 (Yayın yılı).

Orijinal Makale Bağlantısı: Makalenin tam metnine Dergipark üzerinden erişilebilir: dergipark.gov.tr

PDF Dosyası: Testin orijinal PDF’i buradan indirilebilir: atmosfer-ile-ilgili-cevre-problemleri-tani-testi-toad.pdf

Referanslar

Çiğdemoğlu, C., ve Arslan, H. Ö. (2017). Atmosfer ile ilgili çevre problemleri konularında kavram yanılgılarını tespit eden üç aşamalı tanı testinin Türkçeye uyarlanması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 671-699.

Atmosfer ile İlgili Çevre Problemleri Tanı Testi Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Bu alanda ölçek maddeleri, telif hakkı nedeniyle ya da orijinal kaynakta açıkça belirtilmediği için sunulamamaktadır. Ölçek maddelerine erişim için lütfen yukarıda belirtilen referans makaleye (Çiğdemoğlu & Arslan, 2017) ve ilgili PDF dosyasına başvurunuz.