A-12 Öğretmenleri Çevrimiçi Eğitim Hazırbulunuşluk Ölçeği

Özet

A-12 Öğretmenleri Çevrimiçi Eğitim Hazırbulunuşluk Ölçeği, çevrimiçi eğitim ortamlarında görev yapan veya yapmaya hazırlanan K-12 seviyesindeki öğretmenlerin genel hazırbulunuşluk düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş kapsamlı bir araçtır. Ölçek, özellikle COVID-19 pandemisi gibi küresel krizlerin ardından uzaktan eğitimin yaygınlaşmasıyla ortaya çıkan ihtiyaçlara yanıt vermek üzere tasarlanmıştır. Bu ölçek, öğretmenlerin sadece teknik yeterliliklerini değil, aynı zamanda pedagojik yaklaşımlarını, etik farkındalıklarını, kurumsal destek algılarını ve öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeylerine dair görüşlerini de değerlendiren çok boyutlu bir yapı sunar.

Ölçek, toplamda 52 maddeden oluşmakta ve öğretmenlerin çevrimiçi öğrenme süreçlerine ne kadar hazırlıklı olduklarını dokuz temel faktör altında incelemektedir. Bu faktörler arasında teknik beceriler, eğitim teknolojisi kullanımı, bilgisayar özyeterliliği, yönetim desteği ve mesleki işbirliği gibi kritik alanlar bulunmaktadır. Ölçek, eğitim politikalarını belirleyenler ve okul yöneticileri için öğretmenlerin uzaktan eğitim kapasitelerini ve ihtiyaç duydukları destek alanlarını belirlemede önemli veriler sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Çevrimiçi Eğitim, Uzaktan Öğrenme, Hazırbulunuşluk, K-12 Öğretmenleri, Öğretmen Yeterlilikleri, Eğitim Teknolojileri, Özyeterlilik.

Yazarlar

Elif Polat, S. Hopcan, Ö. Yahşi

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, İlkokuldan Lise son sınıfa kadar (K-12) görev yapan öğretmenlerin çevrimiçi eğitim ortamlarına geçişte veya bu ortamları sürdürmede sahip oldukları hazırbulunuşluk düzeylerini sistematik ve kapsamlı bir şekilde belirlemektir. Çevrimiçi eğitimin başarısı büyük ölçüde öğretmenlerin teknolojik, pedagojik ve psikolojik hazırlıklarına bağlıdır; bu nedenle ölçek, öğretmenlerin güçlü ve zayıf yönlerini tespit ederek hedeflenmiş profesyonel gelişim programlarının oluşturulmasına rehberlik etmeyi hedefler.

Ölçek, öğretmenlerin kişisel yeterliliklerinin yanı sıra, kurumsal ve çevresel faktörlerin (yönetim desteği, içerik kalitesi, öğrenci hazırbulunuşluğu) çevrimiçi eğitimdeki başarı üzerindeki etkisini de ölçmeye odaklanmıştır. Bu sayede, sadece bireysel yeterlilikler değil, aynı zamanda sistemik eksiklikler de belirlenebilmektedir.

Yapı

A-12 Öğretmenleri Çevrimiçi Eğitim Hazırbulunuşluk Ölçeği, öğretmen hazırbulunuşluğunu çok boyutlu bir yapı olarak ele almaktadır. Ölçek, toplam 52 madde ve 9 alt faktörden oluşmaktadır. Bu faktörler, çevrimiçi bir öğrenme ortamında öğretmenlerin ihtiyaç duyduğu tüm kritik yeterlilik ve destek alanlarını temsil etmektedir. Ölçek, teknolojik becerilerden etik sorumluluklara kadar geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır.

