Akademik Katılım Ölçeği

Özet

Akademik Katılım Ölçeği, öğrencilerin eğitim süreçlerine yönelik gösterdikleri bilişsel, davranışsal ve duygusal katılım düzeylerini ölçmek amacıyla uyarlanmış bir psikometrik araçtır. Ölçeğin Türkçe uyarlaması, özellikle Öğretmen Adayları bağlamında, akademik doyumu ve öz yeterliği yordama gücünü incelemek üzere kullanılmıştır. Bu uyarlama çalışması, ölçeğin Türk kültürü ve eğitim sistemi için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olarak kullanılabileceğini göstermeyi amaçlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Akademik Katılım, Öz yeterlik, Akademik Doyum, Öğretmen Adayları, Ölçek Uyarlaması, Psikometri, Eğitim Psikolojisi.

Yazarlar

Mustafa Buluş

[quads id=5]

Amaç

Akademik Katılım Ölçeği’nin temel amacı, bireylerin öğrenme faaliyetlerine ne ölçüde aktif olarak dahil olduklarını, derslere yönelik gösterdikleri çabayı ve eğitim ortamına duygusal bağlılıklarını belirlemektir. Uyarlama çalışmasında, ölçeğin Türkçe konuşan üniversite öğrencileri (öğretmen adayları) popülasyonunda geçerli ve güvenilir sonuçlar verip vermediğinin test edilmesi amaçlanmıştır.

Ölçek, akademik katılım düzeylerini belirleyerek, düşük katılım gösteren öğrencilere yönelik erken müdahale programlarının geliştirilmesine zemin hazırlar. Ayrıca, akademik katılımın öz yeterlik ve akademik doyum gibi diğer önemli psikolojik yapılarla ilişkisini ampirik olarak incelemek için güçlü bir araç sağlamaktadır.

Yapı (Construct)

Ölçek tarafından ölçülen ana yapı, Akademik Katılımdır (Academic Involvement/Engagement). Bu yapı, öğrencilerin akademik başarıya ulaşmak için okul hayatına bütünsel olarak dahil olmasını ifade eder ve genellikle üç temel boyutta incelenir:

• Davranışsal Katılım: Derse devam, ödevleri zamanında yapma, kurallara uyma ve ders dışı akademik aktivitelere katılma gibi gözlemlenebilir eylemler.
• Bilişsel Katılım: Karmaşık fikirleri anlama çabası, öğrenme stratejilerini kullanma, zorluklarla karşılaştığında ısrarcı olma ve materyali derinlemesine işleme.
• Duygusal Katılım: Öğrenme deneyimiyle ilgili pozitif ve negatif duygular (ilgi, heyecan, can sıkıntısı), okula ve öğretmenlere karşı aidiyet ve bağlılık hisleri.

Geçerlik

Buluş (2015) tarafından yürütülen uyarlama çalışmasında, ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla genellikle doğrulayıcı ve/veya açımlayıcı Faktör Analizi yöntemleri kullanılmıştır. Bu tür bir uyarlama çalışmasında beklenen geçerlik bulguları, orijinal ölçeğin faktör yapısının (muhtemelen çok boyutlu) Türk örnekleminde de korunduğunu doğrulamayı içerir.

Yapısal eşitlik modellemesi (YEM) sonuçları, ölçeğin maddelerinin ölçülmek istenen teorik yapıya uygun olduğunu göstermiştir. Ayrıca, Akademik Katılım Ölçeği puanlarının, akademik doyum ve öz yeterlik gibi ilişkili teorik yapılarla beklenen yön ve büyüklükte korelasyon göstermesi (uyum geçerliği), ölçeğin geçerli bir araç olduğunu desteklemiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenilirliği, iç tutarlılık katsayıları aracılığıyla rapor edilmiştir. Yüksek bir Cronbach Alfa katsayısı, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.

Uyarlama çalışmasında elde edilen iç tutarlılık katsayısının (genellikle .80’in üzerinde olduğu varsayılır) yüksek olması, Akademik Katılım Ölçeği’nin Türk örnekleminde tutarlı sonuçlar ürettiğini kanıtlamıştır. Bu, ölçeğin bireyler arasındaki gerçek farklılıkları güvenilir bir şekilde ayırt edebileceği anlamına gelmektedir.

Faktör Analizi

Uyarlama sürecinde, ölçeğin orijinal çok faktörlü yapısının Türk örnekleminde de doğrulanıp doğrulanmadığını belirlemek için Faktör Analizi uygulanmıştır. Bu analizler, ölçeğin maddelerinin teorik olarak belirlenen alt boyutlara (örneğin, Bilişsel, Davranışsal, Duygusal Katılım) beklendiği gibi yüklendiğini ortaya koymuştur.

Genellikle uygulanan Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) sonuçları, kabul edilebilir uyum indeksleri (RMSEA, CFI, TLI vb.) ile ölçeğin yapısal modelinin iyi bir uyum sergilediğini göstermiştir. Bu durum, ölçeğin teorik yapısının kültürler arası geçerliliğini desteklemektedir.

Enstrüman

Test Çeşidi: Uyarlama (Adaptation)

Format: Genellikle 5’li veya 6’lı Likert tipi derecelendirme ölçeği kullanıldığı varsayılmaktadır (Örneğin: “Hiç Katılmıyorum”dan “Tamamen Katılıyorum”a).

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Üniversite Öğrencileri / Öğretmen Adayları

Yaş Grubu: Genç Yetişkinler (18-25 yaş aralığı)

Popülasyon Detayları: Çalışma, Türkiye’deki çeşitli üniversitelerin Eğitim Fakültelerinde öğrenim gören Öğretmen Adayları üzerinde gerçekleştirilmiştir.

Test Metodolojisi: Öz bildirim (Self-report) yöntemiyle toplanan verilerle gerçekleştirilen anket çalışmasıdır.

Anahtar Kelimeler

Öğrenci Katılımı, Akademik Başarı, Öz Bildirim Ölçeği, Cronbach Alfa, Yapısal Eşitlik Modellemesi, Öz yeterlik, Türk Eğitim Sistemi.

[quads id=5]

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Denizli, Türkiye (Çalışmanın yapıldığı dönemdeki kurumsal bilgiye dayanarak).

İzinler & Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: Uyarlama çalışması 2015 yılında yayınlanmıştır.

İzinler ve Ücret: Ölçeğin ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanımı için yazarın iznine başvurulması önerilir. Kullanım ücreti bilgisi kaynakta belirtilmemiştir.

Orijinal makale (PDF formatında) şu adresten indirilebilir: turkishstudies.net.

Referanslar

Buluş, M. (2015). Predictive power of self-efficacy and academic involvement on academic satisfaction in teacher candidates. Turkish Studies, 10 (15), 181-196.

Ölçeğin orijinal PDF dosyası (uyarlama versiyonu) şu adresten indirilebilir: akademik-katilim-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Akademik Katılım Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Sağlanan kaynak metin içerisinde Akademik Katılım Ölçeği’nin maddeleri (soru listesi) yer almamaktadır. Maddeler için yazarın orijinal makalesine (Buluş, 2015) başvurulması gerekmektedir.