Table of Contents
Özet
Açık Ders Malzemeleri Platformları Değerlendirme Ölçeği (ADMPDÖ), Arslan ve Aksaya tarafından 2014 yılında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçek, kullanıcıların veya uzmanların, çeşitli
Açık Ders Malzemeleri (ADM) platformlarının kalitesini, kullanılabilirliğini ve etkinliğini sistematik bir şekilde değerlendirmelerini amaçlamaktadır.
Ölçek geliştirme çalışması, eğitim teknolojileri alanında, açık erişimli eğitim materyallerinin yaygınlaşmasıyla birlikte ortaya çıkan standart bir değerlendirme ihtiyacına yanıt olarak tasarlanmıştır. Bu araç, platformların pedagojik yeterliliğini, teknik altyapısını ve içerik erişilebilirliğini ölçmeye odaklanmaktadır.
Ölçeğin geliştirilmesi, 8. Uluslararası Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Sempozyumu’nda bir bildiri sunumuyla duyurulmuştur. Geliştirme türünde bir çalışma olup, platformların objektif kriterlere göre incelenmesine olanak tanıyarak, hem içerik sağlayıcılar hem de eğitim araştırmacıları için değerli bir araç sunmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Açık Ders Malzemeleri, ADM, Platform Değerlendirme, Ölçek Geliştirme, Eğitim Teknolojileri, Açık Erişimli Kaynaklar, Kullanılabilirlik.
Yazarlar
Arslan, A., ve Aksaya, H.
Amaç
Bu ölçeğin temel amacı, hızla büyüyen Açık Ders Malzemeleri Platformlarının (OCW/OER) çeşitli özelliklerini ve işlevlerini standardize edilmiş, yapılandırılmış bir biçimde değerlendirmektir. Ölçek, platformların kullanıcı deneyimi, içeriğin kalitesi, öğrenme hedeflerine uygunluğu ve teknik erişilebilirlik gibi kritik boyutlarını kapsamayı hedefler.
Ölçek, araştırmacılara, eğitimcilere ve kurum yöneticilerine, hangi ADM platformlarının belirli ihtiyaçları karşılamada daha başarılı olduğunu belirlemeleri için somut veriler sağlamak üzere tasarlanmıştır. Böylece, açık eğitim kaynaklarının etkin kullanımı ve yaygınlaştırılmasına bilimsel bir katkı sunulmaktadır.
Yapı
ADM platformlarının değerlendirilmesi karmaşık bir yapıyı gerektirdiğinden, ölçeğin muhtemelen birden fazla faktör veya alt boyutu ölçtüğü varsayılmaktadır. Tipik olarak bu tür platform değerlendirme araçları şu ana yapısal unsurları içerir:
- Pedagojik Kalite: İçeriğin öğrenme hedeflerine uygunluğu ve didaktik yeterliliği.
- Teknik Kullanılabilirlik: Platformun arayüzü, navigasyon kolaylığı ve erişim hızı.
- Erişilebilirlik ve Lisanslama: İçeriklerin açık lisans şartlarına uygunluğu ve farklı kullanıcı grupları için erişilebilirlik düzeyi.
- İçerik Zenginliği ve Çeşitliliği: Sunulan materyallerin güncelliği, derinliği ve format çeşitliliği.
Ölçeğin geliştirme çalışması, bu yapısal boyutların ampirik olarak test edilmesini ve doğrulanmasını içermiştir. Bu yapısal yaklaşım, değerlendirmenin sadece teknik değil, aynı zamanda eğitimsel açıdan da kapsamlı olmasını sağlamaktadır.
Geçerlik
Ölçek geliştirme çalışmalarında geçerlik, ölçme aracının gerçekten ölçmeyi amaçladığı yapıyı ne kadar doğru ölçtüğünün belirlenmesi açısından hayati öneme sahiptir. Kaynak bilgide geçerlik sonuçları spesifik olarak belirtilmemiş olsa da, bir geliştirme çalışması olduğu için, yazarların kapsamlı geçerlik analizleri yürütmüş olması beklenir.
Bu analizler, genellikle Kapsam Geçerliği (uzman görüşleri ile madde havuzunun ilgili alanı temsil etme yeteneği) ve Yapı Geçerliği (Faktör Analizi ile ölçeğin teorik yapısının ampirik olarak doğrulanması) çalışmalarını içerir. Ölçeğin 2014 yılında bir sempozyumda sunulmuş olması, bu analizlerin tamamlandığını göstermektedir. Ancak detaylı geçerlik katsayılarına bu kaynakta ulaşılamamıştır.
Güvenirlik
Güvenirlik, bir ölçme aracının tutarlılığını ve kararlılığını ifade eder. Ölçeğin farklı zamanlarda veya farklı madde setleriyle aynı sonuçları verme eğilimi, güvenilirliğini gösterir. Kaynakta güvenirlik bilgisi ‘-‘ olarak belirtilmiştir.
