Akreditasyon Algısı Ölçeği

Özet

Akreditasyon Algısı Ölçeği (AAÖ), Çetin Semerci tarafından 2017 yılında geliştirilmiş, eğitim fakülteleri bağlamında akreditasyon süreçlerine yönelik algıları ölçmeyi hedefleyen bir psikometrik araçtır. Bu ölçek, akreditasyonun gerekliliği, faydaları, uygulama zorlukları ve genel kabul düzeyine dair akademik personelin veya öğrencilerin subjektif değerlendirmelerini nicel olarak belirlemek üzere tasarlanmıştır.

Ölçeğin geliştirme çalışması, Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi’nde yayımlanmıştır. Ölçek, yükseköğretim kurumlarında kalite güvence mekanizmalarının algılanış biçimlerini derinlemesine anlamaya olanak tanır ve kurumsal gelişim stratejilerine ışık tutar.

Anahtar Kelimeler

Akreditasyon Algısı, Ölçek Geliştirme, Kalite Güvencesi, Eğitim Fakültesi, Geçerlik, Güvenirlik, Eğitim Yönetimi.

Yazarlar

Çetin Semerci

[quads id=5]

Amaç

Akreditasyon Algısı Ölçeği’nin temel amacı, eğitim kurumlarında görev yapan akademik personelin ve ilgili paydaşların, kurumlarının tabi olduğu akreditasyon süreçlerine ilişkin bilişsel ve duyuşsal algılarını sistematik bir şekilde ölçmektir. Ölçek, bu algıları farklı boyutlarda analiz ederek, akreditasyonun kurumsal kültür üzerindeki etkilerini ortaya çıkarmayı amaçlar.

Ölçek, özellikle akreditasyonun kurumsal itibara katkısı, eğitim kalitesini artırma potansiyeli ve süreçlerin yarattığı bürokratik yük gibi kritik konulara dair algı farklılıklarını tespit etmek için kullanılabilir. Bu sayede, akreditasyon süreçlerinin daha etkin yönetilmesi için gereken iyileştirme alanları belirlenebilir.

Yapı (Ölçülen Yapı)

Ölçek, temel olarak “Akreditasyon Algısı” yapısını ölçmektedir. Bu yapı, bireyin akreditasyonun amacına, uygulanışına ve sonuçlarına yönelik genel inançlarını, değerlendirmelerini ve tutumlarını kapsar. Psikometrik açıdan bu yapı, genellikle çok boyutlu olup, birden fazla alt faktörü içermektedir.

Ölçeğin ölçtüğü algı boyutu, akreditasyonun Kaliteyi Artırma Potansiyeli, Kurumsal Zorunluluk Algısı ve Süreçlere Yönelik Motivasyon gibi farklı bileşenlerden oluşmaktadır. Geliştirme çalışması, bu yapının eğitim bağlamında ne şekilde tezahür ettiğini istatistiksel olarak doğrulamıştır.

Geçerlik

Akreditasyon Algısı Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, ölçeğin gerçekten akreditasyon algısını ölçtüğünü kanıtlamak amacıyla yürütülmüştür. Yapı geçerliğini sağlamak için, Semerci (2017) tarafından hem Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) hem de Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) teknikleri kullanılmıştır.

Ayrıca, ölçek maddelerinin ilgili literatürü ve teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini belirlemek amacıyla uzman görüşlerine dayalı içerik geçerliği çalışmaları yapılmıştır. Elde edilen istatistiksel bulgular, ölçeğin teorik yapıyla yüksek düzeyde uyumlu olduğunu ve geçerli bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bu kapsamda, ölçeğin iç tutarlılığını belirlemek için Cronbach Alfa katsayısı hesaplanmıştır. Geliştirme çalışmasında elde edilen yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçmede yüksek derecede homojen ve tutarlı olduğunu göstermektedir.

Güvenirlik çalışmalarının bir parçası olarak, zaman içinde ölçüm sonuçlarının ne kadar kararlı kaldığını incelemek amacıyla test-tekrar test güvenirlik analizleri de gerçekleştirilmiş olabilir. Bu analizler, Akreditasyon Algısı Ölçeği’nin güvenilir bir şekilde kullanılabileceğini desteklemektedir.

Faktör Analizi

Akreditasyon Algısı Ölçeği’nin yapısal bütünlüğünü ortaya koymak için Faktör Analizi temel bir metodoloji olarak kullanılmıştır. Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçeğin kaç boyuttan oluştuğunu belirlemiş ve bu boyutların Akreditasyon Algısı yapısının hangi yönlerini temsil ettiğini açıklamıştır. Bu analiz, ölçeğin çok faktörlü yapısını desteklemiştir.

Daha sonra, elde edilen faktör yapısının orijinal örneklem verileriyle ne kadar uyumlu olduğunu test etmek amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. DFA sonuçları, model uyum indekslerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu göstererek, ölçeğin faktör yapısının teorik beklentilerle tutarlı olduğunu doğrulamıştır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Geliştirme

Format: Likert Tipi Derecelendirme (Genellikle 5’li veya 7’li Likert formatında kullanılır.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yükseköğretim Kurumlarında Görevli Akademik Personel ve/veya Öğrenciler

Yaş Grubu: Yetişkin

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki eğitim fakülteleri veya benzeri yükseköğretim birimlerindeki akreditasyon süreçlerine maruz kalan bireyler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim ölçeği (Self-report scale).

Anahtar Kelimeler

Akreditasyon, Eğitim Kalitesi, Psikometri, Yapı Geçerliği, Faktör Analizi, Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Kurumsal Gelişim.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Bağlılık E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Bilgi makalede açıkça belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017

Akreditasyon Algısı Ölçeği, bir akademik dergide (Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi) yayımlanmıştır. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımları için genellikle yazar Çetin Semerci ile iletişime geçilmesi önerilir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için yazardan resmi izin alınması gerekmektedir.

Kaynaklar

• Semerci, Ç. (2017). Akreditasyon algısı (AA) ölçeğinin geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Bartın Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(3), 1093-1104. doi:10.14686/buefad.332383

Makalenin orijinal tam metnine Dergipark üzerinden erişim sağlanabilmektedir: dergipark.gov.tr

Önemli Not: Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdan indirilebilir:

akreditasyon-algisi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Akreditasyon Algısı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri kaynak içerikte (Source Content) sağlanmamıştır. Maddelere erişim için lütfen yayımlanan orijinal makaleye (Semerci, 2017) başvurunuz.