Akıllı Tahtaların Etkileşim Özelliklerinin Kullanım Düzeyi Ölçeği

Özet

Akıllı Tahtaların Etkileşim Özelliklerinin Kullanım Düzeyi Ölçeği (ATETEKDÖ), eğitim teknolojileri alanında öğretmenlerin akıllı tahta kullanım pratiklerini değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir ölçektir. Ölçek, öğretmenlerin bu ileri teknoloji araçlarının sunduğu etkileşimli özelliklerden ne derecede yararlandıklarını nicel olarak belirlemeyi hedefler. Geliştirme çalışmaları, öğretmenlerin sadece tahtayı bir projeksiyon perdesi olarak kullanmak yerine, kaydetme, not alma, içerik dönüştürme ve dokunmatik manipülasyon gibi gelişmiş özelliklerini kullanma sıklığını merkeze almıştır. Bu ölçek, eğitim ortamlarında teknoloji entegrasyonunun gerçek düzeyini analiz etmek için önemli bir araç sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Akıllı Tahta, Etkileşim, Eğitim Teknolojisi, Öğretmen Kullanımı, Kullanım Düzeyi, Eğitim, Likert Ölçeği

Yazarlar

Tatli, C. ve Kilic, E.

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, okullarda yaygınlaşan akıllı tahtaların sahip olduğu çok çeşitli etkileşimli ve ileri düzey özelliklerin, görevli öğretmenler tarafından ne sıklıkta ve hangi yoğunlukta kullanıldığını belirlemektir. Araştırmacılar, akıllı tahtaların potansiyelinin tam olarak kullanılıp kullanılmadığını saptayarak, teknoloji entegrasyonu eğitimlerinin etkinliğini ölçmeyi ve gelecekteki mesleki gelişim programlarına ışık tutmayı amaçlamıştır.

Ölçek, öğretmenlerin sadece temel sunum işlevlerini değil, aynı zamanda dijital mürekkep kullanımı, ekran kaydı, içeriği dönüştürme ve görsel materyalleri anlık manipüle etme gibi karmaşık özelliklere ne kadar adapte olduğunu ortaya koyarak, teknoloji kabul modellerine (TAM) pratik bir uygulama sunmaktadır.

Yapı

Akıllı Tahtaların Etkileşim Özelliklerinin Kullanım Düzeyi Ölçeği, öğretmenlerin akıllı tahtanın sunduğu farklı etkileşim boyutlarındaki davranışlarını ölçen çok boyutlu bir yapı üzerine kurulmuştur. Ölçek, genel olarak öğretmenlerin teknolojik araçları sınıfta ne kadar etkin kullandıklarını değerlendirir.

Güvenirlik analizleri, ölçeğin üç farklı alt faktörden oluştuğunu göstermektedir. Bu faktörler genellikle şu temaları kapsamaktadır: 1) İçerik Oluşturma ve Kaydetme Özelliklerinin Kullanımı, 2) Anlık Etkileşim ve Manipülasyon Özelliklerinin Kullanımı ve 3) İçeriği Paylaşma ve Yönetme Özelliklerinin Kullanımı. Bu alt faktörler, akıllı tahtanın pedagojik potansiyelini farklı açılardan yakalamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlilik çalışmaları titizlikle yürütülmüştür. Ölçeğin ilgili yapıyı doğru bir şekilde ölçtüğünden emin olmak için uzman görüşüne başvurulmuştur. Bu süreçte, eğitim teknolojileri ve ölçme-değerlendirme alanlarında yetkin akademisyenlerin görüşleri alınmış ve maddeler buna göre revize edilmiştir.

Yapılan analizler sonucunda hem yapı geçerliliği hem de kapsam geçerliliği sağlanmıştır. Kapsam geçerliliği, ölçek maddelerinin, akıllı tahtanın etkileşimli kullanım özelliklerinin tamamını temsil etme yeterliliğini doğrulamıştır. Yapı geçerliliği ise, ölçeğin teorik olarak ölçmeyi amaçladığı latent yapıyı ölçebildiğini göstermiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin iç tutarlılık düzeyini belirlemek amacıyla Cronbach Alfa (α) katsayısı hesaplanmıştır. Ölçeğin bütününü kapsayan hesaplamada elde edilen iç tutarlılık katsayısı .880 olarak belirlenmiştir. Bu değer, ölçeğin yüksek düzeyde güvenirlik sunduğunu göstermektedir.

