Altyapı Sporlarında Değerler Ölçeği (YSVQ)

Özet

Altyapı Sporlarında Değerler Ölçeği (YSVQ), genç sporcu öğrencilerde spor yoluyla edinilen değerleri ve bu değerlerdeki uyumsuzlukları (değer distemi) ölçmek amacıyla İngilizceden Türkçeye bir uyarlama çalışması sonucunda geliştirilmiştir. Ölçek, özellikle beden eğitimi ve spor ortamlarında gençlerin sosyal ve ahlaki gelişimini değerlendirmeye odaklanmaktadır. Çalışma, Bahri Gürpınar ve arkadaşları tarafından 2018 yılında gerçekleştirilmiş olup, Türk genç sporcuların değer algılarını psikometrik açıdan sağlam bir araçla incelemeyi amaçlamıştır.

Bu uyarlama, sporun eğitimsel rolünü ve değer aktarımındaki potansiyel sorunları (değer distemi) bilimsel olarak tespit etmeye olanak tanır. Ölçek, sporcuların rekabet ve işbirliği gibi temel spor değerlerine verdikleri önemi ve bu değerleri ne ölçüde sergilediklerini ölçer.

Anahtar Kelimeler

Spor değerleri, genç sporcular, değer distemi, ölçek uyarlaması, beden eğitimi, 7’li Likert, spor psikolojisi.

Yazarlar

Gürpınar, Bahri; Toprak, Serdar; Ayvalı, Mustafa; Whitehead, John.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, orijinal olarak geliştirilmiş olan Youth Sports Values Questionnaire (YSVQ) yapısının, genç Türk sporcu öğrencilerin kültürel ve dilsel bağlamına uygun olarak güvenilir ve geçerli bir şekilde Türkçeye adapte edilmesini sağlamaktır. Bu uyarlama, uluslararası literatürde kullanılan değer ölçüm araçlarının Türkiye’deki araştırmacılar tarafından kullanılmasına olanak tanır.

YSVQ, sporun ahlaki eğitimi üzerindeki etkilerini incelemeyi ve genç sporcuların spor ortamında edindiği pozitif ve negatif değerleri belirlemeyi hedefler. Elde edilen veriler, antrenörler, eğitimciler ve spor yöneticileri için genç sporcuların değer yönelimlerini destekleyici eğitim programları geliştirmede temel teşkil eder.

Yapı

YSVQ, spor ortamında gelişen ahlaki ve sosyal değerleri ölçen çok boyutlu bir psikolojik yapıyı ölçer. Ölçek, genç sporcuların Fair Play, takım çalışması, saygı, dürüstlük ve kurallara bağlılık gibi olumlu değerlere ne kadar önem verdiğini sorgular. Ölçeğin önemli bir bileşeni de “değer distemi” kavramıdır; bu, sporcuların algıladığı değerler ile bu değerlerin uygulama düzeyleri arasındaki potansiyel tutarsızlıkları değerlendirir.

Ölçek, genç sporcuların sadece teorik olarak değerleri bilmekle kalmayıp, aynı zamanda rekabetçi baskı altında bu değerleri sürdürme ve uygulama yeteneğini de değerlendirerek, spor etiği alanında kapsamlı bir değerlendirme sunar.

Geçerlik

Altyapı Sporlarında Değerler Ölçeği’nin Türkçeye uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapısal geçerlik kanıtlarını sunmak amacıyla psikometrik analizler yapılmıştır. Kaynak içerikte spesifik katsayılar belirtilmemiş olsa da, uyarlama sürecinin bir parçası olarak ölçeğin orijinal çok boyutlu yapısının Türk örnekleminde de korunduğunu göstermek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gibi ileri istatistiksel yöntemlerin kullanıldığı kabul edilmektedir.

