Öğretmen Eğitimi Programının Etkinliği Hakkında İnanışlar Ölçeği

Özet

Öğretmen Eğitimi Programının Etkinliği Hakkında İnanışlar Ölçeği (ÖEPİÖ), öğretmen adaylarının aldıkları eğitim programının genel etkinlik düzeyine dair sahip oldukları inançları ve algıları değerlendirmek amacıyla uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, Aydın ve Çelik (2018) tarafından ilköğretim matematik öğretmeni adayları örnekleminde uyarlama, geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılarak Türk kültürüne kazandırılmıştır.

Ölçek, öğretmen adaylarının mesleki hazırlık süreçlerine ve programın sunulan içeriği, pedagojik yaklaşımları ve uygulama bileşenleri hakkındaki öznel yargılarını ölçmeyi hedefler. Elde edilen veriler, eğitim fakültelerindeki program geliştirme süreçlerine ve eğitim kalitesinin artırılmasına yönelik önemli geri bildirimler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen eğitimi, etkinlik, inanış, öğretmen adayı, ölçek uyarlama, geçerlik, güvenirlik, Serhat AYDIN.

Yazarlar

Serhat AYDIN, Derya ÇELİK

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, öğretmen adaylarının mevcut öğretmen eğitimi programının genel etkinlik düzeyine ilişkin kişisel inanış ve değerlendirmelerini nicel olarak saptamaktır. Bu çalışma özelinde, ilköğretim matematik öğretmeni adaylarının program algıları detaylıca incelenmiştir.

Ölçek, eğitim programlarının güçlü ve zayıf yönlerini bilimsel yöntemlerle ortaya koyarak, eğitimde kalite güvencesi çalışmalarına ve program revizyonlarına veri sağlamak üzere geliştirilmiştir. Adayların programa yönelik olumlu veya olumsuz inançları, mesleki motivasyonları ve gelecekteki performansları üzerinde belirleyici rol oynayabilir.

Yapı

Ölçek, eğitim bilimleri alanında merkezi bir kavram olan “Eğitim Programının Etkinliğine Yönelik İnançlar” yapısını ölçmektedir. Bu yapı, öğretmen adaylarının programın teorik, pratik ve kişisel gelişim boyutlarının kendilerini öğretmenlik mesleğine ne ölçüde hazırladığı hakkındaki bilişsel ve duyuşsal yargılarını kapsar.

Bu psikolojik yapı, programın içeriği (derslerin uygunluğu), uygulamalar (staj deneyimlerinin yeterliliği) ve öğretim elemanlarının katkıları gibi çeşitli alt boyutlar altında ele alınmaktadır. Ölçek, bu alt boyutlardaki inançların toplam program etkinliği algısını nasıl şekillendirdiğini araştırmaktadır.

Geçerlik

Ölçek, Aydın ve Çelik (2018) tarafından gerçekleştirilen uyarlama çalışması kapsamında kapsamlı bir geçerlik analizine tabi tutulmuştur. Bu analizler, ölçeğin gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ölçüp ölçmediğini (yapı geçerliği) ve maddelerin ilgili tüm kavram alanlarını kapsayıp kapsamadığını (kapsam geçerliği) incelemiştir.

Yapı geçerliği, genellikle Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiş olup, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu, kabul edilebilir model uyum indekslerine sahip olduğunu göstermiştir. Detaylı geçerlik katsayıları ve analiz sonuçları kaynak makalede (Aydın & Çelik, 2018) sunulmuştur.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, maddeler arasındaki iç tutarlılığı değerlendirilerek incelenmiştir. İç tutarlılık katsayısı olarak yaygın şekilde kullanılan Cronbach Alfa değeri hesaplanmıştır. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçeğin farklı maddelerinin aynı temel yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamaktadır.

Aydın ve Çelik’in çalışması, bu aracın Türk örnekleminde yüksek düzeyde güvenilir ve tutarlı olduğunu belirtmektedir. Güvenirlik çalışmalarında ayrıca, ölçeğin zaman içinde kararlılığını ölçmek amacıyla test-tekrar test yönteminin de kullanılmış olması muhtemeldir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı, orijinal formun boyutluluğunu koruyup korumadığını belirlemek amacıyla araştırılmıştır. Uyarlama sürecinde, ölçeğin boyut sayısını ve maddelerin hangi alt boyutlara yüklendiğini belirlemek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır.

Ardından, elde edilen bu yapının örneklem verileriyle ne kadar uyumlu olduğunu test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Faktör analizleri, ölçeğin çok boyutlu yapısının kültürel bağlamda geçerliliğini destekleyen kanıtlar sunmuştur.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptasyon)

Format: Kaynakta detaylı derecelendirme bilgisi yer almamakla birlikte, ilgili literatürdeki benzer ölçekler göz önüne alındığında, maddelerin 5’li veya 7’li Likert Ölçeği formatında yanıtlanması beklenmektedir.

Language Available: Türkçe

Population Group: Öğretmen Adayları

Age Group: Üniversite öğrencileri (Genellikle 18-25 yaş aralığındaki lisans öğrencileri)

Population Details: Eğitim Fakültelerinde öğrenim görmekte olan lisans öğrencileri. Geçerlik ve güvenirlik çalışması ilköğretim matematik öğretmeni adayları üzerinde yapılmıştır.

Test Methodology: Kendi bildirimli anket yöntemi kullanılarak veri toplanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Öğretmen eğitimi programı, inançlar, öğretmen adayı, geçerlik, güvenirlik, Kastamonu Eğitim Dergisi, Likert Ölçeği.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Kaynak makalede belirtilmemiştir.

Affiliation Email addresses: Sorumlu yazar: Serhat AYDIN’ın akademik e-posta adresi kaynak makalede mevcuttur.

Correspondence Address: Serhat AYDIN

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin geçerlik ve güvenirlik çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik veya ticari amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Serhat AYDIN ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Makale açık erişimli bir dergide yayımlandığından, akademik kullanım için izin prosedürleri basitleşmiş olabilir.

Kaynaklar

Aydın, S., ve Çelik, D. (2018). İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının öğretmen eğitimi programının etkinliği hakkında inanışları: Ölçek geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Education Journal, 26(3), 777-788. doi:10.24106/kefdergi.342342

Makalenin tam metni Dergipark üzerinden erişilebilir: dergipark.org.tr

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: ogretmen-egitimi-programinin-etkinligi-hakkinda-inanislar-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Ölçek Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Ölçek maddeleri, kaynak içerikte doğrudan sağlanmamıştır. Maddelerin tam listesi ve derecelendirme formatı için Aydın ve Çelik (2018) tarafından yayımlanan makaleye başvurulması gerekmektedir.