Ayrıca, ölçeği oluşturan üç alt faktörün her birinin güvenirlik düzeyleri de ayrı ayrı incelenmiştir:

• Birinci alt faktörün güvenirliği: .826
• İkinci alt faktörün güvenirliği: .819
• Üçüncü alt faktörün güvenirliği: .814

Tüm alt faktörlerin güvenirlik katsayılarının .80’in üzerinde olması, ölçeğin alt boyutlarının da tutarlı ve güvenilir ölçümler sağladığını teyit etmektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin yapı geçerliliğinin sağlanması sürecinde, muhtemelen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve/veya Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yöntemleri kullanılmıştır. Güvenirlik sonuçları, ölçeğin altta yatan üç temel faktöre ayrıldığını açıkça göstermektedir. Bu faktörler, öğretmenlerin etkileşimli tahta kullanımını farklı davranışsal kategorilerde gruplandırmaktadır.

Bu üç faktörlü yapının, öğretmenlerin akıllı tahtayı pasif sunum aracı (birinci faktörde düşük puan) yerine, aktif bir öğrenme yönetim ve içerik manipülasyon aracı (ikinci ve üçüncü faktörlerde yüksek puan) olarak kullanma eğilimlerini yansıttığı varsayılmaktadır. Analizler, ölçeğin teorik yapısının ampirik verilerle uyumlu olduğunu kanıtlamıştır.

Ölçek Yapısı

Test Türü: Geliştirme Ölçeği (Developmental Scale)

Format: 5’li Likert Ölçeği. Derecelendirme şu şekildedir: “5=Her zaman”, “4=Sık sık”, “3= Ara sıra”, “2=Nadiren” ve “1=Hiç”.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler (Eğitimciler)

Yaş Grubu: Yetişkin (Eğitim alanında çalışan profesyoneller)

Popülasyon Detayları: Akıllı tahta teknolojilerini derslerinde kullanan çeşitli branşlardan öğretmenler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim raporlama (Self-report). Öğretmenlerin, akıllı tahtanın spesifik etkileşimli özelliklerini kullanma sıklıklarını belirtmeleri istenir.

Anahtar Kelimeler

Eğitim Teknolojisi, Akıllı Tahta, Öğretmen Yeterliliği, Cronbach Alfa, Geçerlilik, Güvenirlik, Öğrenme Ortamları

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar)

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Ölçeğin geliştirildiği çalışma 2016 yılında yayımlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik kullanımları için yazar ile doğrudan iletişime geçilmesi tavsiye edilir. Sorumlu yazarın e-posta adresi iletişim için verilmiştir.

Ölçeğin orijinal makalesine ve detaylı sonuçlarına ait PDF belgesi aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir:

akilli-tahtalarin-etkilesim-ozelliklerinin-kullanim-duzeyi-olcegi-toad.pdf

Referanslar

Tatli, C., & Kilic, E. (2016). Interactive whiteboards: do teachers really use them interactively?. International Journal of Interactive Learning Environments, 24(7), 1439-1455.

DOI Adresi: http://dx.doi.org/10.1080/10494820.2016.1016536

Alternatif DOI Bağlantısı: doi.org

Akıllı Tahtaların Etkileşim Özelliklerinin Kullanım Düzeyi Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

1. Akıllı tahtanın özel kalemi ile tahtaya yazılan el yazılarını bilgisayar yazısına çevirme
2. Akıllı tahtaya yazılanların tahtanın kaydetme özelliği sayesinde kaydetme
3. Akıllı tahtada hazırlanan materyali başka derslerde kullanma
4. Öğrencilere, akıllı tahta ile işlenen dersten sonra notların çıktısını alıp dağıtma
5. Akıllı tahtanın spot ışığı özelliği sayesinde içeriğin önemli noktalarını vurgulama
6. Akıllı tahtanın dokunmatik özelliği sayesinde ekrandaki görüntüyü büyütme özelliğini kullanma
7. Akıllı tahtada, alınan ekran görüntüsü üzerinde çalışma