Akademik Sahtekarlık Ölçeği

Özet

Akademik Sahtekarlık Ölçeği (ASÖ), yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilerin eğitim ortamlarında sergilediği etik olmayan davranışları ve sahtekarlık eğilimlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama çalışmasının ürünüdür. Bu ölçek, özellikle Türk yükseköğretim örnekleminde akademik dürüstlük düzeyini belirlemek ve sahtekarlık davranışlarının boyutlarını ortaya koymak için Yam ve Çelik (2021) tarafından Türkçeye adapte edilmiştir. Ölçek, yüksek düzeyde iç tutarlılık ve kabul edilebilir faktör yapısı uyumu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Akademik Sahtekarlık, Cronbach Alfa, Ölçek Uyarlama, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Yükseköğretim, Akademik Dürüstlük.

Yazarlar

Faruk Caner YAM, Sadi Burak ÇELİK

[quads id=5]

Amaç

Akademik Sahtekarlık Ölçeği’nin temel amacı, yükseköğretim kurumlarındaki öğrencilerin çeşitli akademik ortamlarda sergilediği sahtekarlık davranışlarının sıklığını ve eğilimini güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Ölçek, öğrencilerin akademik etik anlayışlarını ve bu etik dışı davranışlara ne ölçüde başvurduklarını belirlemeye odaklanır.

Bu uyarlama çalışması, orijinal ölçeğin kültürel ve dilsel olarak Türk örneklemine uygunluğunu sınamak ve psikometrik özelliklerini ortaya koymak için gerçekleştirilmiştir. Böylece, ulusal düzeyde akademik sahtekarlıkla mücadele stratejilerinin geliştirilmesine bilimsel bir temel sağlanması hedeflenmiştir.

Yapı

Ölçek, öğrencilerin akademik sahtekarlık davranışlarını kapsayan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, öğrenme ve değerlendirme süreçlerinde ortaya çıkan farklı sahtekarlık biçimlerini alt boyutlar halinde ele alır. Temel boyutlar arasında sınav sırasında aldatma, intihal (kaynak göstermeme), uydurma/tahrif etme, dış yardım alma ve bahane bulma gibi spesifik sahtekarlık türleri bulunmaktadır.

Yapılan geçerlik çalışmaları, ölçeğin teorik olarak beklenen bu örtük yapıları Türk örnekleminde başarılı bir şekilde temsil ettiğini ve yükseköğretim bağlamında akademik sahtekarlığı bütüncül bir şekilde ölçtüğünü göstermiştir.

Geçerlik

Ölçeğin Türk örneklemindeki yapı geçerliği, kapsamlı bir Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile incelenmiştir. Araştırmada hem birinci düzey hem de ikinci düzey DFA yapıları test edilmiş ve uyum indeksleri (χ²/df, RMSEA, GFI, CFI, IFI, NFI, AGFI, TLI, RFI) uluslararası kabul görmüş kriterlere göre değerlendirilmiştir (Kline, 2005; Tabachnick ve Fidell, 2013).

Birinci düzey faktör analizi sonucunda elde edilen model uyum indeksleri, ölçeğin kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığını göstermiştir: χ²/df = 3.21, GFI = .98, IFI = .93, CFI = .93, NFI = .91, AFGI = .97 ve RMSEA = .073. Ayrıca, örtük yapının tek bir üst faktör altında toplandığını inceleyen ikinci düzey DFA sonuçları da kabul edilebilir düzeydedir (χ²/df = 3.22, GFI = .97, IFI = .93, CFI = .93, AFGI = .97 ve RMSEA = .074). Bu bulgular, ölçeğin yapısal geçerliğinin yüksek olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Akademik Sahtekarlık Ölçeği (ASÖ) için iç tutarlılık güvenirliği, Cronbach Alfa iç tutarlık katsayısı kullanılarak hesaplanmıştır. Ölçeğin tamamı için hesaplanan Cronbach Alfa değeri .92 olarak belirlenmiştir, bu da mükemmel bir iç tutarlılığa işaret etmektedir.