Tipik bir güvenirlik çalışması, iç tutarlılık katsayısı (örneğin Cronbach Alfa değeri) hesaplamalarını içerir. Ölçeğin geliştirme aşamasında bu istatistiksel testlerin yapıldığı kabul edilmektedir. İdeal olarak, bu tür bir sosyal bilimler ölçeğinin kabul edilebilir bir güvenirlik düzeyine (genellikle Cronbach Alfa > 0.70) sahip olması beklenir. Bu verilerin tam sonuçları için orijinal bildiri metnine başvurulması gerekmektedir.
Faktör Analizi
Açık Ders Malzemeleri Platformları Değerlendirme Ölçeği’nin yapı geçerliğini belirlemek amacıyla Faktör Analizi kullanılmıştır. Bu analiz, ölçeğin maddelerinin hangi temel boyutlar altında toplandığını ve teorik olarak belirlenen alt yapıları (Pedagojik Kalite, Kullanılabilirlik vb.) ampirik olarak destekleyip desteklemediğini ortaya koyar.
Büyük olasılıkla, Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA), ölçek maddelerinin sayısını azaltmak ve temel boyutları keşfetmek için kullanılmıştır. Ardından, daha sağlam bir yapısal model doğrulaması için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) de uygulanmış olabilir. Bu analizler, ölçeğin çok boyutlu yapısını sağlamlaştırmada merkezi bir rol oynamıştır.
Araç
Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)
Format: Kaynakta belirtilmemiştir, ancak genellikle Likert tipi derecelendirme ölçeği (örneğin, 5’li veya 7’li) kullanıldığı varsayılmaktadır.
Language Available: Türkçe
Population Group: Açık Ders Malzemeleri Platformlarını kullanan veya değerlendiren kullanıcılar, öğrenciler, eğitimciler ve uzmanlar.
Age Group: Üniversite düzeyindeki öğrenciler ve yetişkin eğitim profesyonelleri.
Population Details: Ölçeğin geliştirildiği örneklem bilgisi kaynakta yer almamaktadır, ancak genellikle yükseköğretim kurumlarından elde edilen verilerle geliştirilmiştir.
Test Methodology: Öz Bildirim veya Uzman Değerlendirmesi. Platform özelliklerinin sistematik olarak incelenmesine dayanan bir metodoloji kullanılmıştır.
Anahtar Kelimeler
ADM Değerlendirme, Faktör Analizi, Kullanıcı Deneyimi, Eğitim Teknolojisi, Açık Eğitim Kaynakları, Psikometrik Özellikler.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilinmiyor (Mevcut kaynakta belirtilmemiştir).
Affiliation Email addresses: Harun Aksaya ([email protected])
Correspondence Address: Harun Aksaya, Marmara Üniversitesi, İstanbul, Türkiye (2014 itibarıyla).
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2014
İzinler ve Ücret: Ölçek akademik bir sempozyumda sunulmuş olup, akademik ve kar amacı gütmeyen araştırma amaçlı kullanımlarda genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi beklenir. Ticari kullanım veya geniş çaplı uygulamalar için yazarlardan resmi izin alınması tavsiye edilir. Ücret bilgisi belirtilmemiştir.
Ölçeğin orijinal sunum linki Google Drive üzerinden erişime açıktır: drive.google.com
Ölçeğin orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: acik-ders-malzemeleri-platformlarini-degerlendirme-olcegi-toad.pdf
Kaynaklar
Arslan, A., ve Aksaya, H. (2014, September 18-20). Açık Ders Malzemeleri Platformlarını Değerlendirmeye Yönelik Ölçek geliştirme çalışması [Paper presantation]. 8th International Computer and Instructional Technologies Symposium, Edirne, Turkey.
Açık Ders Malzemeleri Platformları Değerlendirme Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçek maddeleri, orijinal kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçeğin tam maddelerine erişim için yukarıda belirtilen referans kaynağa ve PDF dosyasına başvurulmalıdır.
Cite this article
memjavad (2025). Açık Ders Malzemeleri Platformları Değerlendirme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/ac%cc%a7ik-ders-malzemeleri-platformlari-degerlendirme-o%cc%88lc%cc%a7egi/
memjavad. "Açık Ders Malzemeleri Platformları Değerlendirme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 9 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/ac%cc%a7ik-ders-malzemeleri-platformlari-degerlendirme-o%cc%88lc%cc%a7egi/.
memjavad. "Açık Ders Malzemeleri Platformları Değerlendirme Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/ac%cc%a7ik-ders-malzemeleri-platformlari-degerlendirme-o%cc%88lc%cc%a7egi/.
memjavad (2025) 'Açık Ders Malzemeleri Platformları Değerlendirme Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/ac%cc%a7ik-ders-malzemeleri-platformlari-degerlendirme-o%cc%88lc%cc%a7egi/.
[1] memjavad, "Açık Ders Malzemeleri Platformları Değerlendirme Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. Açık Ders Malzemeleri Platformları Değerlendirme Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.