Atatürk Algısı Ölçeği

Özet

Atatürk Algısı Ölçeği, C. Dönmez ve E. Hamarat tarafından 2014 yılında geliştirilmiş olan psikometrik bir araçtır. Bu ölçek, bireylerin Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu olan Mustafa Kemal Atatürk hakkındaki algılarını, tutumlarını ve ona yükledikleri anlamları ölçmek amacıyla tasarlanmıştır. Ölçek, özellikle eğitim bilimleri ve sosyal psikoloji alanlarında, bireylerin tarihi figürlere yönelik bilişsel ve duyuşsal yapılarını incelemek için kullanılmaktadır.

Geliştirme çalışması, ölçeğin yapısal geçerliğini ve iç tutarlılığını sağlamlaştırmaya odaklanmıştır. Bu çalışma, İlköğretim Online dergisinde yayımlanmış olup, ölçeğin bilimsel standartlara uygun olarak geliştirildiğini göstermektedir. Ölçek, toplumsal ve tarihsel figürlerin algılanış biçimlerinin anlaşılmasına önemli katkılar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Atatürk, Algı, Ölçek Geliştirme, Tutum, Tarihsel Figür, Faktör Analizi, Türkiye, Geçerlik, Güvenirlik.

Yazarlar

Dönmez, C., Hamarat, E.

Amaç

Atatürk Algısı Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin Mustafa Kemal Atatürk‘e yönelik algı düzeylerini, bu algının boyutlarını ve yoğunluğunu güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu algı, sadece tarihsel bilgi düzeyini değil, aynı zamanda Atatürk’ün kişiliği, liderliği, reformları ve Türkiye Cumhuriyeti’ne olan katkıları hakkındaki duygusal ve bilişsel tutumları da kapsamaktadır.

Ölçek, araştırmacılara, farklı demografik gruplar ve eğitim seviyeleri arasındaki algı farklılıklarını sistematik olarak karşılaştırma imkanı sunar. Özellikle eğitim ortamlarında, öğrencilerin Atatürk’e yönelik algılarının eğitim programları veya tarih dersleri bağlamında nasıl şekillendiğini belirlemek için kritik bir araçtır.

Yapı

Ölçek, Atatürk algısı adı verilen çok boyutlu bir psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, genellikle bireyin Atatürk’e atfettiği değerler, onun liderlik özelliklerine (örneğin, devrimcilik, vizyonerlik) yönelik inançları ve onun mirasına karşı duyulan duygusal bağlılık gibi alt boyutları içermektedir.

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde, bu karmaşık yapının farklı yönlerini kapsayan maddeler oluşturulmuştur. Bu maddeler, bireylerin Atatürk’ü bir devlet adamı, bir komutan ve modern Türkiye’nin kurucusu olarak nasıl konumlandırdığını ortaya çıkarmaya yöneliktir.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme çalışmasında, bilimsel bir ölçme aracı olarak kabul edilebilmesi için geçerlik çalışmaları titizlikle yürütülmüştür. Geçerlik, ölçeğin gerçekten ölçmek istediği yapıyı ne ölçüde doğru ölçtüğünü ifade eder.

Çalışmada, ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi teknikleri kullanılmıştır. Ek olarak, madde havuzunun ilgili yapıyı temsil edip etmediğini belirlemek için uzman görüşleri alınarak içerik geçerliği sağlanmıştır. Ölçeğin, Atatürk algısını ölçmek için psikometrik açıdan uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Güvenirlik

Ölçek geliştirme sürecinin bir parçası olarak güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Güvenirlik, ölçeğin tutarlı ve kararlı sonuçlar verme yeteneğini gösterir. Bir ölçeğin güvenilir olması, aynı koşullarda tekrar uygulandığında benzer sonuçlar elde edilmesi anlamına gelir.

Tipik olarak, bu tür geliştirme çalışmalarında iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin birbiriyle tutarlı olduğunu ve tek bir yapıyı ölçmeye katkıda bulunduğunu göstermektedir. Bu bulgular, Atatürk Algısı Ölçeği’nin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip, dolayısıyla güvenilir bir araç olduğunu işaret etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapısal boyutlarını belirlemek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçekte yer alan çok sayıda maddenin hangi temel psikolojik boyutlar altında toplandığını ortaya çıkarmıştır. Bu sayede, Atatürk algısının tek bir genel faktörden mi yoksa birden fazla alt boyuttan mı oluştuğu belirlenmiştir.

Faktör analizi sonuçları, ölçeğin teorik olarak öngörülen yapıya uygun olduğunu desteklemekte ve araştırmacılara algının farklı boyutlarını (örneğin, “Liderlik Algısı” veya “İdeolojik Bağlılık Algısı”) ayrı ayrı inceleme imkanı sunmaktadır.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Orijinal makalede belirtildiği üzere, tipik bir Likert tipi derecelendirme formatının kullanıldığı varsayılmaktadır (Örn: 5’li veya 7’li Likert). Ölçek maddelerine yanıtlar, katılımcının algı veya tutum düzeyini yansıtır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Eğitim bilimleri araştırmaları bağlamında genellikle öğretmenler, öğretmen adayları veya öğrenciler.

Yaş Grubu: Genç yetişkinler ve yetişkinler (Örneklem detayları makalede yer almaktadır).

Popülasyon Detayları: Orijinal çalışma, genellikle üniversite öğrencileri veya eğitim fakültesi öğrencileri gibi belirli bir eğitim düzeyine sahip katılımcılar üzerinde yürütülmüştür.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) ölçeği. Katılımcılar, her bir maddeye ne ölçüde katıldıklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Atatürk, Algısal Yapı, Psikometri, Sosyal Psikoloji, Türkiye Cumhuriyeti, Ölçek, Dönmez ve Hamarat.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: ORCID bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Ercenk Hamarat)

Yazışma Adresi: Gazi Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Tahmini).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle orijinal yayıncıya veya sorumlu yazara atıf yapılarak kullanılabilir. Ticari kullanım için yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Test Yılı: 2014

Kaynakça

Dönmez, C., ve Hamarat, E. (2014). Atatürk Algısı Ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. İlköğretim Online, 13(3), 820-826.

Makalenin orijinal bağlantısı: ilkogretim-online.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ataturk-algisi-olcegi-toad.pdf

Atatürk Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. Orijinal kaynakta ölçek maddeleri sunulmamıştır.

Orijinal kaynakta ölçek maddelerine yer verilmemiştir. Maddeler için yayımlanan makaleye veya sorumlu yazara başvurulması gerekmektedir.