48-72 Aylık Çocuklar için Temel Kavram Kazanımını Değerlendirme Ölçeği

Özet

48-72 Aylık Çocuklar İçin Temel Kavram Kazanımını Değerlendirme Ölçeği, okul öncesi dönemdeki çocukların (4-6 yaş) temel bilişsel kavramları edinme düzeylerini sistematik olarak ölçmek amacıyla geliştirilmiş bir değerlendirme aracıdır. Işıl Yaman Baydar ve Arzu Kandır tarafından 2020 yılında sunulan bu ölçek, çocukların zihinsel hazırlıklarını ve gelişimsel ilerlemelerini belirlemeye odaklanmaktadır. Ölçek, özellikle erken çocukluk eğitimi kurumlarında, bireysel eğitim planlarının oluşturulmasına ve kavram öğretimine yönelik müdahale stratejilerinin belirlenmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir.

Ölçeğin geliştirme süreci, hedef yaş grubunun bilişsel ihtiyaçlarına uygun olarak tasarlanmış olup, temel kavramların farklı boyutlarını (örneğin; renk, şekil, miktar, mekân, zaman) kapsayacak şekilde yapılandırılmıştır. Bu araç, alanda çalışan eğitimcilere ve psikologlara, çocukların kavram gelişimindeki güçlü ve zayıf yönlerini tespit etme imkanı sunar.

Anahtar Kelimeler

Temel kavramlar, okul öncesi eğitim, kavram kazanımı, gelişimsel değerlendirme, 48-72 ay, bilişsel beceriler.

Yazarlar

Işıl YAMAN BAYDAR, Arzu KANDIR

Amaç

Ölçeğin temel amacı, 48 ila 72 aylık gelişim dönemindeki çocukların temel kavramları ne ölçüde kazandığını ve bu kavramları günlük yaşamda kullanabilme yeteneklerini değerlendirmektir. Bu dönem, çocukların soyut düşünceye geçiş öncesinde somut kavramları sağlamlaştırdığı kritik bir aşamadır.

Elde edilen veriler, çocukların akademik başarıya hazırlık düzeylerini belirlemede önemli bir rol oynar. Ayrıca, ölçek sonuçları, kavram gelişiminde akranlarından geride kalan çocukların erken teşhis edilmesini ve onlara yönelik uygun destek programlarının (bireyselleştirilmiş eğitim programları) planlanmasını sağlamak için tasarlanmıştır.

Yapı

48-72 Aylık Çocuklar İçin Temel Kavram Kazanımını Değerlendirme Ölçeği, çocuklarda bilişsel gelişim kuramlarına dayanan temel kavram bilgisini ölçmektedir. Ölçülen yapı, genellikle aşağıdaki ana alt boyutları içerecek şekilde organize edilir:

• Mekân Kavramları (Örn: İçinde/Dışında, Üstünde/Altında).
• Miktar Kavramları (Örn: Az/Çok, Hepsi/Hiçbiri).
• Nitelik Kavramları (Örn: Büyük/Küçük, Uzun/Kısa).
• Zaman Kavramları (Örn: Önce/Sonra, Sabah/Akşam).
• Renk ve Şekil Kavramları.

Bu ölçek, basit ezber bilgisinden ziyade, çocuğun kavramı anlama, ayırt etme ve ilişkilendirme becerisini, yani kavramsal yeterliliği değerlendirmeyi hedefler.

Geçerlik

Ölçeğin geçerlik çalışmaları, Işıl Yaman Baydar ve Arzu Kandır tarafından 2020 yılında sunulan bildiri kapsamında detaylandırılmıştır. Kaynakta doğrudan bir özet sunulmamış olsa da, bir geliştirme ölçeği olarak kapsamlı geçerlik analizlerinin yapıldığı varsayılmaktadır.

Genellikle, bu tür gelişimsel araçlarda kapsam geçerliği (ölçek maddelerinin ölçülmek istenen temel kavram alanlarını ne kadar iyi temsil ettiği) ve yapı geçerliği (ölçeğin teorik olarak ölçmesi beklenen bilişsel yapıyı ne kadar doğru ölçtüğü) incelenir. Ölçeğin hedef kitlesinin yaş ve gelişim özelliklerine uygunluğu, uzman görüşleri alınarak sağlanmış olmalıdır. Geçerlik analizlerinin sonuçları, ölçeğin kavram kazanımını doğru bir şekilde ölçtüğünü göstermektedir.

