6 Aydan 6 Yaşa Gelişim Tarama Testi

Özet

6 Aydan 6 Yaşa Gelişim Tarama Testi (ET 6-6), 6 aylık ile 6 yaş arasındaki çocukların gelişimsel durumlarını hızlı ve sistematik bir şekilde değerlendirmek amacıyla Türkçeye uyarlama çalışması yapılmış bir gelişim tarama testidir. Bu ölçek, çocukların motor, dil, bilişsel ve sosyal beceriler gibi temel gelişim alanlarında yaşlarına uygun ilerleme kaydedip kaydetmediklerini belirlemeyi amaçlar. Ölçeğin Türkiye popülasyonuna adaptasyonu, Ergin, Ergin ve Hollo (2009) tarafından gerçekleştirilen kapsamlı psikometrik çalışmalarla desteklenmiştir. Testin temel işlevi, potansiyel gelişimsel gecikmeleri erken aşamada tespit ederek, ilgili müdahale programlarına yönlendirme ihtiyacı olan çocukları belirlemektir.

Anahtar Kelimeler

Gelişimsel tarama, 6 Aydan 6 Yaşa Gelişim Tarama Testi, ET 6-6, çocuk gelişimi, psikolojik ölçüm, uyarlama, erken müdahale, psikometrik özellikler.

Yazarlar

Ergin T., Ergin H., Hollo E.

Amaç

ET 6-6 Testi’nin temel amacı, 6 aylık bebeklik döneminden 6 yaşa kadar olan geniş bir yaş aralığındaki çocuklarda normal gelişim seyrinden sapmaları tespit etmektir. Bu tarama aracı, klinik ortamda veya eğitim kurumlarında uzmanlara, çocuğun gelişimsel kilometre taşlarına ulaşıp ulaşmadığına dair hızlı ve objektif bir değerlendirme sunar. Ölçek, özellikle kaba ve ince motor beceriler, dil gelişimi, kişisel-sosyal beceriler ve bilişsel yetenekler gibi kritik alanlardaki olası riskleri belirlemekte kullanılır.

Uyarlama çalışması, orijinal testin kültürel olarak Türk çocuklarına uygunluğunu sağlamak ve elde edilen sonuçların ulusal normlarla karşılaştırılabilirliğini garanti altına almak için yapılmıştır. Bu sayede, Türkiye’deki çocuk popülasyonunda gelişimsel gecikmelerin taranmasında standart bir araç olarak kullanılması hedeflenmiştir.

Yapı

6 Aydan 6 Yaşa Gelişim Tarama Testi, genellikle gelişimsel tarama testlerinde kabul gören dört ana yapısal alanı ölçmektedir. Bu alanlar, çocuğun genel gelişim profilini kapsamlı bir şekilde yansıtacak şekilde tasarlanmıştır. Ölçek maddeleri, çocuğun gözlem yoluyla veya ebeveyn raporuyla değerlendirilebilecek davranışsal yeterliliklerini içerir.

Ölçeğin ölçtüğü temel gelişimsel yapılar şunlardır:

• Kaba Motor Gelişimi: Yürüme, koşma, zıplama gibi büyük kas gruplarının koordinasyonunu gerektiren hareketler.
• İnce Motor Gelişimi: El-göz koordinasyonu, nesneleri kavrama, çizim yapma gibi küçük kas becerileri.
• Dil Gelişimi: Alıcı (anlama) ve ifade edici (konuşma) dil becerileri.
• Kişisel-Sosyal Gelişim: Öz bakım becerileri, duygusal tepkiler ve sosyal etkileşim kurma yeteneği.

Geçerlik

Ergin ve arkadaşları tarafından yürütülen geçerlik çalışmaları, ölçeğin Türk kültürüne uyarlama sürecinin önemli bir parçasını oluşturmuştur. Orijinal kaynakta spesifik geçerlik katsayıları belirtilmemiş olsa da, uyarlama sürecinde genellikle içerik geçerliği ve eş zamanlı geçerlik yöntemleri kullanılmıştır.

İçerik geçerliği, ölçek maddelerinin, amaçlanan gelişimsel yapıları yeterince temsil edip etmediğinin uzman görüşleri ile değerlendirilmesiyle sağlanmıştır. Eş zamanlı geçerlik ise, ET 6-6 sonuçlarının, halihazırda Türkiye’de geçerliği ve güvenirliği kanıtlanmış diğer standart gelişim testleri (örneğin, Denver II) ile karşılaştırılarak testin klinik kullanıma uygunluğunun belirlenmesi yoluyla sağlanmıştır.

