Andragojik Öğretim İlkeleri Ölçeği

Özet

Andragojik Öğretim İlkeleri Ölçeği (AOİÖ), eğitimcilerin yetişkin öğrenenlere yönelik öğretim süreçlerinde andragojik (yetişkin eğitimi) prensiplere ne ölçüde uyduğunu veya bu ilkeleri ne kadar benimsediğini belirlemek amacıyla geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Ölçek, 2020 yılında Özge Çevik ve Burcu Aslandağ tarafından hazırlanmıştır.

Bu ölçek geliştirme çalışması, yetişkin öğrenme süreçlerinin etkinliğini değerlendirmede kritik bir rol oynamayı hedeflemiştir. Çalışma, ölçeğin psikometrik özelliklerini, özellikle yapı geçerliği ve iç tutarlılık güvenirliğini tespit etmeye odaklanmıştır. Ölçeğin detaylı istatistiksel sonuçları ve yapısı, ilgili akademik yayında sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Andragoji, Yetişkin Eğitimi, Öğretim İlkeleri, Ölçek Geliştirme, Geçerlik, Güvenirlik, Öğretmen Yeterliliği.

Yazarlar

Özge Çevik, Burcu Aslandağ

Amaç

Ölçeğin temel amacı, eğitimcilerin yetişkin öğrenenlere yönelik ders tasarımlarında ve uygulamalarında andragojik öğrenme prensiplerini ne derecede hayata geçirdiğini belirlemektir. Bu değerlendirme, eğitim programlarının yetişkinlerin ihtiyaçlarına, motivasyonlarına ve önceden edinilmiş deneyimlerine uygunluğunu analiz etmeye olanak tanır.

AOİÖ, özellikle üniversiteler, mesleki gelişim merkezleri veya sürekli eğitim programları gibi yetişkin eğitiminin uygulandığı alanlarda görev yapan öğretim elemanlarının, yetişkin öğrenme teorilerine dayalı pedagojik yaklaşımlarının düzeyini ölçmek üzere tasarlanmıştır.

Yapı

Ölçek, Malcolm Knowles’un temel yetişkin öğrenme teorilerine dayanan Andragojik Öğretim İlkeleri yapısını ölçmektedir. Bu yapı, yetişkinlerin öğrenme süreçlerinde sahip olduğu özerklik ihtiyacı, deneyimlerinin öğrenmeye entegrasyonu, öğrenmeye hazır olma durumu, öğrenmenin pratik uygulamaya dönük olması ve problem merkezli öğrenme yönelimi gibi kritik andragojik boyutları kapsamaktadır.

AOİÖ’nün ölçtüğü temel yapı, bir eğitimcinin yetişkin öğrenciyi pasif bir bilgi alıcısı yerine, öğrenme sürecinin aktif, öz yönelimli ve sorumluluk sahibi bir katılımcısı olarak görme derecesini yansıtır. Ölçeğin maddeleri bu prensiplere yönelik tutum ve davranışları değerlendirmektedir.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Çevik ve Aslandağ (2020) tarafından yürütülen geliştirme çalışmasında detaylı olarak incelenmiştir. Yapı geçerliğini saptamak amacıyla, genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen kuramsal yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini göstermiştir.

Çalışma, ölçek maddelerinin andragojik ilkelerle tutarlı alt boyutlara ayrıldığını ve teorik beklentileri karşıladığını rapor etmektedir. Detaylı geçerlik katsayıları, faktör yükleri ve model uyum indeksleri, ölçeğin yapısal olarak geçerli olduğunu desteklemektedir. Ancak bu değerler orijinal kaynakta özet olarak verilmemiştir; detaylar makalede yer almaktadır.

Güvenirlik

Andragojik Öğretim İlkeleri Ölçeği’nin güvenirlik çalışmaları, iç tutarlılık yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Geliştirme çalışmasında, ölçeğin genel olarak yüksek düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir. Bu durum, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü ve ölçüm hatasının düşük olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik katsayısı olarak yaygın şekilde kullanılan Cronbach Alfa değeri, ölçeğin kabul edilebilir sınırların üzerinde olduğunu kanıtlamıştır. Güvenirlik analizine ilişkin spesifik istatistiksel veriler ve alt boyutların güvenirlik katsayıları, ölçeğin orijinal bilimsel yayınında (Çevik & Aslandağ, 2020) sunulmuştur.

Faktör Analizi

Andragojik Öğretim İlkeleri Ölçeği’nin yapısal geçerliğini incelemek amacıyla kapsamlı bir Faktör Analizi süreci uygulanmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmak için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin kaç alt boyuttan oluştuğunu ve her bir maddenin hangi faktöre yüklendiğini belirlemiştir.

İkinci aşamada ise, belirlenen faktör yapısının teorik modeli ne ölçüde doğruladığını test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin geliştirildiği örneklemde elde edilen yapının tutarlı ve kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğunu desteklemektedir. Bu boyutlar, yetişkin eğitiminde temel alınan farklı andragojik prensipleri temsil etmektedir.

Ölçme Aracı

Ölçek Çeşidi: Geliştirme

Format: Orijinal kaynakta derecelendirme bilgisi net olarak belirtilmemiş olsa da, ölçek maddelerinin genellikle Likert Tipi bir derecelendirme (örneğin, 5’li veya 7’li) ile yanıtlandığı varsayılmaktadır.

Mevcut Dil: Türkçe

Hedef Kitle: Yetişkinlere eğitim veren öğretim elemanları, öğretmenler, eğitmenler ve eğitim uzmanları.

Yaş Grubu: Eğitimciler (Yetişkin nüfusa ders veren profesyoneller).

Hedef Kitle Detayları: Ölçeğin geliştirme çalışması, genellikle yükseköğretim kurumlarında görev yapan akademisyenler veya çeşitli sürekli eğitim programlarındaki eğitmenler üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirimli (Self-report) bir envanterdir.

Anahtar Kelimeler

Andragoji, Yetişkin Eğitimi, Öğretim İlkeleri, Eğitim Psikolojisi, Öğretmen Yeterlikleri, Eğitimci Tutumları.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Kurumsal E-posta Adresleri: Detaylı kurumsal e-posta bilgileri orijinal kaynakta yer almamaktadır.

İletişim Adresi: Özge Çevik (Sorumlu Yazar). İletişim e-postası: [email protected]

İzinler ve Ücret ile Test Yılı

Test Yılı: 2020

İzinler ve Kullanım Ücreti: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanan geliştirme çalışması kapsamında sunulmuştur. Akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi önerilir. Ölçeğin telif ve kullanım hakları ile ilgili detaylı bilgi için sorumlu yazar Özge Çevik ile irtibat kurulmalıdır.

Orijinal makaleye erişim linki: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası buradan indirilebilir: andragojik-ogretim-ilkeleri-olcegi-toad.pdf

Referanslar

• Çevik, Ö. ve Aslandağ, B. (2020). Andragojik Öğretim ilkeleri Ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 15(22), 1059-1081. doi: 10.26466/opus.63846

Andragojik Öğretim İlkeleri Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçeğin maddeleri orijinal kaynakta açıkça belirtilmemiştir. Maddelerin tamamına ve puanlama yönergelerine, referans olarak gösterilen bilimsel makaleden veya sorumlu yazar ile iletişime geçilerek ulaşılabilir.