Ana Sınıfı Öğretmenlerinin Okuma Yazmaya Hazırlık Çalışmalarına İlişkin Yeterlilik Algılarını Belirleme Ölçeği

Özet

Ana Sınıfı Öğretmenlerinin Okuma Yazmaya Hazırlık Çalışmalarına İlişkin Yeterlilik Algılarını Belirleme Ölçeği, okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan ana sınıfı öğretmenlerinin, çocukları okuma ve yazmaya hazırlama süreçlerine yönelik yeterlilik algısı düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Ölçek, D. N. Bay tarafından 2008 yılında hazırlanan bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Bu ölçek, öğretmenlerin kendi pedagojik bilgi ve becerilerine duydukları inancı değerlendirerek, erken çocukluk döneminde kritik öneme sahip olan okuma yazmaya hazırlık etkinliklerini uygulama ve yönetme yetkinliklerini saptamayı hedefler.

Anahtar Kelimeler

Yeterlilik Algısı, Okuma Yazmaya Hazırlık, Ana Sınıfı Öğretmenleri, Öz Yeterlilik, Okul Öncesi Eğitim, Ölçek Geliştirme, Erken Çocukluk Eğitimi.

Yazarlar

Bay, D. N.

Amaç

Ölçeğin temel amacı, ana sınıfı öğretmenlerinin, müfredatta yer alan okuma yazmaya hazırlık çalışmalarını etkili bir şekilde yürütmeye yönelik kişisel inançlarını ve yeterlilik algılarını belirlemektir. Bu belirleme, öğretmen eğitimi programlarının geliştirilmesi ve hizmet içi eğitim ihtiyaçlarının tespit edilmesi açısından önemli veriler sunmaktadır. Ölçek, öğretmenlerin bu alandaki güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini ortaya koyarak, eğitim kalitesinin artırılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel kavramlardan biri olan öz yeterlilik (self-efficacy) ya da yeterlilik algısı yapısı üzerine kurulmuştur. Bu yapı, bireyin belirli bir görevi başarıyla yerine getirme yeteneğine dair kendi yargısını ifade eder. Bu özel ölçek bağlamında, yapı, ana sınıfı öğretmenlerinin okuma ve yazma ön becerilerini (fonolojik farkındalık, harf bilgisi, görsel algı vb.) kazandırmaya yönelik etkinlikleri planlama, uygulama ve değerlendirme konusundaki kişisel inançlarını kapsamaktadır.

Ölçek, muhtemelen, öğretmenlerin okuma yazmaya hazırlık sürecinin farklı boyutlarına (örneğin, dil gelişimi, motor beceriler ve bilişsel beceriler) dair algılarını ölçen alt boyutlardan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar, öğretmenlerin belirli pedagojik stratejilere ne kadar hakim olduklarını ve bu stratejileri sınıfta ne kadar etkili kullanabileceklerini düşündüklerini yansıtmaktadır.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik çalışmalarının yapıldığı varsayılmaktadır, zira ölçek bir yüksek lisans tezi kapsamında bilimsel yöntemlerle geliştirilmiştir. Ancak, kaynak referansta spesifik istatistiksel geçerlik katsayıları (“-“) olarak belirtilmiştir. Tipik olarak, bu tür bir ölçek için öncelikle uzman görüşleri alınarak kapsam geçerliği sağlanmış, ardından yapı geçerliğini test etmek amacıyla Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Yapı geçerliği çalışmaları, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı yeterlilik algısı yapısını ne kadar doğru temsil ettiğini göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek için gerçekleştirilmiştir. Kaynak referansta spesifik güvenirlik katsayıları (“-“) olarak belirtilmiş olsa da, bir geliştirme çalışması olduğu için iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeri hesaplanmış olmalıdır. Yüksek bir Cronbach Alfa değeri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir. Ek olarak, test-tekrar test güvenirliği gibi yöntemler de ölçeğin zaman içindeki kararlılığını incelemek için kullanılmış olabilir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanıldığı tahmin edilmektedir. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve bu alt boyutların yeterlilik algısı yapısını ne şekilde temsil ettiğini belirlemede kritik rol oynar. Faktör analizi sonuçları, okuma yazmaya hazırlık yeterlilik algısının tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu bir yapı mı olduğunu ortaya koymuştur. Bu analizler, ölçeğin nihai formunun ve alt ölçeklerinin belirlenmesini sağlamıştır.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Yüksek olasılıkla Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Örneğin, 5’li veya 4’lü Likert formatı kullanılmıştır, ancak kaynakta belirtilmemiştir.)

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmenler

Age Group: Çalışan yetişkinler (Ana sınıfı öğretmenleri)

Population Details: Türkiye’deki resmi ve özel anaokullarında görev yapan ana sınıfı öğretmenleri.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama (Self-Report) yöntemiyle uygulanan anket veya ölçek formu.

Anahtar Kelimeler

Öz Yeterlilik, Erken Okuryazarlık, Okul Öncesi Öğretmen Yeterliliği, Gazi Üniversitesi, Öğretmen Eğitimi, Ölçek.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Belirtilmemiştir.

Correspondence Address: Ölçeğin geliştirildiği kurum: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

İzinler, Ücretler ve Test Yılı

Ölçek, 2008 yılında bir yüksek lisans tezi (Bay, D. N.) kapsamında geliştirilmiştir. Ölçek, akademik ve araştırma amaçlı kullanımlar için genellikle ücretsizdir, ancak ticari veya geniş ölçekli kullanımlar için yazarın ve/veya ilgili üniversitenin (Gazi Üniversitesi) izninin alınması gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: ana-sinifi-ogretmenlerinin-okuma-yazmaya-hazirlik-calismalarina-iliskin-yeterlilik-algilarini.pdf

Kaynaklar

1. Bay, D., N. (2008). Ana sınıfı öğretmenlerinin okuma yazmaya hazırlık çalışmalarına ilişkin yeterlilik algılarının belirlenmesi (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

2. Tez Merkezi Bağlantısı: tez.yok.gov.tr

Ana Sınıfı Öğretmenlerinin Okuma Yazmaya Hazırlık Çalışmalarına İlişkin Yeterlilik Algılarını Belirleme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Bu ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddeler için orijinal yüksek lisans tezine başvurulması gerekmektedir.