Argümantasyon Testi

Özet

Argümantasyon Testi, Kaya, Çetin ve Erduran (2014) tarafından bilim eğitiminde öğrencilerin argümantasyon becerilerini ölçmek amacıyla Türkçe’ye uyarlama çalışması yapılan bir ölçüm aracıdır. Bu test, özellikle öğrencilerin bilimsel iddialara karşı sunulan farklı gerekçelerin ve kanıtların ikna edicilik düzeylerini değerlendirme yeteneğini belirlemeyi hedefler. Ölçek, termodinamik (ısı ve sıcaklık) gibi spesifik bir bilimsel bağlam üzerinden 6 maddeden oluşmaktadır. Katılımcılardan, verilen bir iddiayı destekleyen veya ona karşı çıkan argümanları güçlülük sırasına göre derecelendirmeleri beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Argümantasyon Testi, Bilim Eğitimi, Argümantasyon Becerisi, Ölçek Uyarlaması, Termodinamik, İddia, Kanıt, Gerekçe.

Yazarlar

Ebru Kaya, P.S. Çetin, Sibel Erduran.

Amaç

Argümantasyon Testi’nin temel amacı, öğrencilerin karmaşık bilimsel senaryolar karşısında sundukları veya değerlendirdikleri argümanların kalitesini ve yapısal gücünü belirlemektir. Test, özellikle fizikteki termal denge gibi kavram yanılgılarının sıkça görüldüğü konularda, öğrencilerin bilimsel bilgi ile günlük deneyimleri arasındaki çelişkiyi nasıl gerekçelendirdiklerini ortaya koymayı amaçlamaktadır.

Bu araç, öğrencilerin sadece doğru cevabı bilip bilmediğini değil, aynı zamanda iddialarını desteklemek için kullandıkları kanıtları ne kadar ikna edici bulduklarını ve karşı argümanları ne kadar güçlü çürütebildiklerini ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu bağlamda, ölçek bilimsel okuryazarlık becerilerinin önemli bir bileşenini değerlendirir.

Yapı

Testin ölçtüğü temel yapı, argümantasyon becerisidir. Bu yapı, bir bilimsel iddia (claim) sunma, bu iddiayı destekleyen verileri (data) kullanma ve veriler ile iddia arasındaki ilişkiyi kuran gerekçeleri (warrant) anlama yeteneğini içerir. Argümantasyon Testi, öğrencilerin farklı argüman türlerini (örneğin, deneysel kanıt, teorik açıklama veya kişisel gözlem) ayırt etme ve bunları göreceli güçlerine göre sıralama yeteneği üzerine odaklanmaktadır.

Test, katılımcıların bilimsel bir bağlamda sunulan çeşitli argümanları eleştirel bir şekilde değerlendirmesini gerektirir. Maddeler, bir fiziksel olgu (aynı odadaki nesnelerin sıcaklığı) üzerine bir iddiayı takiben, bu iddiayı destekleyen veya çürüten altı farklı gerekçe sunar. Yapı, öğrencinin bilimsel gerekçelendirme hiyerarşisini ne ölçüde kavradığını yansıtır.

Geçerlik

Argümantasyon Testi’nin Türkçe uyarlama çalışmasında (Kaya vd., 2014) testin geçerlik analizleri detaylı olarak sunulmuştur. Orijinal kaynakta spesifik bir geçerlik değeri belirtilmemiş olsa da, uyarlama çalışması, testin amaçlanan yapı ile tutarlı olup olmadığını incelemek için gerekli analizleri içermektedir.

Genellikle bu tür bilişsel testlerde, testin ölçtüğü yapıyı gerçekten temsil edip etmediğini gösteren yapı geçerliği ve uzman görüşlerine dayanan kapsam geçerliği çalışmaları kritik öneme sahiptir. Kaya ve arkadaşları, orijinal testin bilimsel argümantasyon becerilerini Türk kültür ve eğitim bağlamında doğru bir şekilde ölçtüğünü doğrulamak için titiz bir süreç izlemişlerdir.

Güvenirlik

Orijinal kaynakta spesifik bir güvenirlik katsayısı verilmemiştir; bu tür bilgiler, genellikle uyarlama makalesinde (Kaya vd., 2014) rapor edilmektedir. Argümantasyon testleri, doğası gereği, doğru-yanlış cevaptan ziyade sıralama ve gerekçelendirme kalitesini ölçtüğü için, güvenirlik analizleri genellikle Cronbach Alfa gibi iç tutarlılık ölçütlerinin yanı sıra test-tekrar test güvenilirliği veya puanlayıcılar arası güvenilirlik şeklinde sunulur.

