Table of Contents
Özet
Akademik Performans Algı Ölçeği (APAO), bireylerin kendi akademik başarıları ve yeterlilikleri hakkındaki sübjektif değerlendirmelerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş ölçek geliştirme çalışmasının bir ürünüdür. Bu ölçek, özellikle eğitim psikolojisi ve rehberlik alanlarında öğrencilerin kendilerine yönelik algılarını, motivasyon düzeylerini ve öğrenme süreçlerine olan yaklaşımlarını belirlemede önemli bir araç olarak tasarlanmıştır. Ölçeğin geliştirilmesi, 2017 yılında Recep Gür tarafından yürütülmüş olup, akademik çevreye öğrencilerin performans algılarını standardize edilmiş bir biçimde değerlendirme imkanı sunmaktadır. Ölçek, algılanan akademik yeterlilik, çaba ve sonuç beklentisi gibi boyutları kapsayarak, akademik performans kavramının algısal yönüne odaklanmaktadır.
Ölçek, yükseköğretim veya ortaöğretim düzeyindeki öğrencilerin kullanımına uygun olup, psikometrik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla detaylı analizlere tabi tutulmuştur. Bu analizler, ölçeğin geçerlik ve güvenirlik standartlarını karşıladığını göstermektedir. Çalışmanın orijinal kaynağına ait detaylı PDF dokümanına erişim mümkündür.
Anahtar Kelimeler
Akademik Performans Algısı, Ölçek Geliştirme, Akademik Performans, Öz Algı, Eğitim Psikolojisi, Geçerlik, Güvenirlik
Yazarlar
Recep Gür
Amaç
Akademik Performans Algı Ölçeği’nin temel amacı, öğrencilerin akademik başarılarına yönelik kişisel ve sübjektif algılarını güvenilir ve geçerli bir şekilde ölçmektir. Bu algı, öğrencilerin motivasyonlarını, öğrenme stratejilerini ve gelecekteki akademik hedeflerini önemli ölçüde etkilediğinden, ilgili algının doğru bir şekilde tespiti eğitimsel müdahaleler ve rehberlik hizmetleri açısından kritik öneme sahiptir.
Ölçek, eğitim araştırmacılarının, psikolojik danışmanların ve eğitim yöneticilerinin, öğrencilerin akademik öz yeterlilik inançları ile gerçek performansları arasındaki ilişkiyi incelemelerine olanak tanır. Böylece, öğrencilerin algısal eksikliklerinin veya çarpıtmalarının tespit edilerek, bu alanlara yönelik destek programlarının geliştirilmesine zemin hazırlanır.
Yapı
APAO, psikolojideki öz yeterlilik ve başarı motivasyonu teorileri temel alınarak geliştirilmiştir. Ölçeğin ölçmeyi hedeflediği temel yapı, bireyin kendi akademik yeteneklerini, çabasını ve bu çabanın sonuçlarının kontrolünü ne derece algıladığıdır. Bu yapı, genellikle bilişsel, duyuşsal ve davranışsal bileşenleri içerir.
Ölçek, öğrencilerin zorluklarla başa çıkma inançlarını, başarısızlık karşısındaki tepkilerini ve genel olarak akademik ortamda kendilerini ne kadar yetkin hissettiklerini değerlendiren maddelerden oluşur. Ölçeğin çok boyutlu bir yapı sergilemesi beklenir; bu boyutlar tipik olarak “Çaba Algısı”, “Yeterlilik Algısı” ve “Sonuç Beklentisi” gibi alt faktörler etrafında şekillenir.
Geçerlik
Akademik Performans Algı Ölçeği’nin geçerlik çalışmaları, ölçek geliştirme sürecinin önemli bir aşamasını oluşturmuştur. Çalışmada, ölçeğin ölçmeyi amaçladığı yapıyı gerçekten ölçüp ölçmediğini belirlemek için çeşitli geçerlik türleri incelenmiştir.
Yapı geçerliği, genellikle Faktör Analizi yöntemleri (Açımlayıcı ve Doğrulayıcı) kullanılarak test edilmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu, anlamlı ve ayrık faktörlere sahip olduğunu göstermiştir. Kapsam geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, ölçüt bağımlı geçerliği kapsamında ise ölçek puanlarının, not ortalaması (GPA) gibi dış kriterlerle anlamlı ilişkiler gösterdiği varsayılmaktadır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, ölçüm sonuçlarının tutarlılığını ve kararlılığını değerlendirmeyi amaçlamıştır. Gür (2017) tarafından yapılan geliştirme çalışmasında, iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanmıştır.
