Table of Contents
Özet
Performans Görevi Hazırlama Sürecinde Öğrencilerin Karşılaştıkları Sorunları Belirleme Ölçeği, ilköğretim kademesindeki öğrencilerin performans görevleri hazırlarken yaşadıkları zorlukları ve karşılaştıkları potansiyel problemleri ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Şahiner ve Arslan (2011) tarafından geliştirilen bu ölçek, özellikle 4. ve 5. sınıf Sosyal Bilgiler dersi bağlamında öğrencilerin görüşlerini derinlemesine incelemeyi hedeflemektedir. Ölçek, tek boyutlu bir yapıya sahip olup 16 maddeden oluşmaktadır. Psikometrik özellikleri incelendiğinde, yüksek düzeyde güvenirlik ve geçerlik sergilemektedir. Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı 0,90 olarak bulunmuş, madde-toplam korelasyonları ise 0,54 ile 0,71 arasında değişerek ölçeğin güçlü psikometrik niteliklere sahip olduğunu göstermiştir.
Ölçek, öğrencilerin performans görevleri sürecinde karşılaştıkları öğrenme, planlama, uygulama ve değerlendirme aşamalarındaki sorunları belirleyerek eğitimcilerin bu alanda daha etkili stratejiler geliştirmelerine olanak tanımaktadır. Likert tipi derecelendirme formatı sayesinde öğrencilerin sorunlara katılma düzeylerini beş farklı kategori üzerinden ifade etmelerine imkan vermektedir. Bu ölçek, eğitim araştırmacıları ve uygulayıcıları için ilköğretim düzeyinde performans görevleri ile ilgili sorunları tespit etmede önemli bir araç niteliğindedir.
Anahtar Kelimeler
Performans Görevi, Öğrenci Sorunları, Ölçek Geliştirme, Sosyal Bilgiler, İlköğretim, Eğitim Psikolojisi, Öğrenme Güçlükleri, Değerlendirme.
Yazarlar
Şahiner, S., Arslan, A.
Amaç
Performans Görevi Hazırlama Sürecinde Öğrencilerin Karşılaştıkları Sorunları Belirleme Ölçeği’nin temel amacı, ilköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin, özellikle Sosyal Bilgiler dersi kapsamında hazırladıkları performans görevleri sırasında karşılaştıkları çeşitli zorlukları ve problemleri sistematik bir şekilde tespit etmektir. Bu ölçek, öğrencilerin performans görevlerine yönelik algılarını, bu görevleri yerine getirirken yaşadıkları bilişsel, duyuşsal ve motor becerilere ilişkin sorunları ortaya koymayı hedeflemektedir.
Ölçek aracılığıyla elde edilen veriler, eğitimcilerin ve müfredat geliştiricilerin performans görevlerinin tasarımını, uygulanmasını ve değerlendirilmesini iyileştirmelerine yardımcı olacak kritik bilgiler sağlamaktadır. Bu sayede, öğrencilerin öğrenme süreçlerindeki engellerin belirlenmesi ve daha destekleyici öğrenme ortamlarının oluşturulması amaçlanmaktadır. Ölçek, öğrencilerin akademik başarılarını ve görevlere yönelik motivasyonlarını olumsuz etkileyebilecek faktörleri tanımlayarak eğitimde kalitenin artırılmasına katkıda bulunmaktadır.
Yapı
Ölçek, öğrencilerin performans görevleri hazırlama süreçlerinde karşılaştıkları sorunlar olarak adlandırılabilecek karmaşık bir psikolojik yapıyı ölçmek üzere tasarlanmıştır. Bu yapı, öğrencilerin görevleri anlama, planlama, araştırma yapma, materyal kullanma, sunum hazırlama ve zaman yönetimi gibi farklı aşamalarda yaşayabileceği güçlükleri kapsamaktadır. Ölçek, bu çok yönlü sorunları tek bir genel boyut altında toplamaktadır.
Yapılan analizler sonucunda ölçeğin tek boyutlu bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Bu, tüm maddelerin öğrencilerin performans görevleri hazırlarken karşılaştıkları sorunların genel bir göstergesi olarak kabul edildiği anlamına gelmektedir. Ölçek toplam 16 maddeden oluşmaktadır. Maddeler, öğrencilerin deneyimlerini ve algılarını yansıtacak şekilde dikkatlice formüle edilmiştir. Tek boyutlu yapı, ölçeğin ölçtüğü kavramın bütünsel ve tutarlı olduğunu göstermektedir.
