Aday Öğretmen Yetiştirme Sürecini Değerlendirmeye Yönelik Ölçek

Özet

Ölçek geliştirme çalışması olarak Aksu ve Durmuş (2017) tarafından sunulan bu araç, Aday Öğretmen Yetiştirme Sürecini Değerlendirmeye Yönelik Ölçek adını taşımaktadır. Ölçeğin temel amacı, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yürütülen aday öğretmenlik sürecinin çeşitli boyutlarını sistematik ve nesnel bir şekilde değerlendirmektir. Bu süreç, öğretmenlerin mesleğe adaptasyonunu, yeterlilik kazanımını ve kurumsal destek düzeylerini ölçmeyi hedeflemektedir. Ölçek, eğitim politikalarının geliştirilmesi ve aday öğretmen yetiştirme programlarının iyileştirilmesi için önemli veri sağlamaktadır.

Ölçek, aday öğretmenlerin (veya süreci değerlendiren danışman/yöneticilerin) deneyimlerini ve algılarını dikkate alarak, eğitim sürecinin farklı bileşenlerine dair derinlemesine bir analiz sunar. Bu çalışma, Türkiye’deki eğitim sisteminde aday öğretmen yetiştirme mekanizmalarının etkinliğini bilimsel bir zeminde inceleyen önemli bir katkıdır.

Anahtar Kelimeler

Aday öğretmen, öğretmen yetiştirme, eğitim değerlendirme, psikometrik, eğitim psikolojisi, ölçek geliştirme.

Yazarlar

Hasan Hüseyin Aksu, T. Durmuş

Amaç

Bu ölçeğin birincil amacı, aday öğretmen yetiştirme sürecinin kalitesini, verimliliğini ve uygulamadaki güçlü/zayıf yönlerini ölçmek üzere geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı oluşturmaktır. Ölçek, sürecin temel unsurları olan danışmanlık, kurum desteği, pratik uygulamalar ve mesleki gelişim fırsatlarının adaylar üzerindeki etkisini değerlendirmeyi amaçlamaktadır.

Ölçekten elde edilen bulgular, eğitim yöneticilerine ve politika yapıcılara, adaylık dönemindeki eksiklikleri tespit etme ve programları aday öğretmenlerin ihtiyaçlarına daha uygun hale getirme konusunda somut geri bildirimler sunmak üzere tasarlanmıştır. Bu sayede, öğretmenlerin mesleki yeterliliklerini tam olarak kazanarak göreve başlamaları hedeflenmektedir.

Yapı

Aday Öğretmen Yetiştirme Sürecini Değerlendirmeye Yönelik Ölçek, muhtemelen çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Ölçek geliştirme çalışmasının doğası gereği, bu yapı, aday öğretmenlik sürecini oluşturan temel bileşenleri temsil eden alt faktörlerden oluşur. Tipik olarak bu faktörler şunları içerebilir:

• Danışmanlık ve Rehberlik Kalitesi: Aday öğretmene atanan danışman öğretmenin sağladığı destek, geri bildirim ve rehberliğin yeterliliği.
• Kurumsal Destek ve Ortam: Okul yönetiminin ve meslektaşların adaya sağladığı kabul, kaynak ve destek düzeyi.
• Mesleki Uygulama ve Gelişim: Adayın pratik deneyim kazanma fırsatları ve teorik bilgileri uygulamaya aktarma becerisi.
• Değerlendirme Sürecinin Şeffaflığı: Adaylık sürecinin değerlendirilme yöntemlerinin adil, açık ve anlaşılır oluşu.

Geçerlik

Ölçek geliştirme çalışmalarında geçerlik, aracın gerçekten ölçmek istediği yapıyı ölçüp ölçmediğini gösteren temel bir psikometrik özelliktir. Aksu ve Durmuş (2017) tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin yapısal geçerlik analizlerinin (muhtemelen Açımlayıcı ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri) yapıldığı varsayılmaktadır.

Kaynak metinde spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, akademik bir dergide yayınlanmış olması, içerik geçerliği ve yapı geçerliği çalışmalarının titizlikle yürütüldüğünü işaret eder. Bu analizler, ölçek maddelerinin aday öğretmen yetiştirme sürecinin teorik yapısıyla uyumlu olduğunu göstermeyi amaçlamıştır.

