Table of Contents
Özet
T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersine Yönelik Tutum Ölçeği, yükseköğretim kurumlarında zorunlu olarak okutulan T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersine karşı öğrencilerin tutumlarını ölçmek amacıyla 2015 yılında geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, öğrencilerin bu derse yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini nicel olarak belirleyerek, eğitim programlarının ve öğretim süreçlerinin değerlendirilmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir. Ölçek, toplam 23 maddeden ve “Sevgi”, “İlgi” ve “Önem” olmak üzere üç ayrı alt boyuttan oluşmaktadır. Yapılan psikometrik çalışmalar, ölçeğin yüksek düzeyde geçerlik ve güvenirlik özelliklerine sahip olduğunu göstermiştir.
Anahtar Kelimeler
Tutum Ölçeği, T.C. İnkılap Tarihi, Atatürkçülük, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Eğitim Psikolojisi, Türkiye.
Yazarlar
Erkan Yeşiltaş, Ayşe Yılmazer.
[quads id=5]
Amaç
Bu ölçeğin birincil amacı, Türkiye Cumhuriyeti üniversitelerinde zorunlu tutulan T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersine yönelik öğrenci tutumlarını sistematik ve güvenilir bir biçimde ölçmektir. Dersin içeriğine, öğretimine ve felsefesine dair öğrencilerin algılarını ve eğilimlerini belirlemek, eğitim yöneticilerine ve akademisyenlere geri bildirim sağlamak açısından kritik öneme sahiptir.
Ölçek, öğrencilerin dersle kurdukları duygusal ve bilişsel ilişkiyi analiz ederek, derse karşı oluşan olumlu veya olumsuz tutumların altında yatan faktörleri (sevgi, ilgi, önem) ayrıştırmayı amaçlamıştır. Bu detaylı ölçüm, gelecekteki müfredat geliştirme çalışmalarına ve öğretim stratejilerinin iyileştirilmesine bilimsel bir temel sunmaktadır.
Yapı/Kapsam
T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersine Yönelik Tutum Ölçeği, dersin doğası gereği üç temel psikolojik boyutu ölçen çok faktörlü bir yapıya sahiptir. Ölçek, toplam 23 madde ile bu yapıyı temsil etmektedir.
Alt boyutlar ve ölçtükleri yapılar şunlardır:
- Sevgi Boyutu: Öğrencinin derse karşı hissettiği pozitif duygusal tepkileri ve hoşlanma düzeyini ifade eder.
- İlgi Boyutu: Öğrencinin derse yönelik merakını, öğrenme motivasyonunu ve derse ayırdığı bilişsel çabayı kapsar.
- Önem Boyutu: Öğrencinin dersin içeriğini, ulusal bilinç veya kişisel gelişim açısından ne kadar değerli ve gerekli gördüğünü yansıtır.
Geçerlik
Ölçeğin yapı geçerlik çalışmaları, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiş ve rapor edilen uyum indeksleri, üç faktörlü modelin kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığını göstermiştir.
Önemli uyum iyiliği indeksleri (Fit Indices) şöyledir:
- Ki-Kare değeri (X²): 1007.36; Serbestlik Derecesi (Sd): 272.
- X²/sd oranı: 4.89 (Bazı kaynaklarca 5.0 altı kabul edilebilir olarak değerlendirilir).
- RMSEA (Root Mean Square Error of Approximation): 0.07.
- CFI (Comparative Fit Index): 0.93.
- NFI (Normed Fit Index): 0.93.
- SRMR (Standardized Root Mean Square Residual): 0.04.
Ayrıca, GFI (Goodness of Fit Index) 0.88 ve AGFI (Adjusted Goodness of Fit Index) 0.85 olarak tespit edilmiştir. Bu değerler, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle güçlü bir korelasyon içinde olduğunu ve yapısal geçerliliğinin sağlandığını kanıtlamaktadır.
Güvenirlik
Ölçeğin iç tutarlılık güvenirlik katsayıları, Cronbach Alfa katsayısı hesaplanarak belirlenmiştir. Elde edilen katsayılar, ölçeğin ve alt boyutlarının tutarlı ölçümler sağladığını göstermektedir.
- Ölçeğin Bütünü İçin Cronbach Alfa Katsayısı: 0.80.
Alt faktörlerin güvenirlik değerleri ise şu şekildedir:
- Sevgi Boyutu Cronbach Alfa: 0.84.
