Table of Contents
Özet
6 Yaş Grubu Çocukları için Genel Problem Çözme Becerileri Ölçeği, 2012 yılında Arslan tarafından yüksek lisans tezi kapsamında geliştirilmiş, okul öncesi dönemdeki 6 yaş grubu çocukların genel problem çözme becerileri düzeylerini ölçmek amacıyla tasarlanmış bir araçtır. Ölçek, çocukların günlük hayatta karşılaştıkları zorluklara verdikleri tepkileri ve çözüm stratejilerini değerlendirerek, bu bilişsel yeteneğin gelişimsel düzeyini belirlemeyi hedefler.
Ölçeğin geliştirme süreci, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanmış olup, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları bu akademik çalışma çerçevesinde yürütülmüştür. Bu ölçek, erken çocukluk döneminde problem çözme yeteneklerinin akademik ve psikolojik araştırmalarda kullanılabilmesi için standart bir araç sağlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
6 Yaş, Çocuk Gelişimi, Problem Çözme Becerileri, Psikometrik Ölçek, Geliştirme, Okul Öncesi Eğitim, Gazi Üniversitesi.
Yazarlar
Arslan, A.
Amaç
Ölçeğin temel amacı, 6 yaş grubu çocukların genel problem çözme yeteneklerini sistematik ve yapılandırılmış bir biçimde değerlendirmektir. Bu yaş grubu, bilişsel gelişim açısından kritik bir dönemi temsil ettiğinden, erken yaşta problem çözme becerilerinin tespiti, eğitim programlarının ve destekleyici müdahalelerin etkin bir şekilde planlanması için büyük önem taşımaktadır.
Ölçek, aynı zamanda, 6 yaşındaki çocukların problem çözme süreçlerindeki güçlü ve zayıf yönlerini belirleyerek, eğitimcilere ve ebeveynlere rehberlik etmeyi amaçlamaktadır. Elde edilen veriler, çocukların okul olgunluğuna ulaşma düzeylerini ve sosyal-bilişsel gelişimlerini destekleyici faaliyetlerin belirlenmesine katkı sağlamaktadır.
Yapı
Genel Problem Çözme Becerileri Ölçeği, bilişsel psikoloji alanında tanımlanan problem çözme kavramını ölçmektedir. Bu yapı, genellikle problemin tanımlanması, olası çözüm yollarının üretilmesi, çözümlerin uygulanması ve sonuçların değerlendirilmesi gibi aşamaları içerir. Ölçek, bu genel süreci 6 yaş seviyesine uygun, gözlemlenebilir davranışlar ve tepkiler üzerinden değerlendirmektedir.
Ölçeğin ölçtüğü temel yapı, çocuğun karşılaştığı engellere karşı gösterdiği uyum yeteneği ve alternatif düşünme kapasitesidir. Ölçek, tek boyutlu bir genel problem çözme becerisi skoruna veya tezin bulgularına bağlı olarak çok boyutlu bir yapıya sahip olabilir; ancak temel odak noktası, çocuğun bağımsız olarak sorunları çözme yeterliliğidir.
Geçerlik
Ölçek, bir yüksek lisans tezi çalışması olarak geliştirildiği için, psikometrik geçerlik çalışmaları tez kapsamında detaylıca raporlanmıştır. Bu çalışmaların, içerik geçerliği için uzman görüşü alınması ve yapı geçerliği için faktör analizi gibi yöntemleri içermesi beklenmektedir. Ancak, özet meta veri alanında spesifik katsayılar belirtilmemiştir.
Ölçeğin geçerlik çalışmaları, 6 yaş grubu çocukların problem çözme becerilerini doğru ve amaca uygun bir şekilde ölçtüğünü kanıtlamayı amaçlamıştır. Daha fazla detay için, araştırmacıların ve uygulayıcıların Arslan (2012) tarafından hazırlanan orijinal teze başvurmaları gerekmektedir.
Güvenirlik
Ölçeğin güvenirlik analizleri de geliştirme çalışmasının ayrılmaz bir parçasıdır. Geliştirme ölçeklerinde genellikle iç tutarlılık katsayıları (örneğin, Cronbach Alfa) hesaplanır. Bu katsayılar, ölçek maddelerinin aynı yapıyı ne ölçüde tutarlı bir şekilde ölçtüğünü gösterir.
Erken çocukluk ölçeklerinde ayrıca gözlemciler arası güvenirlik veya test-tekrar test güvenirlik analizleri de önemlidir. Bu çalışmaların sonuçları, ölçeğin zaman içinde tutarlı sonuçlar ürettiğini ve farklı uygulayıcılar tarafından kullanıldığında dahi kararlı olduğunu göstermelidir.
