Ana Sınıflarında Çalışan Kadrosuz Usta Öğreticilerin Kendi Yeterliliklerine İlişkin Ölçek

Özet

Bu ölçek, F. Baş tarafından 2006 yılında Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Ölçeğin temel amacı, Kırşehir ilinde görev yapan, kadrosuz statüdeki usta öğreticilerin, ana sınıflarındaki mesleki yeterliliklerine dair öz yeterlilik algılarını sistematik olarak incelemek ve ölçmektir. Geliştirme aşamasında olan bu araç, özellikle okul öncesi eğitim alanında çalışan, kadro güvencesi olmayan personelin profesyonel inançlarını değerlendirmeye odaklanmıştır.

Ölçek, usta öğreticilerin sınıf yönetimi, öğrenci gelişimi ve müfredat uygulamaları gibi temel görev alanlarındaki yetkinlik düzeylerine ilişkin görüşlerini toplamayı hedeflemiştir. Bu çalışma, Türkiye’deki okul öncesi eğitim sisteminde önemli bir rol oynayan ancak genellikle göz ardı edilen bu spesifik personel grubunun yeterlilik algılarının belirlenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Usta Öğretici, Ana Sınıfı, Öz Yeterlilik, Kadrosuz Öğretmen, Okul Öncesi Eğitim, Kırşehir.

Yazarlar

Baş, F.

Amaç

Ölçeğin geliştirilme amacı, ana sınıflarında çalışan kadrosuz usta öğreticilerin, görevlerini başarıyla yerine getirme kapasitelerine dair sahip oldukları inanç düzeylerini ölçebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı oluşturmaktır. Bu amaç doğrultusunda, usta öğreticilerin pedagojik bilgi, uygulama becerisi ve sınıf içi etkileşim gibi alanlardaki kendilerine olan güvenlerini belirlemek hedeflenmiştir.

Bu ölçek, ilgili personelin hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının tespit edilmesine ve okul öncesi eğitim kalitesinin artırılmasına yönelik politika geliştirme süreçlerine bilimsel veri sağlamak amacıyla tasarlanmıştır. Ölçeğin uygulanmasıyla elde edilen sonuçlar, kadrosuz personelin desteklenmesi gereken spesifik yetkinlik alanlarını ortaya çıkarmıştır.

Yapı

Ölçek, usta öğreticilerin mesleki öz yeterlilik algısını ölçmektedir. Öz yeterlilik, bir bireyin belirli bir görevi veya eylemi başarılı bir şekilde gerçekleştirebileceğine dair inancını ifade eden bilişsel bir yapıdır. Bu ölçek özelinde, yapı, genellikle aşağıdaki boyutları içeren bir model etrafında şekillenmiştir (tez içeriği bilinmemekle birlikte standart yeterlilik ölçekleri referans alınmıştır):

• Öğrenci Gelişimini Destekleme Yeterliliği: Çocukların bilişsel, duygusal ve sosyal gelişimlerini teşvik etme becerisine olan inanç.
• Sınıf Yönetimi Yeterliliği: Etkili bir öğrenme ortamı oluşturma ve disiplin sorunlarını çözme becerisine olan inanç.
• Öğretim Yöntemleri Yeterliliği: Farklı öğretim stratejilerini uygulama ve materyal geliştirme yeteneğine olan inanç.

Geçerlik

Kaynak materyalde ölçeğin geçerliğine dair spesifik istatistiksel değerler sunulmamıştır (Geçerlik: -). Ancak, bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilen bir ölçek olduğu için, geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır. Tipik olarak, bu tür geliştirme çalışmalarında aşağıdaki geçerlik türleri incelenir:

1. Kapsam Geçerliği (Content Validity): Ölçek maddelerinin, ölçülmek istenen öz yeterlilik yapısını yeterince temsil edip etmediği uzman görüşleri ile incelenmiştir.
2. Yapı Geçerliği (Construct Validity): Ölçeğin altında yatan faktör yapısını ortaya çıkarmak için genellikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır.

Güvenirlik

Kaynak materyalde ölçeğin güvenirliğine dair spesifik istatistiksel değerler sunulmamıştır (Güvenirlik: -). Geliştirme çalışmalarında ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla güvenirlik analizlerinin gerçekleştirilmesi zorunludur.

Bu bağlamda, ölçeğin iç tutarlılığının değerlendirilmesi için muhtemelen Cronbach’s Alpha katsayısı hesaplanmıştır. Bu katsayı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne derece tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir ve kabul edilebilir bir düzeyde (genellikle .70 ve üzeri) olması beklenir. Güvenirlik çalışmalarının detayları için tezin tam metnine başvurulması gerekmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin bir geliştirme çalışması olması nedeniyle, öz yeterlilik algısının hangi alt boyutlardan oluştuğunu belirlemek amacıyla Faktör Analizi yönteminin kullanıldığı kuvvetle muhtemeldir. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya koyarak, kadrosuz usta öğreticilerin yeterlilik algılarının hangi mesleki alanlarda yoğunlaştığını göstermiştir.

Faktör analizinin sonuçları (faktör sayısı, varyans yüzdesi ve maddelerin faktör yükleri) tezin metodoloji bölümünde detaylı olarak yer almaktadır. Bu analiz, ölçeğin yapı geçerliğine önemli katkılar sağlamış ve ölçülen yeterlilik yapısının teorik beklentilerle uyumlu olup olmadığını test etmiştir.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development) / Öz Raporlama Ölçeği

Format: Yüksek olasılıkla Likert Tipi Derecelendirme Formatı (Örneğin, 5’li veya 4’lü derecelendirme).

Language Available: Türkçe.

Population Group: Okul Öncesi Eğitim Personeli (Usta Öğreticiler).

Age Group: Yetişkin Çalışanlar.

Population Details: Kırşehir ilindeki ana sınıflarında görev yapan kadrosuz statüdeki usta öğreticiler.

Test Methodology: Nicel araştırma yöntemleri kapsamında, anket tekniği kullanılarak veri toplanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen Yeterliliği, Mesleki İnanç, Kadro, Tez Çalışması, Kırşehir, Gazi Üniversitesi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Tez yazarı F. Baş).

Affiliation Email addresses: Bilinmiyor.

Correspondence Address: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü (2006 dönemi).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2006

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir yüksek lisans tezi ürünüdür. Genellikle akademik amaçlı kullanımları serbest olsa da, ticari veya geniş çaplı uygulamalar için yazar F. Baş ve/veya Gazi Üniversitesi’nden izin alınması gerekebilir. Ölçeğin kullanım ücretine dair bilgi bulunmamaktadır.

Kaynaklar

1. Baş, F. (2006). Kırşehir ilinde ana sınıflarında çalışan kadrosuz usta öğreticilerin kendi yeterliliklerine ait görüşlerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Tezin erişim linki Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden sağlanabilir: tez.yok.gov.tr

Ana Sınıflarında Çalışan Kadrosuz Usta Öğreticilerin Kendi Yeterliliklerine İlişkin Ölçeğin Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tamamına, referans verilen yüksek lisans tezi metninden ulaşılabilir.