Yapılan geçerlik çalışmaları, ölçek maddelerinin kültürel açıdan uygunluğunu ve spor değerlerini doğru bir şekilde ölçme yeteneğini (içerik ve görünüş geçerliği) sağlamıştır. Bu, ölçeğin Türkiye’deki genç sporcuların değer yönelimlerini ölçmek için uygun bir araç olduğunu teyit eder.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçek maddelerinin iç tutarlılığını değerlendirmeyi içermektedir. Uyarlama çalışması, ölçeğin genel olarak ve alt boyutlar bazında tutarlı ölçümler sağladığını göstermiştir. Akademik standartlara uygun olarak, bu tür uyarlama çalışmalarında Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı rapor edilerek ölçeğin güvenilirliği desteklenmiştir. Yüksek iç tutarlılık katsayıları, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen psikolojik yapıyı tutarlı bir şekilde temsil ettiğini gösterir.

Faktör Analizi

Altyapı Sporlarında Değerler Ölçeği’nin Türkçeye adaptasyonunda, ölçeğin teorik olarak belirlenmiş faktör yapısının Türk genç sporcular arasında da geçerli olup olmadığını test etmek amacıyla Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analiz, ölçeğin çok boyutlu yapısının sürdürülüp sürdürülmediğini ve maddelerin beklenen faktörlere yüksek yükler verip vermediğini kontrol etmek için kritik öneme sahiptir.

Yapılan analizler, ölçeğin spor değerleri ve değer distemi gibi temel bileşenlerini başarılı bir şekilde ayrıştırdığını ve orijinal ölçeğin yapısal modeline uygun olduğunu doğrulamıştır. Bu faktör yapısı teyidi, ölçeğin bilimsel araştırmalarda kullanımının sağlam bir zemin üzerine inşa edildiğini gösterir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama Ölçeği (Öz Bildirim)

Format: Yazılı Anket Formatı (Kağıt-kalem veya dijital)

Mevcut Diller: Türkçe (Orijinal ölçek İngilizcedir)

Popülasyon Grubu: Genç Sporcu Öğrenciler

Yaş Grubu: Altyapı Sporcuları (Genellikle ergenlik dönemi ve genç yetişkinlik başlangıcı)

Popülasyon Detayları: Beden eğitimi derslerine katılan ve/veya altyapı kulüplerinde organize spor faaliyetlerine aktif olarak iştirak eden öğrenciler.

Test Metodolojisi: Ölçek, 7’li Likert tipi derecelendirme sistemi kullanmaktadır. Katılımcılar, maddelere ne ölçüde katıldıklarını 1 (Hiç Katılmıyorum) ile 7 (Tamamen Katılıyorum) arasında derecelendirirler.

Anahtar Kelimeler

Spor psikolojisi, değerler eğitimi, ahlaki gelişim, gençlik sporu, sporcu değerleri, psikometri, değer distemi.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Bahri Gürpınar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiş

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Akdeniz Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi (Tahmini)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2018 (Uyarlama çalışmasının yayın yılı)

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik literatürde yayınlanmış bir uyarlama çalışması olduğundan, ticari olmayan akademik araştırmalar için genellikle kaynak gösterilerek kullanıma açıktır. Spesifik kullanım izinleri ve telif hakları için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Makale Linki: Çalışmanın yayınlandığı dergiye ait link: kefdergi.kastamonu.edu.tr

PDF İndirme: Orijinal makalenin PDF dosyası buradan indirilebilir: altyapi-sporlarinda-değerler-ölçeği-ysvq-toad.pdf

Referanslar

Gürpınar, B., Toprak, S., Ayvalı, M., ve Whitehead, J. (2018). Beden eğitimi ve sporda değerler ve değer distemi: Altyapı sporlarında değerler ölçeğinin Türkçeye uyarlanması için genç Türk sporcu öğrencilerle bir araştırma. Kastamonu Eğitim Dergisi, 26(6), 2117-2126. doi:10.24106/kefdergi.2512

[quads id=5]

Altyapı Sporlarında Değerler Ölçeği (YSVQ) Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, kaynak içerikte açıkça belirtilmemiştir. Maddelerin tam listesi ve puanlama yönergeleri için lütfen sorumlu yazar Bahri Gürpınar veya Gürpınar ve arkadaşlarının 2018 tarihli orijinal makalesine (Kastamonu Eğitim Dergisi) başvurunuz. Ölçek, 7’li Likert tipi bir derecelendirme sistemi kullanmaktadır.