Ak-Tek Sağlıkta Sosyal Medya Kullanımı Ölçeği

Özet

Ak-Tek Sağlıkta Sosyal Medya Kullanımı Ölçeği, sağlık profesyonellerinin sosyal medya platformlarını mesleki ve kişisel gelişim amaçları doğrultusunda kullanımlarını ölçmek amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Ölçek, özellikle aile hekimlerinin bu platformlarla etkileşimlerinin mesleki yeterliliklerine ve kişisel gelişim süreçlerine olan etkilerini değerlendirmeyi hedefleyen kapsamlı bir yüksek lisans tezi çalışması sonucunda ortaya çıkmıştır. Ölçek, çok boyutlu bir yapıyı temsil eden 5 alt boyut ve toplam 60 maddeden oluşmaktadır.

Ölçeğin geliştirme süreci, yapı geçerliği ve güvenirlik analizlerinin titizlikle yürütülmesini içermiştir. Elde edilen bulgular, ölçeğin sağlık alanında çalışan profesyonellerin sosyal medya kullanım alışkanlıklarını geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebildiğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Sağlıkta sosyal medya kullanımı, aile hekimi, mesleki gelişim, psikometrik geliştirme, faktör analizi, güvenirlik, geçerlik.

Yazarlar

Halil Volkan Tekayak

[quads id=5]

Amaç

Ak-Tek Sağlıkta Sosyal Medya Kullanımı Ölçeği’nin temel amacı, sağlık profesyonellerinin sosyal medya platformlarını mesleki faaliyetler, bilgi paylaşımı ve kişisel gelişim bağlamında ne ölçüde ve ne şekilde kullandığını sistematik olarak değerlendirecek geçerli ve güvenilir bir araç sunmaktır. Bu araç, özellikle aile hekimlerinin dijital çağdaki bilgi edinme ve iletişim stratejilerini belirlemeye yardımcı olmak üzere tasarlanmıştır.

Ölçek, sağlık hizmetlerinde teknolojinin ve sosyal etkileşim araçlarının rolünü anlamak ve bu araçların profesyonel ortamlara entegrasyonunun etkilerini ölçmek için bir temel sağlamaktadır. Ölçeğin geliştirilmesi, alandaki ölçme eksikliğini gidermeye yönelik önemli bir adımdır.

Yapı (Ölçeğin Ölçtüğü Yapı)

Ölçek, sağlık profesyonellerinin sosyal medyayı kullanma biçimlerini ve bu kullanımın sonuçlarını yansıtan çok boyutlu bir yapıyı ölçmektedir. Yapı, sosyal medya kullanımının hem kişisel hem de mesleki gelişim üzerindeki etkilerini kapsayacak şekilde tasarlanmıştır. Bu yapı, 5 farklı alt boyutta ele alınmıştır.

Bu beş alt boyut, sağlık profesyonellerinin bilgiye erişim, meslektaşlarla iletişim, hasta eğitimi ve kişisel sınırların yönetimi gibi alanlardaki tutum ve davranışlarını kapsamaktadır. Ölçek, toplam 60 madde ile bu karmaşık yapıyı detaylı bir şekilde değerlendirme imkanı sunmaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin yapı geçerliği çalışmaları sonucunda, geliştirme sürecinde temel alınan kuramsal yapıyla tutarlı, güçlü bir beş faktörlü yapı elde edilmiştir. Bu bulgu, ölçek maddelerinin, ölçülmesi amaçlanan yapıyı başarıyla temsil ettiğini göstermektedir. Faktör yapısının açıklayıcılığı, istatistiksel olarak yüksek düzeydedir.

Yapılan geçerlik analizlerinde, beş faktörün toplam varyansın % 60,38’ini açıkladığı tespit edilmiştir. Bu oran, psikometrik açıdan ölçeğin yapısal bütünlüğünün ve kuramsal modelle uyumunun oldukça iyi olduğunu kanıtlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, iç tutarlılık ve zamana karşı kararlılık (test-tekrar test) olmak üzere iki ana yöntemle incelenmiştir. İç tutarlılık güvenirlik katsayısı, yaygın olarak kullanılan Cronbach’s Alfa değeri ile değerlendirilmiştir.

Bu analiz sonucunda, ölçeğin genel Cronbach’s Alfa değeri .78 olarak bulunmuştur, bu değer kabul edilebilir düzeyde güçlü bir iç tutarlılığa işaret etmektedir. Ayrıca, ölçeğin zamana karşı kararlılığını ölçen test tekrar test güvenirlik katsayısı ise 0,74 olarak raporlanmıştır, bu da ölçeğin tekrarlı ölçümlerde tutarlı sonuçlar verdiğini göstermektedir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi aşamasında gerçekleştirilen faktör analizi, ölçeğin çok boyutlu yapısını ortaya çıkarmıştır. Çalışma, 60 maddenin beş temel faktör altında toplandığını göstermiştir. Bu beş faktörlü yapı, sosyal medya kullanımının sağlık profesyonelleri üzerindeki farklı yönlerini temsil etmektedir.

Faktörlerin açıklanan toplam varyans yüzdesi % 60,38 olup, bu durum ölçek maddelerinin büyük bir kısmının ortak yapıyı temsil etmede etkili olduğunu kanıtlamaktadır. Bu güçlü faktör yapısı, ölçeğin kuramsal temellerinin sağlam olduğunu ve yapı geçerliğini desteklediğini göstermektedir.

Enstrüman Bilgileri

Test Türü: Geliştirme

Format: Ölçek, 5 alt boyut ve toplam 60 maddeden oluşmaktadır. Cevaplar, 5 seçenekli Likert tipi ölçek üzerinde derecelendirilmektedir.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Sağlık profesyonelleri.

Yaş Grubu: Yetişkinler (Profesyonel meslek sahibi bireyler).

Popülasyon Detayları: Ölçeğin geliştirilmesi ve geçerlik/güvenirlik çalışması, aile hekimlerinin sosyal medya kullanımlarının kişisel ve mesleki gelişimlerine etkilerinin değerlendirilmesi üzerine odaklanmıştır.

Test Metodolojisi: Öz bildirim tipi tutum ve davranış ölçeği.

Anahtar Kelimeler

Sosyal medya, aile hekimliği, mesleki gelişim, faktör analizi, güvenirlik katsayısı, psikometri, sağlık hizmetleri.

[quads id=5]

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Halil Volkan Tekayak

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değildir.

İletişim E-posta Adresi: [email protected]

Yazışma Adresi: Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Adana.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2017

İzinler ve Ücret: Ölçek, yayınlanmış bir yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiştir. Kullanım izinleri ve ücret bilgileri için doğrudan sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Kaynaklar

• Tekayak, H. V. (2017). Ak-Tek Sağlıkta Sosyal Medya Kullanımı Ölçeği’nin geliştirilmesi ve aile hekimlerinin sosyal medya kullanımlarının kişisel ve mesleki gelişimlerine etkilerinin değerlendirilmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi, Adana.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: ak-tek-saglikta-sosyal-medya-kullanimi-olcegi-toad.pdf

[quads id=5]

Ak-Tek Sağlıkta Sosyal Medya Kullanımı Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmuş olup hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçeğin 60 maddelik tam içeriği, kaynak tezde yer almaktadır. Bu kaynakta ölçek maddeleri doğrudan sağlanmamıştır.

5 alt boyut ve 60 maddeden oluşmaktadır.