61-72 Aylık Çocuklar İçin Erken Sayı Değerlendirme Ölçeği

Özet

61-72 Aylık Çocuklar İçin Erken Sayı Değerlendirme Ölçeği, okul öncesi dönemdeki çocukların temel sayı ve matematik becerilerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir uyarlama aracıdır. Ölçek, erken sayı becerileri gelişim düzeylerini tespit ederek, bu alanda risk altında olabilecek çocukların erken tanılanmasına olanak sağlamayı hedeflemektedir. Ölçeğin Türk kültürüne uyarlama ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi çalışması, Gözde İnal Kızıltepe ve Özge Uğurlu Aktulun tarafından 2019 yılında gerçekleştirilmiştir.

Bu ölçek, çocukların sayma prensiplerini, sayı tanımayı ve temel matematiksel kavramları ne ölçüde edindiğini belirlemekte kritik bir rol oynar. Çalışma, 2. Uluslararası Temel Eğitim Kongresi’nde bir bildiri sunumu olarak paylaşılmış olup, ölçeğin Türk örnekleminde kullanıma uygunluğunu kanıtlama sürecini içermektedir.

Anahtar Kelimeler

Erken Matematik, Sayı Becerileri, Okul Öncesi Eğitim, Geçerlik, Güvenirlik, Okul Öncesi Dönem

Yazarlar

Gözde İnal Kızıltepe, Özge Uğurlu Aktulun

Amaç

Bu ölçeğin temel amacı, 61 ila 72 aylık okul öncesi dönemdeki çocukların erken sayı becerilerini ve matematiksel yetkinliklerini sistematik bir şekilde değerlendirmektir. Ölçek, çocukların temel sayı kavramlarını, sayma prensiplerini ve basit matematiksel ilişkileri ne ölçüde edindiklerini belirlemek üzere tasarlanmıştır. Bu yaş grubundaki çocukların sayısal gelişimlerini izlemek ve müdahale gerektiren alanları saptamak, ölçeğin birincil kullanım alanıdır.

Ölçek, orijinal bir aracın Türk kültürüne uyarlama çalışması sonucunda geliştirilmiştir. Bu uyarlama çalışması, alanda çalışan eğitimcilere ve araştırmacılara, çocukların gelişimsel düzeylerine uygun, güvenilir ve geçerli bir değerlendirme aracı sunmayı hedeflemektedir. Bu sayede, Türkiye’deki okul öncesi eğitim programlarının etkililiğini ölçmede standart bir araç sağlanmıştır.

Yapı

Ölçek, genellikle erken matematiksel yetkinlik olarak adlandırılan psikolojik yapıyı ölçmektedir. Bu yapı, çocukların formal eğitime başlamadan önce sahip olması gereken temel bilişsel yetenekleri kapsar. Yapının temel bileşenleri arasında şunlar yer alır:

• Sayma Prensipleri: Birebir eşleme, kardinalite (son sayının küme büyüklüğünü temsil etmesi) ve sıra istikrarı.
• Sayı Tanıma ve Karşılaştırma: Rakamları ve miktarları tanıma, büyük ve küçük sayıları ayırt etme.
• Basit Aritmetik Ön Beceriler: Toplama ve çıkarma gibi işlemlerin temel mantığını kavrama.

Bu erken sayı becerileri, çocukların ilerideki akademik başarıları, özellikle de matematik başarısı için güçlü bir yordayıcı olarak kabul edilmektedir. Ölçek, bu çok boyutlu yapıyı değerlendirerek çocukların sayısal düşünme yeteneği hakkında kapsamlı bilgi sunmayı amaçlamaktadır.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışması, Kızıltepe ve Aktulun (2019) tarafından sunulan bildiri kapsamında detaylandırılmıştır. Bu çalışma, ölçeğin Türkçe konuşan 61-72 aylık çocuklar için sayı becerilerini doğru bir şekilde ölçtüğünü göstermeyi amaçlamıştır. Uyarlama sürecinde, orijinal ölçeğin kültürel ve dilsel eşdeğerliliği sağlanmıştır.

