Table of Contents
Özet
5-6 Yaş Çocukları için 21. Yy Becerileri Ölçeği (DAY 2), okul öncesi dönemdeki 5 ve 6 yaş grubundaki çocukların kritik öneme sahip 21. yüzyıl becerilerini ne ölçüde kazandıklarını değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş bir araçtır. Yalçın, Simsar ve Dinler (2020) tarafından yürütülen bu geliştirme çalışması, ölçeğin Türkiye bağlamında geçerlik ve güvenirlik standartlarını karşıladığını göstermeyi hedeflemiştir. Bu ölçek, erken çocukluk eğitiminde modern becerilerin izlenmesi ve desteklenmesi için önemli bir psikometrik araç olarak tasarlanmıştır.
Ölçek geliştirme sürecinde, 21. yüzyıl becerileri literatürü titizlikle incelenmiş ve bu becerilerin okul öncesi düzeyine uygun alt boyutları belirlenmiştir. DAY 2, öğretmenlerin veya ebeveynlerin çocukların günlük faaliyetlerindeki gözlemlerine dayanarak derecelendirme yapmasına olanak tanır. Elde edilen bulgular, ölçeğin yapısal olarak sağlam olduğunu ve hedeflenen becerileri güvenilir bir şekilde ölçtüğünü ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
21. Yüzyıl Becerileri, Okul Öncesi Eğitim, Erken Çocukluk, Geçerlik, Güvenirlik, Psikometri, Geliştirme Çalışması, DAY 2.
Yazarlar
Vakkas Yalçın, Ayşenur Simsar, Hakan Dinler.
Amaç
Ölçeğin temel amacı, küresel çağın gerektirdiği temel yeterlilikler olarak kabul edilen 21. yüzyıl becerilerini, Türkiye’deki 5-6 yaş grubu çocukları için geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçebilecek standart bir enstrüman oluşturmaktır. Bu araç, eğitimcilerin ve araştırmacıların, çocukların bu becerilerdeki gelişim düzeylerini belirlemelerine ve buna yönelik eğitim programlarını optimize etmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
Geliştirme çalışması, alanda var olan boşluğu doldurarak, özellikle okul öncesi döneme odaklanan ve kültürel bağlama uygun bir ölçme aracı sunmayı hedeflemiştir. Bu sayede, geleceğin yetkin bireylerinin yetiştirilmesinde erken müdahale ve gelişim takibi mümkün hale gelmektedir.
Yapı
5-6 Yaş Çocukları için 21. Yy Becerileri Ölçeği (DAY 2), genel olarak 21. yüzyıl becerileri şemsiyesi altında yer alan kritik düşünme, yaratıcılık, işbirliği ve iletişim gibi temel yeterlilikleri ölçmektedir. Ölçek maddeleri, bu soyut yapıları 5-6 yaş çocuklarının gözlemlenebilir davranışlarına indirgeyerek somutlaştırmıştır.
Ölçeğin yapısal bütünlüğü, bu becerilerin erken çocukluk döneminde nasıl tezahür ettiğini yansıtan alt boyutlarla desteklenmiştir. Bu alt boyutlar, çocukların problem çözme yeteneklerini, sosyal etkileşim kurma biçimlerini ve yeni fikirlere açıklıklarını kapsamaktadır. Ölçeğin çok boyutlu yapısı, her bir beceri alanının ayrı ayrı değerlendirilmesine imkan tanımaktadır.
Geçerlik
Yalçın ve arkadaşları (2020) tarafından yürütülen çalışmada, ölçeğin geçerlik çalışmaları detaylı olarak rapor edilmiştir. Çalışmanın başlığı doğrudan geçerlik ve güvenirlik analizlerinin yapıldığını belirtmektedir. Yapı geçerliği, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi yöntemleri kullanılarak test edilmiştir.
Elde edilen sonuçlar, ölçeğin teorik yapıyla uyumlu olduğunu ve ölçmeyi amaçladığı 21. yüzyıl becerileri yapılarını yeterli düzeyde temsil ettiğini göstermiştir. İçerik geçerliği için uzman görüşlerine başvurulmuş, böylece ölçek maddelerinin ilgili beceri alanlarını kapsaması sağlanmıştır.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizleri, tutarlılık ve kararlılık açılarından incelenmiştir. İç tutarlılık katsayısı (Cronbach Alfa), ölçekteki maddelerin aynı yapıyı ne ölçüde ölçtüğünü belirlemek amacıyla hesaplanmıştır. Yüksek iç tutarlılık değerleri, DAY 2’nin ölçüm sonuçlarının güvenilir olduğunu kanıtlamaktadır.
