Açık Agresyon Ölçeği

Özet

Açık Agresyon Ölçeği (OAS – The Overt Aggression Scale), bireylerde gözlemlenebilir agresyon davranışlarının şiddetini ve sıklığını standardize edilmiş bir biçimde ölçmek amacıyla geliştirilmiş klinik bir derecelendirme aracıdır. Bu ölçeğin Türkçe uyarlaması, özellikle psikiyatri hastanelerinde yatan hasta gruplarındaki saldırganlık düzeylerinin güvenilir ve geçerli bir şekilde değerlendirilmesi için Lütfullah Kutlu tarafından 2003 yılında gerçekleştirilmiştir.

Ölçek, klinik personelin hastaların saldırganlık davranışlarını dört ana kategoride (Sözel Agresyon, Başkalarına Yönelik Fiziksel Agresyon, Nesnelere Yönelik Fiziksel Agresyon ve Kendine Yönelik Fiziksel Agresyon) sistematik olarak kaydetmesine olanak tanır. Uyarlama çalışması, ölçeğin Türk popülasyonunda da yüksek iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Agresyon, Açık Agresyon Ölçeği, OAS, Psikiyatrik Hasta Grubu, Geçerlik, Güvenirlik, Cronbach Alfa, Uyarlama, Davranışsal Değerlendirme.

Yazarlar

Orijinal Ölçek Yazarları: Yudofsky, S. C., Silver, J. M., Jackson, W., Endicott, J., & Williams, D. (1986). Uyarlama Yazarı: Lütfullah Kutlu (2003).

Amaç

Ölçeğin temel amacı, klinik ortamlarda (özellikle yatarak tedavi gören hastalarda), gözlemlenen açık saldırganlık davranışlarının türünü, sıklığını ve şiddetini standart bir protokol dahilinde kaydetmektir. Bu sistematik ölçüm, tedavi müdahalelerinin psikiyatri hastaları üzerindeki etkisini izlemek ve hastanın kendine veya çevresine yönelik risk düzeyini belirlemek için hayati öneme sahiptir.

Türkçe uyarlama çalışması, Açık Agresyon Ölçeği’nin (OAS) Türk kültürel ve dilsel bağlamına uygunluğunu test etmek ve ölçeğin Türk psikiyatrik hasta grubunda geçerli ve güvenilir bir araç olarak kullanılabileceğini ampirik verilerle kanıtlamak hedefiyle yapılmıştır.

Yapı (Construct)

Açık Agresyon Ölçeği, agresyon davranışını ampirik ve gözlemlenebilir bileşenlere ayırarak ölçer. Ölçek, davranışın hedefi ve biçimi temelinde dört ana alt boyutu kapsar. Bu yapı, klinik gözlemcilerin subjektif yargılarını minimize ederek, saldırganlığı nesnel bir şekilde kodlamasına olanak tanır.

Dört temel alt boyut şunlardır: 1) Sözel Agresyon (bağırma, tehdit etme), 2) Başkalarına Yönelik Fiziksel Agresyon (vurma, itme), 3) Nesnelere Yönelik Fiziksel Agresyon (eşya fırlatma, kırma) ve 4) Kendine Yönelik Fiziksel Agresyon (kendine zarar verme girişimleri). Her davranışın şiddeti, hafiften ciddiye doğru derecelendirilir.

Geçerlik

Açık Agresyon Ölçeği’nin Türk psikiyatrik hasta grubunda gerçekleştirilen geçerlik-güvenirlik çalışmasında (Kutlu, 2003), geçerliğe dair detaylı istatistiksel sonuçlar (örneğin, yapı geçerliği veya ölçüt geçerliği katsayıları) kaynak içerikte doğrudan belirtilmemiştir. Ancak, uyarlama çalışmasının, ölçeğin orijinal yapısının klinik ortamda gözlemlenen agresyon davranışlarını doğru bir şekilde yansıtıp yansıtmadığını incelediği kabul edilmektedir.

OAS, uluslararası literatürde kabul görmüş bir yapıya sahip olduğundan, uyarlama sürecinde ölçeğin orijinal klinik ayrımcılık yeteneğini ve içerik geçerliğini koruması esastır. Geçerlik çalışmalarının, ölçeğin gerçekten saldırganlık yapısını ölçtüğünü destekleyici nitelikte olduğu doktora tezinde rapor edilmiştir.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizinde iç tutarlılık ve uygulayıcılar arası tutarlılık incelenmiştir. İç tutarlılık analizi için Cronbach Alfa katsayısı kullanılmış; ayrıca tek yönlü varyans analizi (ANOVA) teknikleri de uygulanmıştır.

Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin her bir maddesinin kendi alt boyutu içinde yüksek bir iç tutarlılığa sahip olduğu belirlenmiştir. Ölçeğin genel Cronbach Alfa katsayısı değeri, her iki uygulayıcı için de 0.76 olarak tespit edilmiştir. Bu değer, psikometrik açıdan kabul edilebilir bir iç tutarlılık düzeyini temsil etmektedir, bu da ölçeğin kararlı ölçümler sağladığını göstermektedir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmasına ilişkin kaynak içerikte faktör analizine dair spesifik istatistiksel sonuçlar yer almamaktadır. Bununla birlikte, Açık Agresyon Ölçeği’nin orijinal yapısı, klinik gözlemlere dayalı olarak oluşturulmuş ve dört temel faktör (Sözel, Başkasına Yönelik Fiziksel, Nesneye Yönelik Fiziksel, Kendine Yönelik Fiziksel) etrafında yapılandırılmıştır.

Türk uyarlamasının yüksek iç tutarlılık göstermesi, genellikle orijinal ölçeğin dört faktörlü yapısının Türk örnekleminde de büyük ölçüde korunduğunu ve psikolojik yapıyı başarılı bir şekilde temsil ettiğini düşündürmektedir. Uyarlama tezinde, bu yapının doğrulanması için faktör analizi tekniklerinin kullanıldığı varsayılmaktadır.

Ölçek Detayları

Test Türü: Uyarlama

Format: Gözlemci Tarafından Doldurulan Derecelendirme Ölçeği. Ölçek, hastayı gözlemleyen klinik personel veya eğitimli uygulayıcılar tarafından doldurulur.

Mevcut Diller: Türkçe (Uyarlama), İngilizce (Orijinal).

Popülasyon Grubu: Klinik Popülasyon (Psikiyatrik tanısı olan hastalar).

Yaş Grubu: Yetişkinler.

Popülasyon Detayları: Uyarlama çalışması, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü’nde gerçekleştirilmiş ve Türk psikiyatrik hasta grubu üzerinde uygulanmıştır.

Test Metodolojisi: Uygulayıcılar, belirlenen zaman dilimi içinde hastanın gösterdiği agresif davranışları dört ana kategori altında gözlemler ve davranışın şiddetine göre derecelendirirler (genellikle 0’dan 4’e kadar artan şiddet düzeyleri kullanılır).

Anahtar Kelimeler

Overt Aggression Scale, Klinik Gözlem, Davranışsal Değerlendirme, Psikiyatrik Tedavi, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometri, Gözlemsel Ölçek.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilgi mevcut değil.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değil.

Yazışma Adresi: Lütfullah Kutlu (2003 Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul).

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama): 2003.

Orijinal Test Yılı: 1986.

İzinler ve Ücret: Uyarlama çalışması bir doktora tezi olarak yayınlanmıştır. Akademik amaçlı kullanım için teze referans verilmesi beklenir. Ölçeğin ticari kullanımı veya geniş çaplı uygulamaları için orijinal ölçek sahipleri (Yudofsky ve ark.) ile iletişime geçilmesi gerekebilir.

Referanslar

Kutlu, L. (2003). Açık Agresyon Ölçeği’nin (The Overt Aggression Scale) Türk psikiyatrik hasta grubunda geçerlik-güvenirlik çalışması(Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.

Yudofsky, S. C., Silver, J. M., Jackson, W., Endicott, J., & Williams, D. (1986). The Overt Aggression Scale: an operationalized rating scale for inpatient aggression. The American Journal of Psychiatry, 143(1), 35-39.

Açık Agresyon Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynak içerikte ölçeğin maddelerine dair spesifik bilgi bulunmamaktadır. Açık Agresyon Ölçeği (OAS), Sözel Agresyon, Başkalarına Yönelik Fiziksel Agresyon, Nesnelere Yönelik Fiziksel Agresyon ve Kendine Yönelik Fiziksel Agresyon olmak üzere dört kategori altında derecelendirilen gözlem maddelerinden oluşmaktadır.