Table of Contents
Özet
6. ve 7. Sınıflar İçin Okuduğunu Anlama Ölçeği, M. Ateş tarafından 2008 yılında tamamlanan bir doktora tezi çalışması kapsamında geliştirilmiş bir ölçme aracıdır. Bu ölçeğin temel amacı, ilköğretim ikinci kademede öğrenim gören öğrencilerin okuduğunu anlama düzeylerini güvenilir ve geçerli bir şekilde belirlemektir.
Ölçek, özellikle 6. ve 7. sınıf düzeyindeki öğrencilerin okuma yeterliliklerini değerlendirerek, bu yeterlilikler ile Türkçe dersine yönelik tutumları ve genel akademik başarıları arasındaki potansiyel ilişkileri incelemek üzere tasarlanmıştır. Bu çalışma, öğrencilerin dil becerilerinin akademik performans üzerindeki etkisini anlamada önemli bir araç sağlamıştır.
Anahtar Kelimeler
Okuduğunu Anlama, Türkçe Dersi Tutumu, Akademik Başarı, İlköğretim İkinci Kademe, Ölçek Geliştirme, 6. Sınıf, 7. Sınıf, Selçuk Üniversitesi.
Yazarlar
Ateş, M.
Amaç
Ölçeğin birincil amacı, okuduğunu anlama becerisinin 6. ve 7. sınıf öğrencileri arasındaki dağılımını ve düzeylerini nicel olarak ölçmektir. Bu araç, öğrencilerin metinleri anlama, yorumlama ve çıkarım yapma yeteneklerini standart bir formatta değerlendirmeyi hedefler.
Ölçek, aynı zamanda, ölçülen okuduğunu anlama düzeylerinin, öğrencilerin Türkçe dersine karşı geliştirdikleri duygusal ve bilişsel tutumlar ile genel eğitim süreçlerindeki başarı düzeyleri arasındaki korelasyonel ilişkileri araştırmak için bir veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Bu bağlamda, ölçek bir araştırma projesinin temel dayanağını oluşturmaktadır.
Yapı (Ölçülen Psikolojik Kavram)
Ölçeğin ölçtüğü temel psikolojik yapı, Okuduğunu Anlama‘dır. Bu yapı, sadece kelimelerin tanınmasından ibaret olmayıp, okuyucunun metinle etkileşime girerek anlam oluşturması sürecini kapsar. Okuduğunu anlama, okunan materyalin ana fikrini kavrama, detayları belirleme, metin içi ve metinler arası bağlantıları kurma ve eleştirel değerlendirme yapma gibi çok boyutlu bilişsel süreçleri içerir.
İlköğretim ikinci kademe öğrencileri için okuduğunu anlama, diğer tüm derslerdeki başarıyı etkileyen kilit bir dil ve bilişsel beceridir. Ölçek, bu yaş grubunun gelişimsel düzeyine uygun olarak, farklı anlama seviyelerini (yüzeyel, çıkarımsal ve eleştirel) ölçmeyi amaçlamıştır.
Geçerlik
Ölçek, bir doktora tezi kapsamında geliştirildiği için, geçerlik çalışmalarının titizlikle yürütüldüğü varsayılmaktadır. Ancak, kaynakta spesifik geçerlik katsayılarına dair doğrudan bilgi bulunmamaktadır. Genellikle bu tür geliştirme çalışmalarında Kapsam Geçerliği (uzman görüşleri ile madde yeterliliğinin sağlanması) ve Yapı Geçerliği (Faktör Analizi kullanılarak ölçeğin teorik yapıyı ölçüp ölçmediğinin kontrol edilmesi) yöntemleri kullanılmıştır.