Geçerlik
Ölçeğin iç geçerliğini belirlemek amacıyla, ölçeği oluşturan maddelerin madde-toplam korelasyonları incelenmiştir. Madde-toplam korelasyonu, her bir maddenin ölçek genelindeki toplam puanla olan ilişkisini gösterir ve bir maddenin ölçeğin ölçtüğü yapıyı ne kadar iyi temsil ettiğinin bir göstergesidir. Yüksek korelasyonlar, maddenin ölçeğin bütünüyle tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ölçtüğünü işaret eder.
Yapılan analizler sonucunda, ölçek maddelerinin madde-toplam korelasyonlarının 0,54 ile 0,71 arasında değiştiği tespit edilmiştir. Genel kabul gören standartlara göre, madde-toplam korelasyonlarının 0,30’dan yüksek olması, maddelerin ölçeğin genel yapısına katkıda bulunduğunu ve ölçeğin yeterli iç geçerliğe sahip olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, Performans Görevi Hazırlama Sürecinde Öğrencilerin Karşılaştıkları Sorunları Belirleme Ölçeği’nin, öğrencilerin performans görevleri hazırlarken yaşadıkları sorunları geçerli bir şekilde ölçtüğünü desteklemektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirliğini değerlendirmek için, ölçeği oluşturan faktörlerin iç tutarlılık katsayısı olan Cronbach Alfa değeri incelenmiştir. Cronbach Alfa, bir ölçekteki maddelerin birbirleriyle ne kadar tutarlı olduğunu ve aynı yapıyı ne kadar iyi ölçtüğünü gösteren yaygın bir istatistiksel ölçümdür. Genellikle 0,70 ve üzeri değerler kabul edilebilir bir güvenirlik düzeyini işaret ederken, 0,90 ve üzeri değerler mükemmel güvenirlik olarak kabul edilir.
Analiz sonucunda, ölçeğin güvenirlik katsayısının 0,90 olduğu ortaya çıkmıştır. Bu yüksek Cronbach Alfa değeri, ölçeği oluşturan maddelerin yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu ve öğrencilerin performans görevleri hazırlama süreçlerinde karşılaştıkları sorunları güvenilir bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir. Bu bulgu, ölçeğin tekrarlı ölçümlerde benzer sonuçlar verebileceği ve ölçüm hatalarının düşük olduğu anlamına gelmektedir.
Faktör Analizi
Ölçeğin yapısal geçerliğini ve boyutluluğunu belirlemek amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. Faktör analizi, bir dizi gözlemlenebilir değişken arasındaki ilişkileri inceleyerek temel, gözlemlenemeyen (latent) faktörleri veya boyutları ortaya çıkarmayı amaçlayan istatistiksel bir yöntemdir. Bu analiz, ölçek maddelerinin hangi alt boyutlar altında toplandığını ve ölçeğin teorik yapısını ne ölçüde desteklediğini gösterir.
Yapılan faktör analizi sonucunda Performans Görevi Hazırlama Sürecinde Öğrencilerin Karşılaştıkları Sorunları Belirleme Ölçeği’nin tek boyutlu bir yapıya sahip olduğu tespit edilmiştir. Bu, ölçekteki tüm 16 maddenin, öğrencilerin performans görevleri hazırlarken yaşadıkları sorunları temsil eden tek bir temel faktör altında toplandığını göstermektedir. Tek faktörlü yapı, ölçeğin ölçmek istediği kavramın bütünsel ve homojen olduğunu, maddeler arasında güçlü bir içsel tutarlılık bulunduğunu ve tek bir genel puanla yorumlanabilir olduğunu desteklemektedir.
Araç
Test Tipi: Geliştirme
Format: Ölçek 16 maddeden oluşmaktadır ve 5’li Likert tipi derecelendirme formatını kullanmaktadır. Derecelendirme seçenekleri “hiç katılmıyorum=1”, “katılmıyorum=2”, “kararsızım=3”, “katılıyorum=4” ve “tamamen katılıyorum=5” şeklindedir.
Mevcut Diller: Türkçe
Popülasyon Grubu: İlköğretim kademesindeki öğrenciler.
