Çocuklar için Empati Bölümü Ölçeği

Özet

Çocuklar için Empati Bölümü Ölçeği (ÇEBÖ), çocukların empati kurma becerilerini ve eğilimlerini değerlendirmek amacıyla kullanılan bir psikometrik ölçektir. Ölçeğin Türkçe’ye uyarlama çalışması Dinç Altun, Değerli, Çıkrıkçı ve Kınık (2018) tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu uyarlama, orijinal ölçeğin kültürel bağlama uygunluğunu ve psikometrik niteliklerini Türkiye örnekleminde test etmeyi amaçlamıştır. Ölçek, çocukların duygusal ve bilişsel empati boyutlarını ölçmeye odaklanarak, gelişim psikolojisi ve eğitim alanlarında önemli bir değerlendirme aracı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Empati, Çocuk, Ölçek, Psikometri, Duygusal Gelişim, Sosyal Biliş, Uyarlama

Yazarlar

Zuhal Dinç Altun, F. İpek Değerli, N. Çıkrıkçı, Ö. Kınık

Amaç

Çocuklar için Empati Bölümü Ölçeği’nin temel amacı, okul çağındaki çocukların empati düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde saptamaktır. Orijinal ölçeğin Türkçe kültürüne kazandırılmasıyla, araştırmacılara ve klinik uygulayıcılara çocukların sosyal-duygusal gelişimlerini değerlendirmede standart bir araç sunulması hedeflenmiştir. Bu ölçek, özellikle empati eksikliğinin veya aşırı empatinin yol açtığı sosyal ve davranışsal sorunların erken tespiti için kritik öneme sahiptir.

Yapı

Ölçek, psikolojideki temel sosyal bilişsel yapılardan biri olan empati kavramını ölçmektedir. Empati genellikle iki ana bileşenle açıklanır: bilişsel empati (başkasının ne düşündüğünü veya hissettiğini anlama yeteneği) ve duygusal empati (başkasının duygularını deneyimleme veya onlara uygun duygusal tepki verme eğilimi). Çocuklar için Empati Bölümü Ölçeği, bu çok boyutlu yapıyı çocukların gelişim seviyelerine uygun maddeler aracılığıyla yakalamayı amaçlar.

Geçerlik

Ölçeğin Türkçe uyarlama çalışmasında (Dinç Altun vd., 2018), ölçeğin yapısal ve kriter geçerlik kanıtlarının sunulması beklenmektedir. Yapı geçerlik çalışmaları genellikle ÇEBÖ’nün ölçmeyi amaçladığı empati boyutlarını doğru bir şekilde ölçüp ölçmediğini belirlemek için doğrulayıcı faktör analizi (DFA) içermektedir. Kaynak referansında spesifik detaylar yer almasa da, uyarlama makalesi (DOI: 10.21764/maeuefd.309234) bu geçerlik çalışmalarının sonuçlarını kapsamaktadır.

Güvenirlik

Ölçek maddelerinin iç tutarlılığı ve zaman içindeki kararlılığı, uyarlama çalışmasında incelenen temel güvenirlik göstergeleridir. İç tutarlılık için genellikle Cronbach Alfa katsayısı rapor edilirken, kararlılık için test-tekrar test güvenirlik katsayıları sunulur. Dinç Altun ve arkadaşlarının çalışması, ölçeğin Türkçe formunun yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiş olmalıdır.

Faktör Analizi

Çocuklar için Empati Bölümü Ölçeği’nin Türkçe formunun yapısal geçerliğini incelemek amacıyla faktör analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu analizler, orijinal ölçeğin çok boyutlu yapısının (bilişsel ve duygusal empati) Türk kültüründe de korunduğunu doğrulamayı amaçlar. Doğrulayıcı faktör analizi (DFA), ölçeğin teorik yapısına uygunluğunu test etmek için uygulanan standart bir prosedürdür. Bu analizler, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlara yüklendiğini netleştirmekte ve ölçeğin yapısal bütünlüğünü kanıtlamaktadır.

Ölçme Aracı

Test Türü: Uyarlama

Format: Öz Bildirim veya Derecelendirme (Orijinal ölçeğin formatına bağlı olarak, genellikle Likert tipi derecelendirme)

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlanan dil)

Popülasyon Grubu: Çocuklar

Yaş Grubu: Okul çağı çocukları (Genellikle 7-12 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki ilkokul veya ortaokul öğrencileri örneklemi üzerinde standardize edilmiştir.

Test Metodolojisi: Psikometrik ölçek yöntemi kullanılarak, katılımcıların kendilerine sunulan ifadelere ne ölçüde katıldıklarını belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Çocuk Psikolojisi, Sosyal Biliş, Duygusal Ölçek, Geçerlik, Güvenirlik

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Zuhal Dinç Altun

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Belirtilmemiş

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Karadeniz Teknik Üniversitesi (Tahmini Affiliation)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımına ilişkin izinler için sorumlu yazar Zuhal Dinç Altun ile iletişime geçilmesi gerekmektedir. Akademik amaçlı kullanımlar genellikle ücretsizdir, ancak ticari veya klinik amaçlı kullanımlar için izin alınması zorunludur.

Test Yılı (Uyarlama): 2018

Kaynaklar

Dinç Altun, Z., Değerli, F. İ., Çıkrıkçı, N. ve Kınık, Ö. (2018). Çocuklar için Empati Bölümü Ölçeğinin Türkçe’ye uyarlanması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 45, 153-168. doi: 10.21764/maeuefd.309234

Makalenin orijinal bağlantısı dergipark.gov.tr adresinden erişilebilir.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada indirilebilir: cocuklar-icin-empati-bolumu-olcegi-toad.pdf

Ayrıca Word (DOCX) formatındaki dosya buradan indirilebilir: cocuklar-icin-empati-bolumu-olcegi-toad.docx

Çocuklar için Empati Bölümü Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir. (Ölçek maddeleri kaynak içerikte sağlanmadığından, bu kısım boş bırakılmıştır. Kullanıcılar, maddelere erişmek için yukarıdaki PDF veya Dergipark bağlantısını kullanmalıdır.)

(Maddeler kaynak içerikte bulunmamaktadır.)