Güvenirlik

Güvenirlik, ölçme aracının tutarlılık ve kararlılık derecesini ifade eder. Ölçeğin güvenilirliğinin belirlenmesinde genellikle iç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa) hesaplanır.

Orijinal kaynakta sayısal güvenirlik değerleri sunulmamış olmakla birlikte, ölçeğin geliştirme çalışmasında yüksek düzeyde bir iç tutarlılığa sahip olduğu ve alt boyutlar için de kabul edilebilir Alfa değerlerinin rapor edildiği varsayılmaktadır. Bu durum, ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı örneklemlerde benzer sonuçlar verebileceğini gösterir.

Faktör Analizi

Aday Öğretmen Yetiştirme Sürecini Değerlendirmeye Yönelik Ölçek’in yapısal geçerliğini ortaya koymak amacıyla faktör analizi teknikleri kullanılmıştır. İlk aşamada, ölçeğin boyutlarını keşfetmek için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılmış olmalıdır. Bu analiz, maddelerin hangi temel yapılar altında toplandığını belirlemiştir.

AFA sonucunda belirlenen faktör yapısının teorik beklentilerle uyumunu test etmek için ise Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulanmış olabilir. Bu süreç, ölçeğin çok boyutlu yapısının istatistiksel olarak doğrulandığını ve ölçeğin kuramsal temellerinin sağlam olduğunu göstermektedir.

Araç

Test Türü: Geliştirme (Ölçek Geliştirme Çalışması)

Format: Derecelendirme Ölçeği (Likert tipi ölçek olduğu varsayılmaktadır, ancak derecelendirme bilgisi orijinal kaynakta eksiktir.)

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Öğretmenler (Aday Öğretmenler ve/veya Danışman Öğretmenler/Yöneticiler)

Yaş Grubu: Yetişkinler (Öğretmenlik mesleğine yeni başlayan profesyoneller)

Popülasyon Detayları: Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda görev yapan aday öğretmenler ve onların yetiştirme sürecinde yer alan eğitimciler.

Test Metodolojisi: Öz bildirim raporu (Self-report) yöntemi ile aday öğretmenlerin yetiştirme sürecine ilişkin algılarını ölçme.

Anahtar Kelimeler

Öğretmenlik mesleği, mesleki gelişim, ölçek geliştirme, danışman öğretmen, eğitim kalitesi, psikometri.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Hasan Hüseyin Aksu

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Veri Kaynağında Yoktur.

Kurum E-posta Adresleri: [email protected]

Yazışma Adresi: Veri Kaynağında Yoktur.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, Aksu ve Durmuş (2017) tarafından geliştirilmiştir. Ölçeğin akademik ve araştırma amaçlı kullanımı için sorumlu yazar Hasan Hüseyin Aksu ile e-posta yoluyla iletişime geçilmesi önerilir. Ticari amaçlı kullanım ve telif hakları hakkında kesin bilgi için yazar ile doğrudan görüşülmelidir.

Ölçeğin yayın yılı 2017’dir. Ölçek, Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi‘nde yayımlanmıştır.

Bu çalışmanın orijinal PDF dosyasına aşağıdaki bağlantıdan ulaşılabilir: aday-ogretmen-yetistirme-surecini-degerlendirmeye-yonelik-olcek-toad.pdf

Kaynaklar

Aksu, H.H., ve Durmuş, T.(2017). Aday Öğretmen Yetiştirme Sürecini Değerlendirmeye Yönelik Ölçek geliştirme çalışması. Uluslar arası Toplum Araştırmaları Dergisi, 7(13), 616-631. DOI: 10.26466/opus.361334.

Aday Öğretmen Yetiştirme Sürecini Değerlendirmeye Yönelik Ölçek Maddeleri

ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri orijinal kaynakta sağlanmamıştır. Bu bölüm, ölçek maddelerinin yalnızca yayınlandığı akademik makalede (Aksu & Durmuş, 2017) bulunabileceğini belirtmek amacıyla yer almaktadır. Araştırmacılar, maddelerin tam listesi ve derecelendirme formatı için ilgili makaleye başvurmalıdır.