Faktör Analizi
Ölçek geliştirme sürecinin temel adımlarından biri olan faktör analizi, ölçeğin kuramsal yapısının ampirik verilerle desteklenip desteklenmediğini ortaya koyar. Arslan’ın tezinde, muhtemelen Keşfedici Faktör Analizi (KFA) kullanılarak problem çözme becerisinin kaç temel boyuttan oluştuğu belirlenmiştir.
Faktör analizi sonuçları, 6 yaş grubuna özgü problem çözme stratejilerinin tek bir genel faktör altında mı toplandığını, yoksa bilişsel planlama, duygusal düzenleme veya uygulama gibi alt faktörlere mi ayrıldığını göstermiştir. Bu analiz, ölçeğin yapısal bütünlüğünü sağlamıştır.
Ölçek Bilgileri
Test Type: Geliştirme (Developmental) Ölçeği
Format: Derecelendirme formatı orijinal tezde detaylı olarak açıklanmıştır. (Kaynak meta verisinde belirtilmemiştir.)
Language Available: Türkçe (Turkish)
Population Group: Okul Öncesi Çocuklar
Age Group: 6 Yaş Grubu (6-Year-Old Group)
Population Details: Türkiye’de okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden çocuklar (Orijinal çalışma Ankara ili bağlamında yürütülmüştür).
Test Methodology: Detaylı metodoloji ve uygulama prosedürleri, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde tamamlanan yüksek lisans tezi içerisinde yer almaktadır.
Anahtar Kelimeler
Erken Çocukluk, Bilişsel Gelişim, Psikometri, Ölçek Geliştirme, Gazi Üniversitesi, Arslan A., Genel Yetenek.
Yazarlar Detayları
Author ORCID Identifier: Sağlanan kaynaklarda bulunmamaktadır.
Affiliation Email addresses: Sağlanan kaynaklarda bulunmamaktadır.
Correspondence Address: Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
İzinler, Ücret ve Test Yılı
Test Yılı: 2012
İzinler ve Ücret: Ölçek, akademik bir tez çalışması olarak geliştirildiğinden, ticari kullanım dışındaki akademik araştırmalarda kullanımı genellikle kaynak gösterilmesi şartıyla serbesttir. Kullanım öncesinde yazarın veya ilgili kurumun (Gazi Üniversitesi) izinlerinin kontrol edilmesi önerilir. Ölçek maddeleri ve detaylı uygulama bilgileri orijinal tezde yer almaktadır.
Referanslar
Arslan, A. (2012). 6 Yaş Grubu Çocuklarda Genel Problem Çözme Becerilerinin Değerlendirme Ölçeğinin geliştirilmesi geçerlik ve güvenirlik çalışmaları (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
Tez bağlantısı: tez.yok.gov.tr
Önemli Not: Ölçeğin orijinal PDF dosyası aşağıdaki bağlantıdan indirilebilir: 6-yas-grubu-cocuklarda-genel-problem-cozme-becerilerinin-degerlendirme-olcegi-toad.pdf
6 Yaş Grubu Çocukları için Genel Problem Çözme Becerileri Ölçeği Maddeleri
ÖNEMLİ: Bu ölçeğin maddeleri, sağlanan kaynak içerikte yer almamaktadır. Ölçek maddelerinin tamamına ulaşmak için, yukarıda belirtilen Arslan (2012) başlıklı yüksek lisans tezi incelenmelidir.
Cite this article
memjavad (2025). 6 Yaş Grubu Çocukları için Genel Problem Çözme Becerileri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. Retrieved from https://tr-scales.arabpsychology.com/6-yas-grubu-cocuklari-icin-genel-problem-cozme-becerileri-olcegi/
memjavad. "6 Yaş Grubu Çocukları için Genel Problem Çözme Becerileri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 9 Nov. 2025, https://tr-scales.arabpsychology.com/6-yas-grubu-cocuklari-icin-genel-problem-cozme-becerileri-olcegi/.
memjavad. "6 Yaş Grubu Çocukları için Genel Problem Çözme Becerileri Ölçeği." Turkish Psychological Scales, 2025. https://tr-scales.arabpsychology.com/6-yas-grubu-cocuklari-icin-genel-problem-cozme-becerileri-olcegi/.
memjavad (2025) '6 Yaş Grubu Çocukları için Genel Problem Çözme Becerileri Ölçeği', Turkish Psychological Scales. Available at: https://tr-scales.arabpsychology.com/6-yas-grubu-cocuklari-icin-genel-problem-cozme-becerileri-olcegi/.
[1] memjavad, "6 Yaş Grubu Çocukları için Genel Problem Çözme Becerileri Ölçeği," Turkish Psychological Scales, vol. X, no. Y, ص Z-Z, November, 2025.
memjavad. 6 Yaş Grubu Çocukları için Genel Problem Çözme Becerileri Ölçeği. Turkish Psychological Scales. 2025;vol(issue):pages.