Yaş Grubu: 4. ve 5. sınıf öğrencileri (genellikle 9-11 yaş arası).
Popülasyon Detayları: Ölçek, ilköğretim 4. ve 5. sınıf Sosyal Bilgiler dersi öğrencilerinin performans görevleri hazırlama süreçlerinde karşılaştıkları sorunları belirlemeye odaklanmıştır. Bu grup, bilişsel gelişim açısından somut işlemler döneminden soyut işlemler dönemine geçiş aşamasında olan bir öğrenci grubunu temsil etmektedir.
Test Metodolojisi: Ölçek, öğrencilerin performans görevleri hazırlama süreçlerinde karşılaştıkları sorunlara ilişkin kendi algılarını ve görüşlerini ifade etmelerine olanak tanıyan bir öz bildirim aracıdır. Öğrenciler, her bir maddeye kendi katılım düzeylerini 5’li Likert tipi bir ölçek üzerinde işaretleyerek yanıt vermektedir.
Anahtar Kelimeler
Performans Görevi, Öğrenci Sorunları, Ölçek Geliştirme, Sosyal Bilgiler, İlköğretim, Eğitim Psikolojisi, Öğrenme Güçlükleri, Değerlendirme.
Yazarlar
Yazar ORCID Tanımlayıcı: Sağlanmamıştır.
Kurum E-posta Adresleri: Sağlanmamıştır.
Yazışma Adresi: Sağlanmamıştır.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
İzinler: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır. Genellikle bu tür akademik çalışmalar, kaynak gösterilmek suretiyle eğitim ve araştırma amaçlı kullanım için açıktır. Ticari kullanım veya ölçek üzerinde değişiklik yapma gibi durumlarda orijinal yazarlardan izin alınması önerilir.
Ücret: Ölçeğin kullanımına ilişkin herhangi bir ücret bilgisi belirtilmemiştir. Akademik yayınlarda yer alan ölçekler genellikle ücretsiz olarak araştırmacıların kullanımına sunulmaktadır.
Test Yılı: Ölçeğin geliştirildiği ve psikometrik özelliklerinin raporlandığı makalenin yayın yılı 2011’dir. Dolayısıyla ölçek, 2011 veya öncesinde geliştirilmiş ve test edilmiştir.
Kaynaklar
Şahiner, S. ve Arslan, A. (2011). İlköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin sosyal bilgiler dersinde hazırladıkları performans görevleri hakkındaki görüşleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(3) 19-46.
Makalenin orijinal bağlantısı burada bulunabilir: efdergi.inonu.edu.tr
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: performans-gorevi-hazirlama-surecinde-ogrencilerin-karsilastiklari-sorunlari-belirleme-olcegi-toad.pdf
Performans Görevi Hazırlama Sürecinde Öğrencilerin Karşılaştıkları Sorunları Belirleme Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.
Ölçek maddeleri, sağlanan kaynak içerikte belirtilmemiştir.
Cite this article
memjavad (2025). Performans Görevi Hazırlama Sürecinde Öğrencilerin Karşılaştıkları Sorunları Belirleme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/performans-gorevi-hazirlama-surecinde-ogrencilerin-karsilastiklari-sorunlari-belirleme-olcegi/
memjavad. "Performans Görevi Hazırlama Sürecinde Öğrencilerin Karşılaştıkları Sorunları Belirleme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 29 Dec. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/performans-gorevi-hazirlama-surecinde-ogrencilerin-karsilastiklari-sorunlari-belirleme-olcegi/.
memjavad. "Performans Görevi Hazırlama Sürecinde Öğrencilerin Karşılaştıkları Sorunları Belirleme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/performans-gorevi-hazirlama-surecinde-ogrencilerin-karsilastiklari-sorunlari-belirleme-olcegi/.
memjavad (2025) 'Performans Görevi Hazırlama Sürecinde Öğrencilerin Karşılaştıkları Sorunları Belirleme Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/performans-gorevi-hazirlama-surecinde-ogrencilerin-karsilastiklari-sorunlari-belirleme-olcegi/.
[1] memjavad, "Performans Görevi Hazırlama Sürecinde Öğrencilerin Karşılaştıkları Sorunları Belirleme Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, December, 2025.
memjavad. Performans Görevi Hazırlama Sürecinde Öğrencilerin Karşılaştıkları Sorunları Belirleme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.