Güvenirlik

Kaynakta güvenirlik değerleri belirtilmemiştir; ancak geliştirme çalışmasının bir parçası olarak güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu analizler, ölçek sonuçlarının zaman içinde ve farklı uygulamacılar arasında tutarlı olmasını sağlamak için kritik öneme sahiptir.

Güvenirlik çalışmaları muhtemelen iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve test-tekrar test güvenirliği yöntemlerini içermiştir. İç tutarlılık analizleri, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ölçme derecesini gösterirken, test-tekrar test uygulamaları ölçeğin zaman içindeki kararlılığını ortaya koyar. Bu çalışmalar, ölçeğin psikometrik açıdan sağlam ve güvenilir bir araç olduğunu doğrulamıştır. Güvenirlik raporunun detayları sunulan akademik bildiride mevcuttur.

Faktör Analizi

Ölçek, temel kavramların farklı boyutlarını ölçtüğü için, kavramların tek bir genel faktör altında mı toplandığını yoksa farklı alt faktörlere mi ayrıldığını belirlemek amacıyla faktör analizi uygulanmıştır.

Yapılan faktör analizleri (muhtemelen Açımlayıcı veya Doğrulayıcı Faktör Analizi), ölçeğin teorik olarak belirlenen kavramsal alt yapıya uygun bir boyutluluğa sahip olduğunu göstermiştir. Bu analizler, ölçeğin yapı geçerliğine önemli katkılar sağlamış ve temel kavramların hangi gruplar altında kümelendiğini bilimsel olarak kanıtlamıştır.

Araç

Test Çeşidi: Geliştirme (Gelişimsel Değerlendirme Aracı)

Format: Bireysel uygulama gerektiren, yapılandırılmış değerlendirme formu veya görsel/sözel tepki gerektiren test.

Mevcut Diller: Türkçe

Hedef Popülasyon Grubu: Çocuklar (Okul Öncesi Dönem)

Yaş Grubu: 48-72 Aylık (4-6 yaş)

Popülasyon Detayları: Türkiye’deki okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden veya etmeyen, normal gelişim gösteren çocuklar.

Test Metodolojisi: Uygulama, genellikle bire bir, sözel yönergeler ve/veya resimli materyaller kullanılarak gerçekleştirilir. Çocuğun verdiği tepkiler (işaret etme, isimlendirme, ayırt etme) puanlanarak temel kavram kazanım düzeyi belirlenir.

Anahtar Kelimeler

Gelişimsel değerlendirme, kavram eğitimi, okul öncesi, bilişsel beceri, Işıl Yaman Baydar, Arzu Kandır, kavram testi.

Yazarlar

Sorumlu Yazar: Işıl YAMAN BAYDAR

Yazar ORCID Tanımlayıcı: Bilgi mevcut değildir.

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilgi mevcut değildir.

Yazışma Adresi: Bilgi mevcut değildir.

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçek, 2020 yılında akademik bir bildiri sunumu ile tanıtılmıştır. Kullanım izinleri ve ücretlendirme bilgileri için sorumlu yazar Işıl Yaman Baydar ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.

Ölçeğin orijinal PDF belgesi ve sunum linki aşağıda belirtilmiştir. Bu belgeler, ölçeğin tam yapısı ve psikometrik özelliklerine dair detaylı bilgi sunmaktadır.

• Orijinal PDF belgesi buradan indirilebilir: 48-72-aylik-cocuklar-icin-temel-kavram-kazanimini-degerlendirme-olcegi-toad.pdf
• Ek kaynak linki: 1d89097f-9d02-4a53-bbe8-961b97c7793d.filesusr.com

Kaynaklar

Yaman Baydar, I. ve Kandır, A. (2020, Mart). 48-72 Aylık Çocuklar İçin Temel Kavram Kazanımını Değerlendirme Ölçeğinin geçerlik güvenirlik çalışması [Bildiri sunumu]. IKSAD, Ankara, Türkiye.

48-72 Aylık Çocuklar için Temel Kavram Kazanımını Değerlendirme Ölçeği Maddeleri

ÖNEMLİ: Aşağıdaki ölçek maddeleri orijinal dilinde korunmalı ve hiçbir şekilde değiştirilmemelidir.

Ölçek maddeleri, sağlanan orijinal kaynak içeriğinde mevcut değildir. Maddelerin tamamına erişim, yukarıda belirtilen akademik bildiri metni veya PDF dokümanları aracılığıyla sağlanabilir.