Ölçeğin dokuz temel boyutu şunlardır:

• Teknik Yeterlilik: Temel bilgisayar ve internet kullanım becerilerini içerir.
• Eğitim Teknolojisi Yeterliliği: Web 2.0 araçları, çevrimiçi işbirliği ve içerik oluşturma becerilerini kapsar.
• Bilgisayar Özyeterliliği: Öğretmenlerin teknik sorunları bağımsız çözme ve yazılım kılavuzlarına ihtiyaç duymama konusundaki inançlarını ölçer.
• Yönetim Desteği: Okul yönetiminin çevrimiçi eğitim uygulamalarını teşvik etme ve destekleme düzeyine dair algıları değerlendirir.
• Mesleki İşbirliği: Meslektaşlarla çevrimiçi eğitim deneyimlerini paylaşma ve işbirliği yapma isteğini ve eylemlerini inceler.
• Öğrenci Hazırbulunuşluluğu: Öğretmenlerin, öğrencilerinin teknik donanım, ilgi ve zaman yönetimi açısından çevrimiçi öğrenmeye ne kadar hazır olduklarına dair görüşlerini ölçer.
• İçerik: Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından sağlanan çevrimiçi içerik desteği, teknik destek ve hizmet içi eğitimlerin yeterliliğine dair algıları değerlendirir.
• Göreli Yararlılık: Çevrimiçi eğitimin yüz yüze eğitime göre daha etkili, verimli ve gelecekte kullanıma değer olduğuna dair inançları ölçer.
• Pedagojik (Mesleki) ve Etik Yeterlilik: Telif hakları, erişilebilirlik, etkileşim, farklı öğretim yöntemleri kullanımı ve akademik dürüstlük gibi pedagojik ve etik boyutlardaki yeterlilikleri kapsar.

Geçerlik

Ölçeğin geliştirme aşamasına ilişkin geçerlik çalışmaları, Polat, Hopcan ve Yahşi (2022) tarafından yayımlanan orijinal makalede detaylandırılmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği, muhtemelen açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri (DFA/AFA) kullanılarak incelenmiştir. Bu analizler, ölçeğin teorik olarak öngörülen dokuz boyutlu yapısını destekleyip desteklemediğini ortaya koymaktadır. Ölçeğin, çevrimiçi eğitim bağlamında öğretmen hazırbulunuşluğu yapısını başarılı bir şekilde temsil ettiği rapor edilmiştir.

Yapı geçerliğine ek olarak, ölçek maddelerinin kapsam geçerliği de uzman görüşleri alınarak sağlanmıştır. Maddeler, çevrimiçi eğitim yeterlilikleri literatürünü kapsayacak şekilde hazırlanmış ve öğretmenlerin deneyim alanlarını yansıtacak şekilde titizlikle seçilmiştir. Detaylı geçerlik katsayıları ve istatistiksel bulgular için araştırmanın orijinal kaynağına başvurulmalıdır.

Güvenirlik

A-12 Öğretmenleri Çevrimiçi Eğitim Hazırbulunuşluk Ölçeği’nin güvenirlik analizleri, ölçeğin iç tutarlılığını kanıtlamak amacıyla orijinal çalışmada sunulmuştur. Güvenirlik genellikle Cronbach Alfa (İç Tutarlılık) katsayıları ile rapor edilmiştir. Yüksek Cronbach Alfa değerleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı tutarlı bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Ölçeğin her bir alt faktörü için ayrı ayrı hesaplanan iç tutarlılık katsayıları, ölçeğin alt boyutlarının da yüksek düzeyde güvenilir olduğunu göstermektedir. Bu, ölçeğin hem genel hazırbulunuşluk puanı hem de spesifik yeterlilik alanlarındaki puanları için tutarlı sonuçlar ürettiği anlamına gelmektedir. Güvenirlik katsayılarının detayları için ilgili akademik makale incelenmelidir.

Faktör Analizi

Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde uygulanan faktör analizi, çevrimiçi eğitim hazırbulunuşluğu kavramının dokuz farklı ancak ilişkili boyuttan oluştuğunu ortaya çıkarmıştır. Bu dokuz faktörlü yapı, öğretmenlerin uzaktan eğitimdeki rollerini ve ihtiyaçlarını kapsamlı bir şekilde kategorize etmiştir. Faktör analizi sonuçları, kavramsal olarak güçlü ve istatistiksel olarak ayırt edici alt yapılar oluşturulmasını sağlamıştır.

Faktör yükleri ve faktörler arasındaki korelasyonlar, her bir maddenin ilgili olduğu boyutu doğru bir şekilde temsil ettiğini göstermektedir. Bu detaylı yapısal analiz, ölçeğin teorik temellerini sağlamlaştırmış ve psikometrik özelliklerini güçlendirmiştir.

