Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Tutum Ölçeği

Özet

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Tutum Ölçeği, Bülent Akbaba tarafından 2009 yılında doktora tezi kapsamında geliştirilmiş bir ölçektir. Bu ölçek, üniversite öğrencilerinin zorunlu olarak aldıkları Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi (AİİT) dersine yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek 40 maddeden oluşmakta olup, tek faktörlü bir yapıya sahiptir.

Ölçek, dört seçenekli bir Likert derecelendirme sistemi kullanmaktadır (1= kesinlikle katılmıyorum, 4= kesinlikle katılıyorum). Yapılan güvenirlik analizleri sonucunda, ölçeğin iç tutarlılığı oldukça yüksek bulunmuştur (Cronbach Alfa = .94). Ölçek, psikometrik açıdan güçlü geçerlik ve güvenirlik değerleri sunarak, ilgili akademik alanda tutum ölçümü için uygun bir araç olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Tutum, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi, Tutum Ölçeği, Eğitim Psikolojisi, Akademik Tutum, Tek Faktörlü Yapı, Cronbach Alfa.

Yazarlar

Bülent Akbaba

Amaç

Ölçeğin temel amacı, yükseköğretim kurumlarında okutulan zorunlu Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi dersine karşı öğrencilerin sahip oldukları bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimleri yansıtan tutum düzeylerini saptamaktır. Bu ölçüm, dersin etkililiğini değerlendirmeye ve öğretim yöntemlerinin öğrenci tutumları üzerindeki etkilerini incelemeye yardımcı olmak üzere geliştirilmiştir.

Ölçek, özellikle öğrencilerin dersi sevme, ders konularını önemseme, derse çalışma motivasyonu ve dersin gerekliliğine inanma gibi alt boyutlardaki genel tutumlarını nicel olarak belirlemeyi hedefler.

Yapı

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Tutum Ölçeği, öğrencilerin belirli bir akademik konuya yönelik duygusal ve motivasyonel eğilimlerini temsil eden genel bir tutum yapısını ölçmektedir. Yapılan faktör analizi sonuçlarına göre ölçek, tek boyutlu (unidimensional) bir yapı sergilemektedir.

Bu tek faktörlü yapı, öğrencilerin AİİT dersine yönelik genel olumlu veya olumsuz bakış açılarının tek bir sürekli üzerinde ifade edilebileceğini göstermektedir. Maddeler, derse yönelik ilgi, fayda algısı ve derse harcanan çaba gibi tutumun çeşitli yönlerini kapsamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği kapsamında faktör analizi için uygunluğu detaylıca incelenmiştir. Bu inceleme, Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) katsayısı ve Barlett Sphericity testi ile yapılmıştır. Anketin KMO katsayısı .92 olarak belirlenmiştir, bu değer faktör analizinin mükemmel düzeyde uygun olduğunu işaret etmektedir. Barlett Sphericity testi değeri ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur, bu da verilerin faktörleştirilebilir olduğunu göstermektedir.

Maddelerin kullanılabilirliği konusunda titiz davranılmış; faktör yüklerinin en az .40 olması ve bir maddenin faktörlerdeki yük değerlerinin arasındaki farkın en az .10 olması şartlarına dikkat edilmiştir. Bu kriterler, maddelerin ölçülen yapıyı güçlü bir şekilde temsil ettiğini garanti altına almak için kullanılmıştır.

Güvenirlik

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Tutum Ölçeği’nin iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa güvenirlik katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Ölçeğin hesaplanan Cronbach Alfa katsayısı .94’tür.

Genel kabul görmüş psikometrik standartlara göre, .90 üzerindeki bir Alfa değeri, ölçeğin maddeleri arasında yüksek düzeyde bir iç tutarlılık ve mükemmel bir güvenilirlik olduğunu göstermektedir. Bu yüksek değer, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı tutum yapısını tutarlı bir biçimde ölçebildiğini teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal özelliklerini belirlemek amacıyla faktör analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz sürecinde döndürme tekniği olarak Varimax dönüştürme tekniği kullanılmıştır.

Yapılan analiz sonucunda, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi dersine yönelik tutum ölçeğinin beklendiği gibi tek faktörlü bir yapı gösterdiği belirlenmiştir. Bu tek faktör, ölçekteki toplam varyansın % 33.22’sini açıklamaktadır. Bu oran, tek faktörlü bir yapı için kabul edilebilir bir açıklama gücü sunmaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Developmental) Ölçek

Format: 4’lü Likert Tipi (40 madde, tek faktörlü)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri (Lisans Düzeyi)

Yaş Grubu: Yetişkinler (18+)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki yükseköğretim kurumlarında zorunlu AİİT dersini alan öğrenciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) tutum ölçümü. Derecelendirme sistemi: 1= kesinlikle katılmıyorum – 4= kesinlikle katılıyorum.

Anahtar Kelimeler

KMO Katsayısı, Varimax, Faktör Analizi, Tutum, Yükseköğretim, Gazi Üniversitesi, Doktora Tezi.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara (2009 tezi baz alınarak).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Bülent Akbaba’nın 2009 yılında tamamladığı doktora tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ticari ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar ile doğrudan e-posta yoluyla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: ataturk-ilkeleri-ve-inkilap-tarihi-tutum-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Akbaba, B. (2009). Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi öğretiminde çoklu ortam kullanımının akademik başarı ve tutumlara etkisi (Doktora tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Tezin orijinal kaynağı Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi’nde mevcuttur: tez.yok.gov.tr

Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Tutum Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek toplam 40 maddeden oluşmaktadır. Aşağıda örnek maddeler sunulmuştur:

• Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi (AİİT) en sevdiğim dersler arasındadır (1. madde)
• İnkılâp tarihi konuları ile uğraşmanın zaman kaybı olduğunu düşünürüm (7. madde)
• AİİT dersine sadece bu dersi geçmek için çalışırım (20. madde)