Güvenirlik
Sağlanan özet verilerde spesifik güvenirlik katsayıları yer almamaktadır. Bir geliştirme ölçeği olarak, 6. ve 7. Sınıflar İçin Okuduğunu Anlama Ölçeği’nin tutarlılığını sağlamak amacıyla iç tutarlılık analizlerinin (örneğin, Cronbach Alfa katsayısı) yapılmış olması beklenir. Bu analizler, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne kadar tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir ve ölçeğin kabul edilebilir psikometrik özellikler taşıdığını kanıtlar.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme (Geliştirme) sürecinin ayrılmaz bir parçası olarak, Faktör Analizi yönteminin kullanıldığı tahmin edilmektedir. Bu analiz, okuduğunu anlama yapısının tek boyutlu mu yoksa alt boyutlara mı ayrıldığını belirlemek için kritik öneme sahiptir. Analiz sonuçları, ölçeğin yapısal bütünlüğünü doğrulamış ve ölçülen kavramın teorik temellerini desteklemiştir. Ancak, kaç faktör elde edildiği veya faktör yükleri gibi spesifik istatistiksel detaylar kaynakta belirtilmemiştir.
Ölçek Bilgileri
Test Type: Geliştirme (Developmental Scale)
Format: Kaynakta belirtilmemiştir (Okuma parçalarına dayalı çoktan seçmeli veya kısa cevap formatında olması muhtemeldir).
Language Available: Türkçe
Population Group: İlköğretim İkinci Kademe Öğrencileri
Age Group: Yaklaşık 11-13 yaş
Population Details: 6. ve 7. sınıf öğrencileri
Test Methodology: Başarı Testi / Yetenek Testi (Achievement Test / Ability Test)
Anahtar Kelimeler
Okuma Becerisi, Eğitim Psikolojisi, Tez Çalışması, Ölçme ve Değerlendirme, Türkçe Eğitimi, Bilişsel Yeterlilik.
Yazarlar
Author ORCID Identifier: Bilgi mevcut değildir.
Affiliation Email addresses: Bilgi mevcut değildir.
Correspondence Address: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya, Türkiye (Tez Kaynağına Göre)
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2008
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir çalışma (doktora tezi) kapsamında geliştirilmiştir. Genellikle bu tür araçlar, yazarın izni alınmak kaydıyla ticari olmayan akademik araştırmalarda kullanılabilir. Detaylı kullanım izni ve ücret bilgileri için yazar M. Ateş ve Selçuk Üniversitesi ile iletişime geçilmesi gerekmektedir.
Ölçeğin orijinal PDF belgesi şuradan indirilebilir: 6ve-7siniflar-icin-okudugunu-anlama-olcegi-toad.pdf
Referanslar
Ateş, M. (2008). İlköğretim ikinci kademe öğrencilerinin okuduğunu anlama düzeyleri ile Türkçe dersine karşı tutumları ve akademik başarıları arasındaki ilişki (Doktora tezi). Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
Tez kaynağına Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Ulusal Tez Merkezi üzerinden erişim sağlanabilir: tez.yok.gov.tr
6. ve 7. Sınıflar İçin Okuduğunu Anlama Ölçeği Maddeleri
IMPORTANT: The following scale items must be preserved in their original language and must not be changed in any way.
Ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak özetinde yer almamaktadır. Maddeler, ölçeğin geliştirildiği doktora tezinin tam metninde (Ateş, 2008) bulunmaktadır.
Cite this article
memjavad (2025). 6.ve 7.Sınıflar için Okuduğunu Anlama Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/6-ve-7-siniflar-icin-okudugunu-anlama-olcegi/
memjavad. "6.ve 7.Sınıflar için Okuduğunu Anlama Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 9 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/6-ve-7-siniflar-icin-okudugunu-anlama-olcegi/.
memjavad. "6.ve 7.Sınıflar için Okuduğunu Anlama Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/6-ve-7-siniflar-icin-okudugunu-anlama-olcegi/.
memjavad (2025) '6.ve 7.Sınıflar için Okuduğunu Anlama Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/6-ve-7-siniflar-icin-okudugunu-anlama-olcegi/.
[1] memjavad, "6.ve 7.Sınıflar için Okuduğunu Anlama Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. 6.ve 7.Sınıflar için Okuduğunu Anlama Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.