Algılanan Okul Etkinliği Ölçeği (SE-INDEX)

Özet

Algılanan Okul Etkinliği Ölçeği (SE-INDEX), eğitim kurumlarındaki paydaşların okullarının genel işleyişine ve başarısına dair algılarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Bu giriş, ölçeğin İsa Yıldırım ve Şule Ada tarafından 2018 yılında gerçekleştirilen Türkçe’ye uyarlama çalışmasını temel almaktadır. Ölçek, okul yönetiminin, öğrenme ortamının ve genel okul kültürünün ne kadar etkili algılandığını değerlendirerek, eğitim araştırmacılarına ve uygulayıcılara önemli veriler sunmaktadır.

Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürüne ve eğitim sistemine uygunluğunu sağlamak amacıyla detaylı dilsel ve istatistiksel analizleri içermiştir. Bu çalışma sayesinde SE-INDEX, Türkiye’deki eğitim ortamlarında okul etkinliği araştırmalarında güvenilir ve geçerli bir araç olarak kullanılabilir hale gelmiştir.

Anahtar Kelimeler

Algılanan Okul Etkinliği, SE-INDEX, Okul Yönetimi, Eğitimsel Liderlik, Uyarlama, Eğitim Geçerlik, Güvenirlik, Psikometrik Özellikler.

Yazarlar

İsa Yıldırım, Şule Ada

Amaç

Algılanan Okul Etkinliği Ölçeği (SE-INDEX), öğrencilerin, öğretmenlerin veya okul yöneticilerinin okullarının hedeflerine ulaşma kapasitesini ve genel performansını ne ölçüde başarılı bulduklarını saptamayı amaçlamaktadır. Ölçek, okul etkinliğinin farklı boyutlarını sistematik bir şekilde değerlendirerek, okulların güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerini ortaya çıkarmaya yardımcı olur.

Temel amaç, ilgili eğitim kurumunun paydaşlar nezdindeki etkililik düzeyini nicel verilerle belirlemek ve böylece eğitim politikalarının veya okul gelişim planlarının oluşturulmasına bilimsel katkı sağlamaktır. Ölçeğin Türkçe’ye uyarlanması, Türk eğitim sistemindeki okul etkinliği araştırmalarının derinleştirilmesine olanak tanımıştır.

Yapı

SE-INDEX, genellikle çok boyutlu bir yapı olan Algılanan Okul Etkinliği (Perceived School Effectiveness) kavramını ölçer. Bu yapı, sadece akademik başarıyı değil, aynı zamanda okulun sosyal, yönetsel ve kültürel işlevlerini de kapsar. Ölçeğin orijinal yapısı, genellikle; akademik beklentiler, okul iklimi, öğretmen yeterliliği ve yönetim desteği gibi alt faktörlerden oluşur.

Uyarlama çalışmasında, orijinal ölçeğin faktör yapısının Türk örnekleminde korunup korunmadığı incelenmiştir. Bu tür ölçekler, bireylerin öznel değerlendirmelerine dayanarak, okulun örgütsel sağlığı hakkında kapsamlı bir bakış açısı sunar.

Geçerlik

Yıldırım ve Ada (2018) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin Türkçe formunun yapısal geçerliğini incelemek amacıyla kapsamlı analizler yapılmıştır. Yapılan analizler, orijinal ölçeğin teorik faktör yapısının Türk kültürüne uygunluğunu doğrulamaya odaklanmıştır.

Genellikle, bu tür uyarlama çalışmalarında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılarak ölçeğin alt boyutlarının kuramsal modelle ne kadar uyumlu olduğu test edilir. Ayrıca, ölçeğin diğer ilgili değişkenlerle (örneğin, öğretmen motivasyonu veya öğrenci başarısı) ilişkisini gösteren ölçüt geçerliği de incelenmiş olabilir. Bu çalışmalar, Algılanan Okul Etkinliği Ölçeği’nin Türk kültüründe geçerli bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmiştir. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek amacıyla Cronbach Alfa (Güvenirlik) katsayısı hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme konusunda birbiriyle uyumlu olduğunu gösterir.

Yıldırım ve Ada (2018) çalışmasında, SE-INDEX’in toplam puanı ve olası alt faktörleri için kabul edilebilir düzeyde yüksek iç tutarlılık katsayıları elde edilmiştir. Ayrıca, ölçeğin zaman içindeki kararlılığını değerlendirmek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizleri de yapılmış olabilir.

Faktör Analizi

SE-INDEX’in Türkçe adaptasyon sürecinde, öncelikle keşfedici faktör analizi (KFA) veya doğrulayıcı faktör analizi (DFA) kullanılmıştır. Amaç, ölçeğin orijinal yapısında bulunan faktör sayısının ve maddelerin bu faktörlere dağılımının Türk örnekleminde de tutarlı olup olmadığını kontrol etmektir.

Uyarlama çalışması, ölçeğin yapı geçerliğini destekleyen faktör yüklerini ve uyum indekslerini raporlamıştır. Bu analizler, ölçeğin Algılanan Okul Etkinliği gibi karmaşık bir yapıyı ölçmek için yeterli yapısal bütünlüğe sahip olduğunu teyit etmiştir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kaynak içerikte derecelendirme bilgisi yer almamakla birlikte, bu tür psikometrik ölçekler genellikle 5’li veya 7’li Likert tipi derecelendirme formatını kullanır.

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğrenci, Öğretmen veya Okul Yöneticileri (Okul Etkinliği algısını değerlendiren paydaşlar).

Age Group: Ölçeğin uygulandığı okul seviyesine bağlıdır (Örn: Ortaokul, Lise veya Yetişkinler).

Population Details: Ölçeğin uyarlama çalışması, Türkiye’deki çeşitli okul seviyelerinden alınan bir örneklem üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Methodology: Kendi kendine raporlama (Self-report) yöntemiyle uygulanan kağıt veya dijital tabanlı bir anket.

Anahtar Kelimeler

Eğitimsel Araştırmalar, Algılanan Okul Etkinliği, SE-INDEX, Faktör Yapısı, Psikometri, Okul İklimi, İç Tutarlılık.

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Uyarlama çalışması yazarları için ORCID bilgisi kaynak içerikte belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: İsa Yıldırım: [email protected]

Correspondence Address: Kaynak içerikte belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı genellikle kaynak gösterilmek suretiyle serbesttir, ancak sorumlu yazar İsa Yıldırım ile iletişim kurulması önerilir.

Kaynaklar

• Yıldırım, İ. ve Ada, Ş. (2018). Algılanan Okul Etkililiği Ölçeği’nin (SE-INDEX) Türkçe’ye uyarlanması. Milli Eğitim Dergisi, 47(219), 19-32.

• Ölçeğin orijinal PDF belgesine aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir:

  The original PDF can be downloaded here: algilanan-okul-etkinligi-olcegi-se-index-toad.pdf

Algılanan Okul Etkinliği Ölçeği (SE-INDEX) Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçeğin maddeleri kaynak içerikte açıkça listelenmemiştir. Maddelere ulaşmak için lütfen yukarıda belirtilen referans makaleye veya PDF bağlantısına başvurunuz.