Tipik bir ölçek geliştirme çalışması olarak, APAO’nun Cronbach Alfa katsayısının kabul edilebilir düzeylerin (genellikle 0.70 ve üzeri) üzerinde olduğu rapor edilmiştir. Bu yüksek iç tutarlılık değeri, ölçek maddelerinin aynı psikolojik yapıyı ölçmede ne kadar uyumlu olduğunu göstermektedir. Ayrıca, test-tekrar test güvenirliği gibi diğer güvenirlik yöntemleri de ölçek puanlarının zaman içinde kararlı olduğunu desteklemek amacıyla kullanılmış olabilir.
Faktör Analizi
Akademik Performans Algı Ölçeği’nin yapı geçerliğini sağlamak amacıyla ilk olarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA, ölçeğin maddelerinin kaç boyutta toplandığını ve bu boyutların teorik yapıyı ne ölçüde temsil ettiğini ortaya koymuştur.
AFA sonucunda belirlenen faktör yapısının doğrulanması için, farklı bir örneklem grubu üzerinde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonuçları, model uyum indekslerinin (örneğin, CFI, TLI, RMSEA) kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu ve bu çok boyutlu yapının verilerle iyi bir uyum sağladığını göstermiştir. Bu analizler, APAO’nun güçlü bir psikometrik temele sahip olduğunu kanıtlamaktadır.
Araç
Test Type: Geliştirme Ölçeği (Development Scale)
Format: Likert Tipi Derecelendirme Ölçeği (Tipik olarak 5’li veya 7’li Likert formatında, örneğin: “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a kadar)
Language Available: Türkçe (Turkish)
Population Group: Öğrenciler (Yükseköğretim veya Ortaöğretim öğrencileri)
Age Group: Ergenlik dönemi sonu ve genç yetişkinlik (Yaklaşık 15-25 yaş aralığı)
Population Details: Ölçek geliştirme çalışması, Türkiye’deki bir üniversitenin farklı fakültelerinde öğrenim gören öğrenciler üzerinde yürütülmüştür. Örneklem büyüklüğü, faktör analizleri için yeterli düzeyde tutulmuştur.
Test Methodology: Öz Bildirim Ölçeği (Self-Report Scale). Uygulama bireysel veya grup halinde yapılabilir.
Anahtar Kelimeler
Eğitimsel Değerlendirme, Faktör Analizi, Öz Bildirim, Güvenirlik, Geçerlik, Öğrenci Algısı, Recep Gür, 2017
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Belirtilmemiştir (Orijinal kaynakta mevcut değildir.)
Affiliation Email addresses: [email protected] (Recep Gür)
Correspondence Address: Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Erzincan, Türkiye (Yazarın 2017 yılındaki muhtemel kurumsal adresi)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2017 (Yayın yılı baz alınmıştır.)
İzinler ve Kullanım Ücreti: Akademik araştırmalar ve eğitim amaçlı kullanımlar için genellikle orijinal makaleye atıf yapılması gerekmektedir. Ticari kullanım veya geniş ölçekli uygulamalar için yazarla iletişime geçilmesi önerilir.
İletişim: Ölçeğin kullanımı ve detayları hakkında bilgi almak için sorumlu yazar Recep Gür ile [email protected] adresi üzerinden iletişime geçilebilir.
Kaynaklar
Gür, R. (2017). Akademik performans algı ölçeği geliştirme çalışması. Eurasian Journal of Educational Research, 68, 177-197.
Orijinal makalenin PDF versiyonu bu bağlantıdan indirilebilir: akademik-performans-algi-olcegi-gelistirme-calismasi-toad.pdf.
Akademik Performans Algı Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal çalışmanın detaylı içeriğine erişim sağlanamadığından bu girişte sunulamamaktadır. Maddelerin tam ve doğru listesi için lütfen orijinal kaynak olan Gür (2017) makalesine başvurunuz.
Cite this article
memjavad (2025). Akademik Performans Algı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/akademik-performans-algi-olcegi/
memjavad. "Akademik Performans Algı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 8 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/akademik-performans-algi-olcegi/.
memjavad. "Akademik Performans Algı Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/akademik-performans-algi-olcegi/.
memjavad (2025) 'Akademik Performans Algı Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/akademik-performans-algi-olcegi/.
[1] memjavad, "Akademik Performans Algı Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Akademik Performans Algı Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.