Enstrüman

Test Türü: Geliştirme (Self-Report/Öz Bildirim) Ölçeği

Format: Toplam 52 madde ve 9 alt boyuttan oluşan yapılandırılmış anket. Derecelendirme, 5 puanlı Likert Ölçeği kullanılarak yapılmaktadır.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: K-12 Öğretmenleri (Okul Öncesi, İlkokul, Ortaokul ve Lise Öğretmenleri)

Yaş Grubu: Yetişkin Öğretmenler

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda görev yapan tüm kademelerdeki öğretmenler.

Test Metodolojisi: Katılımcılar, her bir ifadeye ne ölçüde katıldıklarını belirtirler. Derecelendirme şu şekildedir: (-2 = Kesinlikle katılmıyorum, -1 = Katılmıyorum, 0 = Kararsızım, 1 = Katılıyorum, 2 = Kesinlikle Katılıyorum). Yüksek puanlar, daha yüksek hazırbulunuşluk veya olumlu algı anlamına gelir.

Anahtar Kelimeler

E-Öğrenme, Öğretmen Özyeterliliği, Pedagojik Yeterlilik, Teknik Destek, Okul Yönetimi, Uzaktan Eğitim, Eğitim Teknolojisi Yeterliliği.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanıtıcısı: Orijinal kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Polat, E. (İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa); Hopcan, S.; Yahşi, Ö.

Yazışma Adresi: Elif Polat, [email protected]

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı: 2022

İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir dergide yayımlanmıştır ve bilimsel araştırmalarda kullanım için genellikle yazarlarla iletişime geçilmesi gerekmektedir. Ticari kullanım için izin alınması zorunludur. Ölçeğin orijinal PDF dosyası mevcut değildir.

Referanslar

Polat, E., Hopcan, S., & Yahşi, Ö. (2022). Are K-12 teachers ready to e-learning?. International Review of Research in Open and Distributed Learning, 23(2), 1-28.

A-12 Öğretmenleri Çevrimiçi Eğitim Hazırbulunuşluk Ölçeği Maddeleri

Teknik Yeterlilik

1. Kelime işlemci programını (word vb.) zorluk yaşamadan kullanabilirim.
2. Sunum programını (power point vb.) zorluk yaşamadan kullanabilirim.
3. İnterneti (arama yapmak, dosya indirmek vb.) zorluk yaşamadan kullanabilirim.
4. Çevrimiçi uzaktan eğitim araçlarını (zoom, meet, team vb.) zorluk yaşamadan kullanabilirim.
5. Çevrimiçi iletişim araçlarını (whatsapp, messenger, email vb.) zorluk yaşamadan kullanabilirim.
6. Bilgisayarımda dosya yönetim işlemlerini (açma, kopyalama, taşıma, silme vb.) yapabilirim.
7. Bilgisayarın çevre birimlerini (web cam, mikrofon, hoparlör, yazıcı, tarayıcı vb.) zorluk yaşamadan kullanabilirim.
8. Bilgisayar ve İnternet kullanımı esnasında karşılaştığım sorunları çözebilirim.
9. Sosyal ağ teknolojilerini (facebook, instagram, tweeter vb.) zorluk yaşamadan kullanabilirim.

Eğitim Teknolojisi Yeterliliği

10. Web 2.0 araçları ile (wiki, blog, canva vb.) zorluk yaşamadan çevrimiçi ders içerikleri oluşturabilirim.
11. Çevrimiçi ortak çalışma araçlarını (drive, dropbox vb.) zorluk yaşamadan kullanabilirim.
12. Eğitsel video oluşturabilirim.
13. Oluşturduğum eğitsel videoyu paylaşabilirim.
14. Öğrencilerle iletişim kurmak ve dersle ilgili paylaşımlar yapmak için çevrimiçi sınıf araçlarını (classrom, classdojo, edmodo vb.) zorluk yaşamadan kullanabilirim.
15. Çevrimiçi sınav ve quiz araçlarını (forms, kahoot, quizz vb.) zorluk yaşamadan kullanabilirim.

