5/6 Yaş Çocukları için Psikolojik İyi Oluş Ölçeği

Özet

5/6 Yaş Çocukları için Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, 2020 yılında Abdullah Atan tarafından yürütülen kapsamlı bir doktora tezi çalışması kapsamında geliştirilmiş, okul öncesi dönem çocuklarının psikolojik iyi oluş düzeylerini ölçmeyi amaçlayan özgün bir araçtır. Ölçek, özellikle 5-6 yaş grubundaki çocukların duygusal, sosyal ve bilişsel gelişimlerinin sağlıklı bir göstergesi olarak kabul edilen iyi oluş hallerini derinlemesine incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu geliştirme çalışması, ebeveyn ve öğretmenlerin kişilik tipleri ile ego durumlarının, çocukların psikolojik iyi oluş düzeylerini yordayıcı rolünü inceleyen geniş bir model önerisinin parçasıdır.

Anahtar Kelimeler

Psikolojik iyi oluş, okul öncesi dönem, 5-6 yaş, ölçek geliştirme, çocuk psikolojisi, ego durumları, kişilik tipleri.

Yazarlar

Abdullah Atan

Amaç

Ölçeğin temel amacı, 5-6 yaş grubundaki çocukların psikolojik iyi oluş seviyelerini geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçmektir. Okul öncesi dönem, kritik gelişimsel görevlerin yerine getirildiği bir aşama olduğundan, bu ölçek sayesinde uzmanlar ve araştırmacılar, çocukların duygusal regülasyon, sosyal yeterlilik ve öz-kabul gibi iyi oluş bileşenlerindeki güçlü ve zayıf yönlerini tespit edebilmeyi amaçlamıştır. Bu tespitler, erken müdahale programlarının geliştirilmesi ve eğitim stratejilerinin bireyselleştirilmesi açısından büyük önem taşımaktadır.

Yapı

Ölçek, Ryff’in altı boyutlu psikolojik iyi oluş modelinin okul öncesi döneme adapte edilmiş bir yorumuna dayanmaktadır, ancak 5-6 yaş çocukların gelişimsel özelliklerine uygun olarak yeniden yapılandırılmıştır. Ölçülen temel yapı, çocuğun yaşamından duyduğu memnuniyeti, pozitif işlevselliği ve adaptasyon yeteneğini kapsayan çok boyutlu bir psikolojik iyi oluş kavramıdır. Bu yapı, genellikle özerklik, çevresel hakimiyet, kişisel gelişim ve pozitif ilişkiler gibi alt boyutları içerir. Ölçeğin geliştirilme aşamasında, bu alt boyutların 5-6 yaş çocukları bağlamında nasıl tezahür ettiği detaylıca incelenmiştir.

Geçerlik

Ölçek geliştirme sürecinde geçerlik çalışmalarının, özellikle yapı geçerliği ve kapsam geçerliği odaklı olarak yürütüldüğü varsayılmaktadır. Ölçeğin geçerlik analizlerine dair spesifik bulgular, sorumlu yazar Abdullah Atan’ın doktora tezinde ayrıntılı olarak sunulmuştur. Bu çalışmalar tipik olarak faktör analizi sonuçlarını, ölçüt bağımlı geçerlik verilerini ve uzman görüşlerine dayalı kapsam geçerliği değerlendirmelerini içermektedir.

Güvenirlik

Güvenirlik analizleri, ölçeğin tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Geliştirme çalışmalarında sıklıkla kullanılan iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) ve test-tekrar test yöntemlerinin kullanıldığı düşünülmektedir. Ölçeğin farklı denek gruplarından alınan verilerle yüksek düzeyde güvenirlik sergilemesi, aracın istikrarlı ölçüm yapabilme yeteneğinin temel göstergesidir. Detaylı güvenirlik katsayıları ve yöntemleri, Atan (2020) doktora tezinde bulunmaktadır.

Faktör Analizi

Geliştirme ölçeklerinde yapı geçerliğini saptamak için genellikle Keşfedici Faktör Analizi (KFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanır. 5/6 Yaş Çocukları için Psikolojik İyi Oluş Ölçeği’nin temel yapısını ve boyut sayısını belirlemek amacıyla yapılan faktör analizlerinin bulguları, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olup olmadığını göstermektedir. Bu analizler, çocuklarda psikolojik iyi oluşun hangi temel faktörler altında toplandığını bilimsel olarak ortaya koymuştur.

Araç

Test Type: Geliştirme (Development)

Format: Derecelendirme formatına sahip, uygulama şekli tezde belirtilen formatta olan bir psikometrik araçtır.

Language Available: Türkçe

Population Group: Okul Öncesi Dönem Çocukları

Age Group: 5-6 Yaş Grubu

Population Details: Ölçek geliştirme çalışması, Türkiye’deki 5-6 yaş grubu çocukları içeren bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Ölçeğin uygulama metodolojisi ve derecelendirme sistemi (örneğin Likert tipi veya gözlemci raporu) doktora tezi içerisinde detaylıca açıklanmıştır. Görünürde derecelendirme bilgisi mevcut olmamakla birlikte, ölçeğin doğası gereği bir puanlama sistemi mevcuttur.

Anahtar Kelimeler

Okul öncesi eğitim, çocuk gelişimi, psikometrik özellikler, öz-kabul, ebeveyn tutumları, sosyal adaptasyon, doktora tezi.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Pamukkale Üniversitesi, Denizli.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Abdullah Atan’ın doktora tezi kapsamında 2020 yılında geliştirilmiştir. Ölçeğin kullanımı için gerekli izinler ve olası ücretlendirme bilgileri hakkında en güncel ve kesin bilgiye, sorumlu yazar Abdullah Atan ile yukarıda belirtilen e-posta adresi aracılığıyla iletişime geçilerek ulaşılabilir. Akademik amaçlı kullanımlarda genellikle yazarın izni gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dokümanına aşağıdaki bağlantıdan erişilebilir: 56-yas-cocuklari-icin-psikolojik-iyi-olus-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

1. Atan, A. (2020). 5-6 yaş çocuklarda psikolojik iyi oluş: bir model önerisi ve ebeveynler ile öğretmenlerin kişilik tipleri, ego durumları ve psikolojik iyi oluş düzeylerinin yordayıcı rolü [Yayınlanmamış doktora tezi]. Pamukkale Üniversitesi, Denizli.
2. Tez kaydına ilişkin resmi bağlantı: tez.yok.gov.tr

5/6 Yaş Çocukları için Psikolojik İyi Oluş Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içerikte sağlanmadığı için buraya eklenememiştir. Ölçek maddelerine ve derecelendirme formatına, yazarın yayımlanmamış doktora tezinden veya yazar ile doğrudan iletişim kurularak erişilmesi gerekmektedir.