Algılanan Öğrenme Ölçeği

Özet

Algılanan Öğrenme Ölçeği (AÖÖ), bireylerin öğrenme deneyimlerini bilişsel, duyuşsal ve psikomotor alanlar olmak üzere üç temel boyutta nasıl algıladıklarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir psikometrik araçtır. Ölçeğin Türkçe’ye uyarlaması Albayrak, Güngören ve Horzum (2014) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu uyarlama çalışması, özgün ölçeğin dokuz maddelik yapısını koruyarak, Türk kültüründeki eğitim ortamlarında algılanan öğrenme düzeyini güvenilir ve geçerli bir şekilde değerlendirmeyi amaçlamıştır. Ölçek, 7’li Likert Ölçeği formatında derecelendirilmiştir (1=kesinlikle yanlış, 7=kesinlikle doğru).

Anahtar Kelimeler

Algılanan Öğrenme, Öğrenme Algısı, Ölçek Uyarlama, Bilişsel Alan, Duyuşsal Alan, Psikomotor Alan, Güvenirlik, Geçerlik

Yazarlar

Ebru Albayrak, Ö. C. Güngören, M. B. Horzum

Amaç

Algılanan Öğrenme Ölçeği’nin temel amacı, öğrencilerin veya katılımcıların bir eğitim süreci sonunda elde ettiklerini düşündükleri öğrenme çıktılarını ölçmektir. Bu amaç doğrultusunda, öğrenmenin geleneksel olarak kabul edilen üç temel boyutunu (bilişsel, duyuşsal ve psikomotor) ayrı ayrı değerlendirerek, öğrenme deneyiminin çok yönlü bir profilini çıkarmaktadır.

Ölçek, özellikle eğitim teknolojileri, uzaktan eğitim veya geleneksel sınıf ortamlarında uygulanan öğretim yöntemlerinin öğrenci üzerindeki etkisini değerlendirmede bir araç olarak kullanılmak üzere uyarlanmıştır. Uyarlama çalışması, bu aracın Türkiye’deki akademik çalışmalarda ve pedagojik değerlendirmelerde kullanılabilmesini sağlamıştır.

Yapı

Algılanan Öğrenme Ölçeği, öğrenmenin üç farklı alanını temsil eden üç alt boyuttan oluşan multidisipliner bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, öğrenme deneyiminin sadece bilgi edinimiyle sınırlı kalmadığını, aynı zamanda tutum ve beceri gelişimini de içerdiğini varsayar. Ölçek toplamda 9 maddeden oluşmaktadır ve her bir alt boyutta 3 madde yer almaktadır:

• Bilişsel Faktör: Bilgi, kavrama ve problem çözme gibi zihinsel süreçlere odaklanır. (3 madde)
• Duyuşsal Faktör: Öğrenmeye yönelik tutumlar, ilgi, değerler ve motivasyon gibi duygusal tepkileri ölçer. (3 madde)
• Psikomotor Faktör: Fiziksel beceriler, motor koordinasyon ve uygulamaya yönelik yetkinlikleri değerlendirir. (3 madde)

Geçerlik

Algılanan Öğrenme Ölçeği’nin Türkçe formunun geçerlik kanıtları, faktörler arası ilişkiler ve madde-toplam korelasyonları incelenerek elde edilmiştir. Toplam ölçek puanı ile alt faktörler arasındaki korelasyon değerleri oldukça yüksek bulunmuştur. Bilişsel faktör ile toplam puan korelasyonu .83, duyuşsal faktör ile .86 ve psikomotor faktör ile .85 olarak hesaplanmıştır. Bu yüksek değerler, ölçeğin alt boyutlarının ölçülen genel yapı olan algılanan öğrenme kavramıyla güçlü ve anlamlı bir ilişki içinde olduğunu göstermektedir (p<.01 düzeyinde).