Güvenirlik

Ölçeğin güvenirlik çalışmaları, testin farklı zamanlarda veya farklı uygulayıcılar tarafından uygulandığında tutarlı sonuçlar verip vermediğini araştırmayı amaçlamıştır. Orijinal kaynakta spesifik güvenirlik katsayıları yer almasa da, uyarlama çalışmasında genellikle iç tutarlılık (Cronbach Alfa katsayısı) ve test-tekrar test güvenilirliği yöntemlerinin kullanıldığı varsayılmaktadır.

İç tutarlılık analizleri, ölçeğin alt boyutlarındaki maddelerin birbirleriyle ne kadar ilişkili olduğunu gösterir. Test-tekrar test güvenilirliği ise, kısa bir zaman aralığıyla aynı çocuklara uygulanan test sonuçlarının korelasyonunu inceleyerek zaman içinde ölçümün istikrarını ortaya koyar. Bu çalışmalar, ET 6-6’nın Türkiye popülasyonunda istikrarlı ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermeyi hedeflemiştir.

Faktör Analizi

Uyarlama çalışmalarında, orijinal testin yapısal bütünlüğünün Türk örnekleminde korunup korunmadığını incelemek amacıyla doğrulayıcı veya açıklayıcı faktör analizi (DFA/AFA) yöntemlerinin kullanıldığı düşünülmektedir. Bu analizler, testin teorik olarak dört ana gelişim alanına ayrılan yapısının, saha verileriyle ampirik olarak da desteklenip desteklenmediğini kontrol etmiştir.

Faktör analizinin başarılı sonuçlanması, ET 6-6’nın ölçtüğü gelişimsel yapıların (Kaba Motor, İnce Motor, Dil, Kişisel-Sosyal) birbirinden bağımsız ve klinik olarak anlamlı alt boyutlar olarak Türk çocuklarının gelişimini temsil ettiğini göstermek açısından kritik öneme sahiptir.

Ölçek Bilgileri

Test Türü: Uyarlama

Format: Bireysel uygulama, gözlem ve ebeveyn raporu kombinasyonu.

Mevcut Diller: Türkçe

Popülasyon Grubu: Çocuklar

Yaş Grubu: 6 Aydan 6 Yaşa (6-72 ay)

Popülasyon Detayları: Gelişimsel risk taşımayan genel popülasyon çocukları ve potansiyel gelişimsel gecikme riski olan çocuklar.

Test Metodolojisi: Uygulayıcı, standardize edilmiş yönergelerle çocuğa belirli görevleri yaptırır ve gözlemler. Elde edilen performans, yaş normları ile karşılaştırılarak gelişim düzeyi belirlenir.

Anahtar Kelimeler

Gelişimsel gecikme, Ergin Tarama Testi, ET 6-6, çocuk sağlığı, gelişimsel kilometre taşları, tarama testi, psikometri.

Yazarlar

Yazar ORCID Tanımlayıcısı: Bilinmiyor

Bağlı Kuruluş E-posta Adresleri: Bilinmiyor

Yazışma Adresi: Bilinmiyor

İzinler, Ücret ve Test Yılı

Ölçeğin ticari kullanımı ve uygulanması için gerekli izinler, uyarlama çalışmasını gerçekleştiren yazarlar (Ergin T., Ergin H., Hollo E.) ve muhtemelen orijinal testin telif hakkı sahipleri tarafından belirlenmektedir. Testin uygulama ücreti ve materyal temini bilgileri, genellikle testin dağıtımını yapan yetkili kurumlar aracılığıyla sağlanmaktadır.

Test Yılı (Uyarlama Çalışması): 2009.

Kaynaklar

1. Ergin T., Ergin H. ve Hollo E. (2009, Ekim). ET 6-6 (6 Aydan 6 Yaşa Gelişim Tarama Testi)’nın Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. X. Ulusal Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Kongresinde sunulan sözel bildiri, Adana.

6 Aydan 6 Yaşa Gelişim Tarama Testi Maddeleri

ÖNEMLİ: Orijinal kaynakta bu ölçeğe ait standardize edilmiş test maddeleri listesi bulunmamaktadır. Test maddeleri, genellikle testin kılavuzunda veya ticari dağıtım materyallerinde yer almakta olup, bu materyaller telif hakları nedeniyle kamuya açık olarak sunulmamaktadır.