Uyarlama çalışması, testin zaman içinde ve farklı durumlarda tutarlı sonuçlar üretme yeteneğini inceleyerek, testin ölçme aracı olarak güvenilirliğini destekleyen veriler sunmaktadır. Bu tür sıralama ölçeklerinde, maddeler arası tutarlılığın yanı sıra, farklı öğrencilerin sıralama tepkilerinin benzerliği de güvenirlik açısından önemlidir.

Faktör Analizi

Argümantasyon Testi’nin faktör yapısına ilişkin detaylı bilgiler uyarlama çalışmasında (Kaya vd., 2014) bulunmaktadır. Bu tür testler genellikle tek bir genel argümantasyon becerisi faktörünü ölçmek üzere tasarlanmıştır, ancak bazı durumlarda (örneğin, kanıtı değerlendirme, gerekçeyi anlama) gibi alt boyutlar ortaya çıkabilir.

Faktör analizi, testin 6 maddesinin tek bir temel yapıyı (bilimsel argüman kalitesini değerlendirme) ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek için kullanılır. Uyarlama sürecinde, orijinal testin faktör yapısının Türkçe versiyonunda korunup korunmadığı, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) veya Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak incelenmiştir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Senaryo tabanlı, çoktan seçmeli/sıralamalı cevap formatı.

Language Available: Türkçe (Uyarlama), Orijinal dili İngilizce (İki farklı argümantasyon testinin uyarlaması yapılmıştır).

Population Group: Eğitim seviyesine bağlı olarak, genellikle ortaokul veya lise öğrencileri (Uyarlama çalışması İlköğretim Online dergisinde yayınlanmıştır).

Age Group: Belirtilmemiş, ancak uyarlama çalışmasının yayınlandığı dergiye bakılarak ilköğretim ve ortaokul seviyesindeki öğrenciler hedeflenmiş olabilir.

Population Details: Spesifik değildir, ancak adaptasyon çalışması Türk öğrenciler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Katılımcılara bilimsel bir iddia sunulur ve bu iddia için sunulan farklı gerekçelerin (argümanların) gücünü 1’den 6’ya kadar sıralamaları istenir.

Anahtar Kelimeler

Argüman Kalitesi, Kanıt Değerlendirme, Bilimsel Muhakeme, Isı Kavram Yanılgıları, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Uyarlama makalesinde belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Sorumlu yazar Ebru Kaya ile iletişime geçilebilir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Testin uyarlaması 2014 yılında tamamlanmış ve yayınlanmıştır. Testin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Ebru Kaya ile doğrudan iletişime geçilmesi gerekmektedir. İletişim e-posta adresi: [email protected].

Testin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir.

argumantasyon-testi-toad.pdf

Kaynaklar

• Kaya, E., Çetin P.S. ve Erduran, S. (2014). İki argümantasyon testinin Türkçe’ye uyarlanması. İlköğretim Online, 13(3), 1014-1032.

Argümantasyon Testi Maddeleri

Ölçek 6 maddeden oluşmaktadır.

Aynı odada bulunan nesneler genellikle farklı sıcaklıklarda hissedilirler. Birisinin aynı odada bulunan çeşitli nesnelerin sıcaklıklarıyla ilgili aşağıdaki ifadeyi iddia ettiğini varsayın, hangisi bu iddia için en ikna edici argümandır?

İddia: Aynı odada bulunan nesnelerin sıcaklıkları farklı hissedilse bile aslında sıcaklıkları aynıdır. Çünkü …

• … sıcaklıklarını ölçtüğümüzde masa 23.4 0C, metal sandalyenin ayağı 23.1 0 C,bilgisayar klavyesi 23.6 0 C idi.
• … aynı sıcaklıkta olsalar bile, iyi iletkenler kötü iletkenlerden farklı sıcaklıkta hissedilir.
• … aynı ortamda bulunan nesneler aynı sıcaklığa gelene kadar enerji alırlar ya da enerji verirler.
• Laboratuvarda elde ettiğimiz veriler şunu kanıtlamıştır: Bilgisayarın fare altlığının sıcaklığı da, plastik masanın sıcaklığı da 23 0 C idi.
• …nesneler ne kadar iyi iletken ya da yalıtkan olduklarına bağlı olarak farklı miktarda ısı enerjisi alır ve verirler.
• … ders kitabımızda, aynı odada bulunan tüm nesnelerin, sonunda aynı sıcaklığa ulaşacağı yazılıdır.
• … metal sandalyenin ayağı daha soğuk hissedilmesine rağmen, tahta masa ve metal sandalye ayağının sıcaklıklarını 230 C olarak ölçtük. Eğer metal sandalyenin ayağı gerçekten daha soğuk olsaydı onun sıcaklığının masanın sıcaklığından daha düşük olması beklenirdi.

Derecelendirme: Sırlama (1 = Bu yorum, argümana karşı yapılan en güçlü itirazdır. – 6 = Bu yorum, argümana karşı yapılan en zayıf itirazdır.)