Ayrıca, alt faktörlerin kendi içindeki korelasyon katsayıları .53 ile .59 arasında değişmiş ve bu değerlerin de .01 düzeyinde anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Bu bulgular, ölçeği oluşturan faktörlerin uyumlu ve birbiriyle ilişkili olduğunu, ancak yapısal olarak ayrışabildiğini desteklemektedir. Madde-toplam korelasyonları ise .42 ile .61 arasında değişmektedir. Büyüköztürk (2011) referans alınarak, bu değerlerin .30’dan yüksek olması, tüm maddelerin bireyleri ayırt etme gücünün yüksek olduğunu ve ölçeğin yapısal geçerliğini güçlendirdiğini göstermektedir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik kanıtları hem iç tutarlılık hem de kararlılık (test-tekrar test) yöntemleri ile sağlanmıştır. İç tutarlılık analizi sonucunda, dokuz maddelik toplam ölçek için katsayı .83 olarak bulunmuştur. Alt faktörlerin iç tutarlılık katsayıları ise sırasıyla Bilişsel faktör için .65, Duyuşsal faktör için .66 ve Psikomotor faktör için .72’dir. Green ve Salkind (2010) referanslarına göre, toplam ölçekte .80’den, alt faktörlerde ise .60’tan yüksek katsayılar elde edilmesi, ölçeğin yeterli düzeyde güvenirliğe sahip olduğunu kanıtlamaktadır.

Ölçeğin kararlılığını test etmek amacıyla 40 öğrenciye 1 hafta arayla iki kez uygulama yapılmıştır. İki ölçümden elde edilen toplam puanlar arasındaki korelasyon değeri .67 olarak belirlenmiştir. Bu katsayının yüksek düzeye yakın olması, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar üreterek kararlılığa yönelik güçlü kanıt sunduğunu göstermektedir.

Faktör Analizi

Algılanan Öğrenme Ölçeği, üç faktörlü bir yapıya sahiptir. Bu yapı, öğrenmenin bilişsel, duyuşsal ve psikomotor alanlarını temsil eden üç ayrı alt boyuttan oluşmaktadır. Her bir faktör 3 maddeden oluşarak toplamda 9 maddelik kısa bir ölçüm aracı sağlamaktadır. Uyarlama çalışması sırasında elde edilen yüksek faktörler arası korelasyonlar (.83, .86, .85) ve faktörlerin kendi içindeki anlamlı ilişkileri (.53 ve .59), bu üç boyutun teorik olarak farklı olmasına rağmen, algılanan öğrenme genel yapısı altında bir bütünlük sergilediğini doğrulamaktadır.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: 7’li Likert Ölçeği (1=kesinlikle yanlış – 7=kesinlikle doğru)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), Özgün Dili Bilinmiyor (Ancak eğitim alanında yaygın kullanılan bir yapıya dayanmaktadır.)

Popülasyon Grubu: Eğitim alanında öğrenim gören öğrenciler.

Yaş Grubu: Akademik öğrenim gören gençler ve yetişkinler (Uyarlama çalışması üniversite öğrencileri üzerinde yapılmıştır).

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, öğrenme deneyimini değerlendirmek üzere seçilen öğrenci grupları üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim temelli likert tipi derecelendirme ölçeği. Katılımcılar, öğrenme deneyimlerine ilişkin maddelere ne ölçüde katılıp katılmadıklarını belirtirler.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci Değerlendirme, Eğitim Psikolojisi, Psikometri, İç Tutarlılık, Test-Tekrar Test Güvenirliği, Korelasyon, Faktör Yapısı

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Ebru Albayrak

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Sakarya Üniversitesi (İletişim e-posta adresinden çıkarım yapılmıştır).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2014

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için yazar ile iletişime geçilmesi önerilir. Sorumlu yazarın iletişim bilgileri mevcuttur.

Kaynaklar

• Albayrak, E., Güngören, Ö. C. ve Horzum, M. B. (2014). Algılanan Öğrenme Ölçeğinin Türkçe’ye Uyarlaması. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33(1), 1-14.
• Büyüköztürk, Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum. Ankara: Pegem Akademi.
• Green, S. B., & Salkind, N. J. (2010). Using SPSS for Windows and Macintosh: Analyzing and understanding data (6th ed.). Upper Saddle River, NJ: Pearson Education.

Makalenin orijinal bağlantısı Dergipark üzerinden erişilebilir: dergipark.ulakbim.gov.tr

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: algilanan-ogrenme-olcegi-toad.pdf

Algılanan Öğrenme Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Algılanan Öğrenme Ölçeği, 3 alt boyut ve toplam 9 maddeden oluşmaktadır:

• Bilişsel (3 m)
• Duyuşsal (3 m)
• Psikomotor (3 m)