- İlgi Boyutu Cronbach Alfa: 0.82.
- Önem Boyutu Cronbach Alfa: 0.76.
Tüm katsayıların 0.70 eşiğinin üzerinde olması, ölçeğin hem genel hem de alt boyutlar düzeyinde yüksek düzeyde iç tutarlılığa ve dolayısıyla ölçüm istikrarına sahip olduğunu teyit etmektedir.
Faktör Analizi
Ölçek, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersine yönelik tutumu ölçmek üzere teorik olarak belirlenen üç faktörlü yapıyı test etmek amacıyla Faktör Analizine tabi tutulmuştur. Bu analiz, ölçeğin 23 maddesinin beklenen üç alt boyutta (Sevgi, İlgi, Önem) toplandığını doğrulamıştır.
Doğrulayıcı Faktör Analizi sonuçları, ölçeğin maddelerinin kendi alt faktörleri altında güçlü yüklemelere sahip olduğunu ve faktörler arası ayrışmanın yeterli düzeyde olduğunu göstermiştir. Bu yapısal doğrulama, ölçeğin kuramsal temellerinin sağlam olduğunu ve çok boyutlu tutum yapısını başarıyla temsil ettiğini kanıtlamaktadır.
Araç Bilgileri
Test Türü: Geliştirme (Tutum Ölçeği)
Format: 3 alt boyut ve 23 maddeden oluşan öz bildirim (self-report) ölçeği.
Derecelendirme: Derecelendirme türü orijinal kaynakta açıkça belirtilmemiştir, ancak tutum ölçeklerinde tipik olarak 5’li veya 7’li Likert Ölçeği kullanılmaktadır.
Mevcut Diller: Türkçe.
Popülasyon Grubu: Üniversite öğrencileri (Yükseköğretimde T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersini alan öğrenciler).
Yaş Grubu: Genç yetişkinler (Genellikle 18-25 yaş aralığı).
Popülasyon Detayları: Türkiye’deki çeşitli üniversitelerde öğrenim gören öğrenciler.
Test Metodolojisi: Öz bildirim temelli anket ve çok değişkenli istatistiksel analiz yöntemleri.
Anahtar Kelimeler
Atatürkçülük Dersi, İnkılap Tarihi, Öğrenci Tutumu, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Cronbach Alpha, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Psikometri.
[quads id=5]
Yazarlar
Sorumlu Yazar: Erkan Yeşiltaş
Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiştir.
Kurum E-posta Adresleri: Belirtilmemiştir.
İletişim E-posta Adresi: [email protected]
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçek, 2015 yılında yayımlanan akademik bir çalışma sonucunda geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımına dair izinler ve olası ücretlendirme bilgileri için doğrudan sorumlu yazar Erkan Yeşiltaş ile iletişime geçilmesi tavsiye edilmektedir.
Kaynakça
Yeşiltaş, E. ve Yılmazer, A. (2015). Tc inkılap tarihi ve Atatürkçülük dersine yönelik tutum ölçeği; geçerlik ve güvenirlik çalışması. Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks, 7(3), 233-254.
Makale referans bağlantısı: dieweltdertuerken.org.
Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: tc-inkilap-tarihi-ve-ataturkculuk-dersine-yonelik-tutum-olcegi-toad.pdf.
[quads id=5]
T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersine Yönelik Tutum Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçek, 3 alt boyut (Sevgi, İlgi, Önem) ve toplam 23 maddeden oluşmaktadır. Orijinal kaynakta madde listesi açıkça belirtilmemiştir. Maddelerin tam içeriği ve derecelendirme yapısı için yazarların 2015 tarihli “Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks” dergisinde yayımlanan makalesine başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/t-c-inkilap-tarihi-ve-ataturkculuk-dersine-yonelik-tutum-olcegi/
memjavad. "T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 15 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/t-c-inkilap-tarihi-ve-ataturkculuk-dersine-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad. "T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersine Yönelik Tutum Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/t-c-inkilap-tarihi-ve-ataturkculuk-dersine-yonelik-tutum-olcegi/.
memjavad (2025) 'T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersine Yönelik Tutum Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/t-c-inkilap-tarihi-ve-ataturkculuk-dersine-yonelik-tutum-olcegi/.
[1] memjavad, "T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersine Yönelik Tutum Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersine Yönelik Tutum Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.