Alt boyutlar bazında iç tutarlılık katsayıları ise şöyledir:

• Sınav anında aldatma boyutu için: .88
• Sınav öncesi aldatma boyutu için: .81
• Bahane bulma boyutu için: .78
• Uydurma/tahrif boyutu için: .72
• İntihal boyutu için: .70
• Dış yardım alt boyutu için: .60

Görüldüğü üzere, tüm boyutlar için elde edilen katsayılar kabul edilebilir veya yüksek düzeyde olup, ölçeğin farklı sahtekarlık boyutlarını tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin faktör yapısı, doğrulayıcı faktör analizi (DFA) ile incelenmiştir. Araştırmacılar, ölçeğin çok boyutlu yapısını doğrulamak amacıyla iki aşamalı bir analiz gerçekleştirmiştir. İlk aşamada, her alt boyutun kendi maddeleri ile olan ilişkisi (birinci düzey DFA) test edilmiştir. İkinci aşamada ise, tüm bu alt boyutların tek bir üst faktör olan “Akademik Sahtekarlık” yapısını temsil edip etmediği (ikinci düzey DFA) incelenmiştir.

Elde edilen uyum iyiliği indeksleri (RMSEA .90 değerlerine yakın veya üzerinde), hem birinci düzey hem de ikinci düzey modellerin veriyle uyumlu olduğunu ve ölçeğin teorik yapısının Türk örnekleminde korunduğunu doğrulamıştır. Bu sonuçlar, ASÖ’nün yapısal açıdan sağlam bir psikometrik araç olduğunu ortaya koymaktadır.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği

Dil Mevcut: Türkçe

Popülasyon Grubu: Yükseköğretim öğrencileri

Yaş Grubu: Genç Yetişkin

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki üniversitelerde öğrenim gören öğrenciler üzerinde uyarlanmıştır.

Test Metodolojisi: Bireylerin akademik sahtekarlık davranışlarına ne sıklıkta başvurduklarını ölçen öz bildirim yöntemi.

Derecelendirme:

1. Hiç
2. Nadiren
3. Bazen
4. Sık Sık
5. Her Zaman

Anahtar Kelimeler

Akademik Dürüstlük, Eğitim Etiği, İntihal, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Geçerlik, Güvenirlik.

[quads id=5]

Yazarlar ve İletişim Bilgileri

Sorumlu Yazar: Faruk Caner YAM

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Makalede belirtilmemiştir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

İzinler ve Ücret: Ölçeğin kullanımı için yazarla (Faruk Caner YAM) iletişime geçilmesi önerilir.

Test Yılı (Uyarlama): 2021

PDF Kaynağı: Ölçeğin orijinal PDF dosyası burada mevcuttur: akademik-sahtekarlik-olcegi-toad.pdf

Referanslar

• Yam, F. C., & Çelik, S. B.(2021). Akademik Sahtekârlık Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10(1), 70-81. https://doi.org/10.33206/mjss.747547
• Kline, R. B. (2005). Principles and practice of structural equation modeling (2nd ed.). Guilford Press.
• Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2013). Using multivariate statistics (6th ed.). Pearson Education.

[quads id=5]

Akademik Sahtekarlık Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

• 2.Sınav esnasında gizli notlar, hesap makinası ve diğer elektronik cihazlar gibi yasaklı şeyler kullanırım.
• 6. Bir hikaye/şiir/bölüm özetini bir ders kitabından kopyalar ve bunun benim tarafımdan hazırlandığını belirtirim.
• 8.Eğitimle ilgili kişisel ödev/projemde kullandığım online kaynakların yazarını belirtmem/atıfta bulunmam.
• 15.Sınavdan daha iyi not alabilmek için oturduğum sırayı değiştirip daha iyi bir öğrencinin yanına otururum.
• 11.Bireysel bir çalışma ya da ödevi tamamlamak için diğerlerinden yardım alırım.