Güvenirlik çalışmalarının bir parçası olarak, muhtemelen test-tekrar test güvenirliği gibi yöntemler de kullanılarak ölçek puanlarının zaman içinde kararlılığı incelenmiştir. Bu kapsamlı analizler, ölçeğin tutarlı ve tekrarlanabilir sonuçlar ürettiğini teyit etmektedir.
Faktör Analizi
Ölçeğin geliştirme (Geliştirme) sürecinin bir parçası olarak, yapı geçerliğini kanıtlamak amacıyla faktör analizi teknikleri uygulanmıştır. Öncelikle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) kullanılarak ölçeğin temel yapısı ve alt boyutları belirlenmiştir. Bu analiz, 21. yüzyıl becerilerinin 5-6 yaş çocuklarında hangi faktörler altında toplandığını ortaya koymuştur.
Ardından, Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilerek AFA sonucunda elde edilen faktör yapısının veri seti ile uyumu test edilmiştir. DFA sonuçları, ölçeğin çok boyutlu yapısının kabul edilebilir düzeyde uyum iyiliği indekslerine sahip olduğunu ve belirlenen faktörlerin teorik çerçeveyi desteklediğini göstermiştir.
Araç
Test Türü: Geliştirme (Yeni bir ölçme aracının oluşturulması ve psikometrik özelliklerinin belirlenmesi çalışmasıdır.)
Format: Derecelendirme Ölçeği (Derecelendirme bilgisi kaynakta yer almasa da, bu tür gelişimsel beceri ölçekleri genellikle gözleme dayalı derecelendirme formatındadır.)
Mevcut Dil: Türkçe
Hedef Kitle: Okul Öncesi Çocuklar ve onları gözlemleyen Eğitimciler/Ebeveynler.
Yaş Grubu: 5-6 Yaş Grubu Çocukları.
Popülasyon Detayları: Türkiye’de okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 5-6 yaş grubundaki çocuklar üzerinde standardize edilmiştir.
Test Metodolojisi: Gözleme dayalı derecelendirme ölçeği. Uygulayıcılar (öğretmenler veya ebeveynler), çocukların belirli becerilere ilişkin davranışlarını belirli bir sıklık veya yeterlilik düzeyinde değerlendirirler.
Anahtar Kelimeler
Erken Çocukluk Eğitimi, Okul Öncesi, Vakkas Yalçın, Simsar, Dinler, Psikometrik Özellikler, Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, Faktör Analizi, DAY 2.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Ölçeğin kullanım izinleri ve olası ücretlendirme bilgileri kaynak içerikte belirtilmemiştir. İlgili hususlar için sorumlu yazar ile iletişime geçilmesi önerilir.
Test Yılı: Ölçeğin geliştirme ve psikometrik özelliklerinin belirlenmesine dair çalışma 2020 yılında yayımlanmıştır.
Sorumlu Yazar İletişim: Vakkas YALÇIN ([email protected])
Kaynaklar
Yalçın, V., Simsar, A. ve Dinler, H. (2020). 5-6 Yas Çocuklari için 21. Yy Becerileri Ölçeği (DAY-2): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Akdeniz Eğitim Araştırmaları Dergisi, 14(32), 78-97. DOI: https://doi.org/10.29329/mjer.2020.258.5
Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: 5-6-yas-cocuklari-icin-21-yy-becerileri-olcegi-day-2-toad.pdf
5-6 Yaş Çocukları için 21. Yy Becerileri Ölçeği (DAY 2) Maddeleri
ÖNEMLİ: Ölçeğin orijinal maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Maddelerin tam listesi için yukarıda belirtilen referans makaleye başvurulması gerekmektedir.
Cite this article
memjavad (2025). 5-6 Yaş Çocukları için 21. Yy Becerileri Ölçeği (DAY 2). Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/5-6-yas-cocuklari-icin-21-yy-becerileri-olcegi-day-2/
memjavad. "5-6 Yaş Çocukları için 21. Yy Becerileri Ölçeği (DAY 2)." Turkish Psychological Scales, 9 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/5-6-yas-cocuklari-icin-21-yy-becerileri-olcegi-day-2/.
memjavad. "5-6 Yaş Çocukları için 21. Yy Becerileri Ölçeği (DAY 2)." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/5-6-yas-cocuklari-icin-21-yy-becerileri-olcegi-day-2/.
memjavad (2025) '5-6 Yaş Çocukları için 21. Yy Becerileri Ölçeği (DAY 2)', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/5-6-yas-cocuklari-icin-21-yy-becerileri-olcegi-day-2/.
[1] memjavad, "5-6 Yaş Çocukları için 21. Yy Becerileri Ölçeği (DAY 2)," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. 5-6 Yaş Çocukları için 21. Yy Becerileri Ölçeği (DAY 2). Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.