Bilgisayar Özyeterliliği

16. Çevrimiçi eğitim sürecinde yazılım kullanım rehberine ihtiyaç duymam.
17. Çevrimiçi eğitim sürecinde yapılacak işleri birisinin göstermesine ihtiyaç duymam.
18. Çevrimiçi eğitim sürecinde yeterli zamanım varsa herhangi bir desteğe ihtiyaç duymam.
19. Çevrimiçi eğitim sürecinde teknik desteğe ihtiyaç duymam.
20. Çevrimiçi eğitim sürecinde, daha önce benzer bir uygulama kullandıysam, herhangi bir desteğe ihtiyaç duymam.

Yönetim Desteği

21. Okul yönetimi, meslektaşlarımızla işbirliği ve paylaşım yapabilmemiz için deneyim paylaşım grupları oluşturur.
22. Okul yönetimi çevrimiçi eğitime katılma konusunda öğretmen ve öğrencileri teşvik eder.
23. Okul yönetimi çevrimiçi eğitim ders programını Öğretmen ve öğrenci ihtiyaçlarını gözeterek geliştirir.
24. Okul yönetimi çevrimiçi eğitimdeki performansımızı değerlendirir.
25. Okul yönetimi çevrimiçi eğitimdeki performansımızı yapıcı şekilde eleştirir.
26. Okul yönetimi çevrimiçi eğitimdeki sorunlarımızı çözmemize yardım eder.

Mesleki İşbirliği

27. Çevrimiçi eğitim konusunda meslektaşlarımla fikir alış verişi yaparım.
28. Çevrimiçi eğitim konusunda meslektaşlarımla yardımlaşırım.
29. Çevrimiçi eğitim konusunda meslektaşlarımla işbirliği yaparım.
30. Çevrimiçi eğitim konusunda meslektaşlarımla deneyim paylaşım grupları oluştururuz.

Öğrenci Hazırbulunuşluluğu

31. Öğrencilerimin çevrimiçi derslere katılmak için gerekli donanım ve internet bağlantıları mevcuttur.
32. Öğrencilerimin çevrimiçi öğrenme için gerekli teknik bilgisi yeterlidir.
33. Öğrencilerim çevrimiçi öğrenmeye ilgilidir.
34. Öğrencilerim çevrimiçi öğrenmede zamanlarını iyi yönetebilmektedirler.

İçerik

35. MEB tarafından yeterli çevrimiçi içerik desteği verilmektedir (ekütüphane, alıştırma vb.).
36. MEB sunduğu kaynaklarla ilgili öğretmenlerin dönütlerine önem vermektedir.
37. MEB in çevrimiçi eğitim konusunda öğretmenlere verdiği teknik destek yeterlidir.
38. MEB in çevrimiçi öğrenme konusunda verdiği hizmet içi eğitimler yeterlidir.
39. Çevrimiçi eğitimde MEB tarafından ailelere yeterli destek sağlanmaktadır.

Göreli Yararlılık

40. Çevrimiçi eğitim yüzyüze eğitime göre daha etkilidir.
41. Çevrimiçi eğitimde yüzyüze eğitime göre öğretmenler ve öğrenciler kendini daha çok geliştirme olanağına sahiptir.
42. Çevrimiçi eğitimin verimli olduğunu düşünüyorum.
43. Çevrimiçi eğitimin etkili olduğunu düşünüyorum.
44. Çevrimiçi eğitimi gelecekte kullanmaya devam etmeyi düşünüyorum.

Pedagojik (Mesleki) ve Etik Yeterlilik

45. Çevrimiçi eğitimde kullandığım materyallerin telif haklarını dikkate alırım.
46. Öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılamak için erişilebilirlik seçeneklerini dikkate alırım.
47. Çevrimiçi derslerimi etkileşim (öğrenci-öğretmen, öğrenci-öğrenci, öğrenci-materyal) ve işbirliğini destekleyecek şekilde tasarlayabilirim.
48. Çevrimiçi öğrenme ortamında farklı öğretim yöntemleri kullanabilirim.
49. Çevrimiçi iletişim ile ilgili kurallara (netiquette) dikkat ederim.
50. Meslektaşlarımla çevrimiçi iletişim kurabilirim.
51. Çevrimiçi eğitimde akademik dürüstlüğe dikkat ederim.
52. Öğrencilerime zamanında çevrimiçi geri bildirim verebilirim.