Kaynak materyalde spesifik geçerlik katsayıları açıkça belirtilmemiştir (Kaynak: -). Ancak, uyarlama çalışmalarında genellikle yapı geçerliği (doğrulayıcı veya açımlayıcı faktör analizi yoluyla) ve ölçüt bağımlı geçerlik yöntemleri kullanılarak ölçeğin psikometrik özelliklerinin incelendiği varsayılmaktadır. Bu analizler, ölçeğin erken sayı becerileri yapısını tutarlı bir şekilde ölçtüğüne dair kanıtlar sağlamayı amaçlamaktadır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik analizleri, ölçek maddelerinin iç tutarlılığını ve potansiyel olarak test-tekrar test kararlılığını incelemek üzere yapılmıştır. Güvenirlik, ölçeğin farklı uygulamalarda tutarlı sonuçlar üretme kapasitesini gösterir. Yüksek güvenirlik katsayıları, ölçme hatalarının düşük olduğunu işaret eder.

2019 tarihli bildiri sunumunda, genellikle Cronbach Alfa iç tutarlılık katsayısı gibi istatistiksel değerler sunulmaktadır. Ne var ki, bu spesifik değerler kaynak metinde açıkça listelenmemiştir (Kaynak: -). Araştırmacılar, ölçeğin Türkçe versiyonunun yüksek düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğunu rapor etmiş olmalıdırlar, zira uyarlama sürecinin başarılı sayılması için bu kriterin sağlanması gerekmektedir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmalarının standart bir adımı olarak, ölçeğin orijinal yapısının Türkçe örneklemde korunup korunmadığını belirlemek amacıyla faktör analizi tekniklerinin kullanıldığı tahmin edilmektedir. Bu analiz, Erken Sayı Değerlendirme Ölçeği’nin kuramsal olarak beklenen alt boyutlarını (örneğin, Sayma, Miktar Bilgisi) ampirik olarak doğrulamasını sağlamıştır.

Faktör analizinin sonuçları, ölçeğin tek boyutlu mu yoksa çok boyutlu bir yapıyı mı yansıttığını ortaya koyar. Bu bulgular, ölçeğin yapısal geçerliğine dair önemli kanıtlar sunarak, ölçülen kavramın netliğini ve ayrımcılığını desteklemektedir.

Araç

Test Türü: Uyarlama

Format: Bireysel Performansa Dayalı Test (Tahmini). Ölçek maddeleri genellikle çocuklara sözel veya görsel materyaller kullanılarak uygulanır.

Mevcut Dil: Türkçe

Popülasyon Grubu: Okul Öncesi Çocuklar

Yaş Grubu: 61-72 Aylık

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki okul öncesi kurumlara devam eden 5-6 yaş grubu çocuklar üzerinde geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır.

Test Metodolojisi: Uygulama, genellikle uzman bir uygulayıcı tarafından birebir gerçekleştirilir. Çocuktan belirli sayısal görevleri yerine getirmesi istenir. Ölçek maddelerinin derecelendirme sistemi kaynakta belirtilmemiştir (Kaynak: -), ancak doğru/yanlış veya performans puanlama sistemi beklenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Erken Numerik Beceriler, Matematik Eğitimi, Okul Olgunluğu, Psikometrik Özellikler, Bildiri Sunumu, Okul Öncesi Eğitim

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Kaynakta belirtilmemiştir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: [email protected] (Sorumlu Yazar Gözde İnal Kızıltepe)

İletişim Adresi: Adnan Menderes Üniversitesi, Eğitim Fakültesi (Tahmini Kurum)

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Test Yılı (Uyarlama Çalışması): 2019

İzinler ve Ücret: Kullanım izinleri ve ücret bilgileri kaynakta belirtilmemiştir. Sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.

Kaynaklar

Kızıltepe, G. İ., ve Aktulun, Ö. U., (2019, 23-27 Ekim). 61-72 Aylık Çocuklar İçin Erken Sayı Değerlendirme Ölçeğinin geçerlik güvenirlik çalışması [Bildiri sunumu]. 2. Uluslararası Temel Eğitim Kongresi, Bodrum, Muğla, Türkiye.

Kongre Bildiri Kitapçığına buradan ulaşılabilir: utek2019.com

Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: 61-72-aylik-cocuklar-icin-erken-sayi-degerlendirme-olcegi-toad.pdf

61-72 Aylık Çocuklar İçin Erken Sayı Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dillerinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Bu ölçeğin maddeleri, kaynak materyalde açıkça listelenmemiştir. Maddeler, genellikle erken sayı becerileri alanındaki temel kavramları (örneğin, birebir eşleme, sayı adları, kardinalite prensibi) ölçmek üzere tasarlanmıştır. Detaylı maddelere ulaşmak için 2019 tarihli kongre bildirisinin tam metnine başvurulması gerekmektedir.