Akran Zorbalığına Uğrayan Kurbana Karşı Empati Ölçeği

Öz

Akran Zorbalığına Uğrayan Kurbana Karşı Empati Ölçeği, öğrencilerin akran zorbalığına maruz kalan mağdurlara yönelik gösterdikleri empati düzeylerini ölçmek amacıyla Türk kültürüne uyarlanmış psikometrik bir araçtır. Ölçek, yedi maddeden ve iki alt boyuttan oluşmaktadır. Bu uyarlama çalışması, Nalbant, Babaoğlan ve Çelik (2018) tarafından yapılmış olup, ölçeğin yapısal geçerliği Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile, güvenirliği ise Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı ile test edilmiştir. Çalışma sonuçları, ölçeğin Türk kültürü bağlamında güvenilir ve geçerli bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Akran Zorbalığı, Empati, Mağduriyet, Uyarlama, Psikometrik Özellikler, Güvenirlik, Geçerlik.

Yazarlar

Aygül Nalbant, Emine Babaoğlan, Ercan Çelik.

[quads id=5]

Amaç

Ölçeğin temel amacı, bireylerin akran zorbalığına uğrayan bir kurbana karşı geliştirdikleri duygusal tepkileri ve yardım etme eğilimlerini, yani empati düzeylerini sistematik bir şekilde ölçmektir. Orijinal ölçeğin Türk kültürüne uyarlanmasıyla, yerel araştırmacılara okul ve gençlik ortamlarında zorbalık karşıtı tutumları ve prososyal davranışları inceleme imkanı sunulmuştur. Bu araç, zorbalıkla mücadele ve önleme programlarının etkinliğini değerlendirmede önemli bir rol oynamaktadır.

Yapı

Ölçek, sosyal psikoloji ve gelişim psikolojisi alanlarında merkezi bir rol oynayan empati yapısını ölçmektedir. Özellikle, bu yapı, akran zorbalığı bağlamında, kurbanın yaşadığı duygusal durumu anlama (bilişsel empati) ve buna uygun duygusal tepki verme (duygusal empati/şefkat) eğilimlerini içerir. Uyarlama çalışması sonucunda elde edilen yedi maddelik yapı, iki farklı alt boyutta değerlendirilmektedir, bu da empatinin farklı bileşenlerini ayırt etme yeteneğini göstermektedir.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) sonrasında Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmıştır. DFA, yedi maddelik, iki alt boyutlu modelin Türk kültürüne uyumunu incelemiştir. Elde edilen uyum indeksleri, modelin kabul edilebilir düzeyde iyi bir uyuma sahip olduğunu açıkça ortaya koymuştur:

• GFI (Goodness of Fit Index) değeri .99 olarak bulunmuştur.
• AGFI (Adjusted Goodness of Fit Index) değeri .98 olarak hesaplanmıştır.
• CFI (Comparative Fit Index) indeksi .99 değerini almıştır.
• NFI (Normed Fit Index) indeksi .99 olarak saptanmıştır.
• NNFI (Non-Normed Fit Index) değeri ise .98 olarak belirlenmiştir.

Gözlenen tüm uyum değerleri, kabul edilebilir sınır olan .90’dan büyük olduğundan, yedi maddelik iki boyutlu modelin güçlü bir yapısal geçerliğe sahip olduğu sonucuna varılmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirliği, iç tutarlılık yöntemi olan Cronbach Alpha Katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Yapılan analiz sonucunda ölçeğin genel Cronbach Alpha iç tutarlılık katsayısı değeri .88 olarak tespit edilmiştir. Bu değer, psikometrik ölçüm araçları için yüksek ve kabul edilebilir sınırlar içinde olup, ölçek maddelerinin ölçülmek istenen empati yapısını tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı, öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile belirlenmiş ve yedi maddelik, iki faktörlü bir yapı ortaya çıkmıştır. Bu yapının Türk örnekleminde doğrulanması amacıyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, modelin teorik yapısıyla uyumlu olduğunu ve faktör yüklerinin yeterli düzeyde olduğunu kanıtlamıştır. Elde edilen yüksek uyum indeksleri (GFI, CFI vb.) bu iki boyutlu yapının kabul edilebilir olduğunu göstermiştir.

Araç

Test Type: Uyarlama (Adaptation)

Format: Kendini Değerlendirme Ölçeği (Self-Report Scale)

Language Available: Türkçe (Turkish)

Population Group: Öğrenciler (Students)

Age Group: Uyarlama çalışmasında detaylı yaş aralığı belirtilmemiştir, ancak genel olarak okul çağı öğrencilerine yöneliktir.

Population Details: Türk kültüründeki öğrenciler üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Methodology: Ölçek, sıfır (hiçbir zaman) ile dört (her zaman) arasında değişen 5’li Likert tipi bir derecelendirme kullanmaktadır. Ölçeğin toplam madde sayısı 7’dir.

Anahtar Kelimeler

Akran Zorbalığı, Empati Ölçeği, DFA, Güvenilirlik Katsayısı, Psikometri, Türkiye Uyarlaması.

[quads id=5]

Yazarlar

Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.

Affiliation Email addresses: [email protected]

Correspondence Address: Aygül Nalbant (Sorumlu Yazar).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin Türkçeye uyarlanma çalışması 2018 yılında yayımlanmıştır. Ölçeğin kullanımı için izinler ve güncel ücret bilgileri hakkında bilgi almak amacıyla sorumlu yazar Aygül Nalbant ile doğrudan iletişime geçilmesi önerilmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: akran-zorbaligina-ugrayan-kurbana-karsi-empati-olcegi-toad.pdf

Kaynaklar

• Nalbant, A., Babaoğlan, E., ve Çelik, E. (2018). Akran Zorbalığına Uğrayan Kurbana Karşı Empati Ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 14(2), 840-851.

[quads id=5]

Akran Zorbalığına Uğrayan Kurbana Karşı Empati Ölçeği Maddeleri

IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.

Toplam madde sayısı 7 ‘dir.

• Zorbalığa uğrayan bir öğrenci üzüldüğünde ben de üzülürüm.
• Zorbalığa uğrayan bir öğrenci üzüldüğünde onu rahatlatmak isterim.
• Zorbalığa uğrayan bir öğrenci ağlamaya başladığında ben de kendimi kötü hissederim.
• Bir öğrenci zorbalığa uğradığında onun adına öfkelenmeye başlarım.

Not: Ölçeğin tamamı için orijinal yayın kaynağına başvurulması gerekmektedir.